II SA/Gd 197/09

WyrokWSA w Gdańsku2009-10-22

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy projektowane balkony, umieszczone w cofniętej części ściany budynku, mogą naruszać przepisy dotyczące minimalnych odległości od granicy sąsiedniej działki budowlanej, jeśli budynek znajduje się w mniejszej odległości od granicy niż 4 metry?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że projektowane balkony, umieszczone w cofniętej części ściany budynku, naruszają przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten określa minimalną odległość 4 metrów od granicy działki dla ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. Cofnięcie ściany tylko w miejscu usytuowania balkonów, bez uzyskania zezwolenia na odstępstwo, jest próbą obejścia prawa i narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy dotyczące odległości między budynkami.
Stan faktyczny
Skarżący R. i A. Z. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę balkonów na I i II piętrze budynku inwestorów T. i Z. P. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, dotyczących odległości od granicy działki, a także naruszenie przepisów postępowania. Inwestycja polegała na budowie balkonów w ścianie północnej budynku, który graniczył z działką skarżących. Organy administracji uznały, że projekt spełnia wymogi techniczno-budowlane, mimo że budynek znajdował się w odległości mniejszej niż 4 metry od granicy.
Rozstrzygnięcie
1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 października 2008 r., 2/ określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących A. Z. i R. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. Z. i A. Z. na decyzję Wojewody z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 1 października 2008 r., nr [...], 2/ określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3/ zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących A. Z. i R. Z. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 stycznia 2009 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 Kpa oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016 – tekst jednolity ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. Z. i R. Z. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 1 października 2008 r., orzekającej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu T. i Z. P. pozwolenia na budowę balkonów na I i II piętrze od strony północnej budynku w S. przy ul. [...], na działce nr [...], utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że inwestorzy – T. i Z. P. złożyli wniosek do Prezydenta Miasta o wydanie pozwolenia na budowę na I i II piętrze balkonów oraz przesunięcie ściany północnej i wykonanie otworów drzwiowych na balkony w budynku przy ulicy [...], na działce nr [...] w S. Prezydent Miasta w postanowieniu nr [...] z 16 lipca 2008 r. zobowiązał wnioskodawców do usunięcia w terminie do dnia 8 sierpnia 2008 r., nieprawidłowości i braków w dokumentacji projektowej. Następnie, na wniosek inwestorów, organ ten przedłużył termin do uzupełnienia braków – do dnia 15 września 2008 r. W dniu 29 sierpnia 2008 r. organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. W dniu 22 września 2008 r. uwagi i zastrzeżenia do projektu inwestorów wnieśli A. i R. Z. W decyzji z dnia 12 października 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. i Z. P. pozwolenia na budowę balkonów, zgodnie z ich wnioskiem. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. i R. Z. Rozpatrując powyższy środek odwoławczy Wojewoda powołał się na dyspozycję art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Jak wskazał organ, nie może on odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli spełnione są powyższe warunki oraz warunki, wynikające z art. 32 ust. 4 ustawy. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ powołał się na przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Organ wskazał na podstawową zasadę sytuowania budynków na danej działce względem granic z sąsiednimi działkami budowlanymi. Zgodnie z § 12 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Zgodnie z obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ust. 2 § 12 rozporządzenia odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu. Oceniając przedłożony projekt budowlany w świetle zacytowanych przepisów techniczno-budowlanych organ uznał, że spełnione są wymogi cytowanego rozporządzenia. Budynek usytuowany na działce nr [...] w S. z przybudowanym garażem jest zlokalizowany bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr [...], będącą własnością skarżących. Najmniejsza szerokość garażu w świetle ścian wynosi 292 cm (rzut parteru). Natomiast na rzucie piętra zwymiarowana została najmniejsza odległość ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy z działką nr [...] i wynosi ona 314 cm, co jest zgodne z cytowanymi przepisami. Projekt przewiduje częściowe wyburzenie ściany zewnętrznej i wymurowanie nowej z drzwiami balkonowymi, cofniętej o 89 cm. Projektowana ściana z drzwiami balkonowymi znajduje się więc w odległości 402 cm od granicy z działką sąsiada. Zgodnie z § 12 ust. 5 rozporządzenia okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m. Projektowane balkony o wysięgu 130 cm są oddalone od granicy działki o 272 cm, co również jest zgodne z przepisami powyższego rozporządzenia. Organ odwoławczy poinformował nadto, że kwestia weryfikacji wydanego pozwolenia na budowę budynku i garażu inwestorów będzie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję złożyli R. i A. Z., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji błędne ustalenie stanu faktycznego wynikającego z dokumentacji sprawy oraz naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane oraz przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez ich niezastosowanie. Dodatkowo, zdaniem skarżących, wydana decyzja narusza ich prawem chroniony interes, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Ponadto, w skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 6 k.p.a., poprzez odmowę dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez skarżących w postaci akt spraw zakończonych decyzjami nr [...] z 6 sierpnia 2007 r. oraz nr [...] z dnia 10 lipca 2008 r.; - art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału w postępowaniu przed organem II instancji i odmowę możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań przez wydaniem decyzji; - art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez pracownika Urzędu Miasta, który uczestniczył w sporządzaniu projektu budowlanego, na podstawie którego wydano na rzecz inwestorów pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę budynku przy ul. [...] w S. Skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z akt spraw, w których wydano decyzje o pozwoleniu na wybudowanie budynku i garażu przy ul. [...] w S. (nr [...] oraz druga, której sygnatury skarżący nie znają) oraz z akt sprawy umorzonego postępowania o sygn. akt [...] oraz [...]. We wszystkich tych sprawach organy administracji ignorowały wnioski skarżących o przeprowadzenie dowodów, nie wyjaśniając przyczyn odmowy przeprowadzenia dowodów. W uzasadnieniu skargi wskazano, że naruszony został przepis § 12 cytowanego rozporządzenia. W ocenie skarżących, części budynku takie jak balkony nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, wskazanej w § 12 ust. 1 rozporządzenia na 4 m o więcej niż 1,3 m. W przypadku zatem planowanych balkonów odległość od krawędzi balkonu do granicy działki powinna wynosić co najmniej 2,7 m. W niniejszym stanie faktycznym zaś wynosi ona mniej niż 2,4 m od granicy z działką skarżących. Jest to zatem ewidentnie sprzeczne z omawianym przepisem § 12 rozporządzenia. Ponadto, zdaniem skarżących dołączony do wniosku projekt budowlany rażąco narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zakresie w jakim proponuje się w nim usytuowanie drzwi wejściowych na balkony w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią, poprzez cofnięcie ściany zewnętrznej balkonów do wnętrza budynku. W ocenie skarżących takie rozwiązanie zmierza do obejścia prawa, bowiem odległości od granicy, o której mowa mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany zwróconej w stronę tej granicy. Skarżący podkreślili, że nie została cofnięta cała ściana zewnętrzna, w której mają się znajdować drzwi wejściowe na taras, a jedynie pogłębiono otwór drzwiowy w ścianie zewnętrznej i w głębi tego otworu umieszczono drzwi. Cofnięte drzwi balkonowe nie zostały zaprojektowane w jednocześnie cofniętej o 4 m ścianie zewnętrznej budynku, a jedynie w głębokim otworze drzwiowym. W ocenie skarżących taka wykładnia przepisów, zezwalająca na "wpuszczanie" okna balkonowego do środka budynku prowadzi do obejścia prawa, zwłaszcza przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Zdaniem skarżących, inwestor, chcąc uzyskać zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, winien przedsięwziąć kroki, uregulowane w ustawie – Prawo budowlane. Skarżący kwestionowali także legalność wybudowania budynku oraz garażu przez inwestorów, zarzucając organowi pominięcie wniosków dowodowych skarżących, zmierzających do dokonania oceny legalności wydanych pozwoleń na budowę. W ocenie skarżących w odniesieniu do obu decyzji zachodzą podstawy do stwierdzenia ich nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący podnieśli również, że w ich ocenie mogą zachodzić podstawy do wyłączenia pracownika organu, orzekającego w I instancji. Według wiedzy skarżących, decyzja wydana została przez pracownika, który jednocześnie był autorem projektu budowlanego, na podstawie którego inwestorzy wybudowali budynek przy ul. [...] w S. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie , ponownie przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 cytowanej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji organów administracji wydanych w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia T. i Z. P. pozwolenia na budowę balkonów na I i II piętrze ich budynku od strony północnej, zlokalizowanego w S. przy ul. [...], na działce nr [...]. Inwestycja, będąca przedmiotem niniejszego postępowania polegać ma, zgodnie z zamysłem inwestorów, na budowie łącznie dwóch balkonów na I i II piętrze od strony północnej w ich budynku. Budynek inwestorów od strony północnej graniczy z nieruchomością skarżących, stanowiącą działkę nr [...], zlokalizowaną w S. przy ul. [...]. Najmniejsza zwymiarowana odległość ściany budynku bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy z działką skarżących wynosi 314cm. Zgodnie z projektem, wybudowanie drzwi balkonowych nastąpić ma po uprzednim wyburzeniu części ściany północnej budynku inwestorów i umieszczeniu ( jak to ujęli skarżący"wpuszczeniu") w tej ścianie drzwi balkonowych w cofniętej o 89 cm ścianie północnej budynku - cofniętej jedynie w miejscu usytuowania drzwi balkonowych. W konsekwencji ściana z drzwiami balkonowymi znalazła się w odległości ponad 4 m od granicy z działką skarżących ( 314 cm + 89cm). Projektowane balkony mają wysięg 130cm. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. balkony nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 1,30m. W konsekwencji minimalna pomniejszona o balkon odległość od granicy z działką sąsiednią może wynosić 270cm (4m-1,3m). W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym projektowane balkony o wysięgu 1,3m oddalone są od granicy działki skarżących o 272cm ( 402cm – 130cm).Dzięki powyższemu rozwiązaniu projektowemu odległość najbardziej wysuniętej części tarasu, balkonu od granicy z nieruchomością skarżących wynosić ma 272- 274 cm, natomiast odległość od granicy nieruchomości skarżących – liczona od wewnętrznej ściany tarasu, którą stanowią krawędzie otworu okiennego balkonów - wynosi 402 cm. Poprzez "wpuszczenie" części balkonu do środka budynku inwestorzy dokonali cofnięcia ściany północnej swego budynku – w części, w jakiej znajdować mają się balkony na dwóch piętrach – o 89 cm. Konsekwencją powyższego było zachowanie minimalnych odległości od granicy z działką sąsiednią należącą do skarżących przewidzianych w powołanym rozporządzeniu, jeżeli chodzi o odległości dotyczące nowo zaprojektowanych balkonów w ścianie północnej budynku inwestorów. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 – tekst jednolity ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy. Planowana inwestycja nie należy do kategorii robót budowlanych, wymienionych w treści art. 29-31 ustawy i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Organ zatem musi dokonać oceny wniosku strony z punktu widzenia wymogów prawnych przewidzianych w cytowanej ustawie. Zgodnie zatem z treścią art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza w szczególności zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane, które mają zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym zawarte są w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 (te przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie) lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy (o taką sytuację chodzi w niniejszym stanie faktycznym). Zgodnie z ust. 2 § 12 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu. Zgodnie natomiast z § 12 ust. 1 pkt 2 budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z działką sąsiednią w odległości nie mniejszej niż 3m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Budynki ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych mogą być też sytuowane w odległości mniejszej niż 3m w stanach faktycznych, o których mowa w §12 ust. 4 rozporządzenia. Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że projektowana inwestycja – poprzez zaprojektowanie drzwi balkonowych w sposób wyżej opisany – w istocie zmierza do naruszenia przepisów określających odległości między budynkami usytuowanymi na sąsiednich działkach budowlanych. W istocie zatem, w niniejszej sprawie chodzi o wykładnię § 12 cytowanego wyżej rozporządzenia. W ocenie Sądu, wykładnia cytowanych przepisów dokonana przez organy w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie jest prawidłowa. Przepisy § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanego rozporządzenia przewidują bowiem pewne minimalne odległości pomiędzy sąsiednimi działkami, które nie mogą być przez inwestora naruszane, przy projektowaniu usytuowania budynków. Jego zamierzenia inwestycyjne zatem są dopuszczalne, ale muszą mieścić się w granicach, jakie ustanawia ustawodawca w przepisach cytowanego rozporządzenia, gdyż mają one charakter bezwzględnie obowiązujący. Z cytowanych przepisów wynika, że odległość pomiędzy zewnętrzną krawędzią otworu drzwiowego (balkonowego) a granicą działki sąsiedniej nie może być mniejsza niż 4 m. W analizowanym stanie faktycznym odległość pomiędzy ścianą północną budynku inwestora a granicą działki sąsiedniej wynosi niespełna 3,5 m, skarżący twierdzą nawet, że jest mniejsza niż 3m. Wykładnia powołanych przepisów rozporządzenia prowadzi do ustalenia, że obowiązujące przepisy nie dopuszczają sytuowania w budynkach położonych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią otworów drzwiowych lub okiennych zwróconych w stronę tej granicy. Innymi słowy nie jest dopuszczalnym projektowanie otworów drzwiowych lub okiennych w budynkach usytuowanych w odległości 3m od granicy z działką sąsiednia. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, albowiem budynek inwestora jest położony w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką skarżących i posiada ścianę bez otworów drzwiowych lub okiennych. Zatem projektowanie w takiej ścianie ww. otworów naruszało przepisy rozporządzenia. Umieszczanie w tej ścianie drzwi balkonowych narusza ww. bezwzględnie obowiązujące przepisy, w sytuacji gdy na takie odstępstwo inwestor nie uzyskał zgody w trybie przepisów art. 9 prawa budowlanego. W konsekwencji stwierdzić należy, że odległość ściany północnej budynku inwestorów od granicy z działką sąsiednią nie pozwala na planowanie budowy okien czy balkonów w taki sposób, aby nie doszło do naruszenia przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości pomiędzy działkami budowlanymi. Inwestor natomiast zaprojektował "wpuszczenie" usytuowanie balkonów o 89 cm w głąb swego budynku, poprzez częściowe wyburzenie jego ściany północnej, a tym samym jej cofnięcie na powierzchni przeznaczonej pod balkony. W ocenie Sądu trafne są argumenty zawarte w skardze, wskazujące na fakt, że nie została cofnięta cała ściana północna budynku, ale jedynie ta jej część, w której mieścić ma się balkon. Nie uległo zatem zmianie usytuowanie budynku i jego ściany północnej, które umożliwiłoby wykonanie otworów okiennych lub drzwiowych w zgodnie z cyt. przepisami rozporządzenia W ten sposób inwestor zmierza w istocie do obejścia przepisów regulujących odległości pomiędzy budynkami. Zważyć należy przy wykładni analizowanych przepisów, że cytowane rozporządzenie w § 12 przewiduje minimalne odległości pomiędzy działkami, które w wielu przypadkach są zaostrzane (np.: w odniesieniu do żłobków, przedszkoli - § 60 rozporządzenia). Skoro jest to odległość minimalna, to jej przestrzeganie ma charakter gwarancyjny, zwłaszcza w stosunkach sąsiedzkich. Chodzi bowiem nie tylko o względy estetyczne, które przyświecają inwestorom, ale przede wszystkim o bezpieczeństwo przeciwpożarowe, czy dojazd do budynków, możliwość planowania zieleni wokół nich, itd. Zadaniem organów administracji architektoniczno-budowlanej jest zatem szczególna dbałość o przestrzeganie tych przepisów. I nie bez znaczenia jest tu także interes indywidualny właścicieli nieruchomości sąsiednich, którzy mają prawo oczekiwać, że owe minimalne standardy odległościowe będą przestrzegane. W ocenie Sądu, taki sposób zaprojektowania przedmiotowej inwestycji byłby dopuszczalny, ale tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia na indywidualne odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, uzyskane w trybie art. 9 ustawy – Prawo budowlane. Odnosząc się do wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z akt wymienionych w skardze oraz piśmie z dnia 16 września 2009 r. wskazać należy, że żądanie to jest nieuzasadnione. Jak wskazano powyżej, przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności decyzji dotyczących budowy balkonów. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje kwestia legalności budowy obiektu budowlanego inwestorów, czy ich garażu. Jakkolwiek, skarżący mogą domagać się wszczęcia postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji ostatecznych decyzji udzielających pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz garażu inwestorów. Będą to jednak już odrębne sprawy administracyjne. Z tych też powodów, Sąd na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. wnioski dowodowe skarżących oddalił. Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących wyłączenia ze sprawy pracownika organu, który wydał decyzję w I instancji skarżący winni ewentualnie złożyć wniosek o jego wyłączenie, który winien być rozpatrzony przez ten organ w trybie przepisów art. 24 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji dokonają prawidłowej wykładni przepisów techniczno-budowlanych, mających zastosowanie w niniejszej sprawie, uwzględniającej wskazania zawarte w niniejszym rozstrzygnięciu sądu. Stosownie do dokonanych ustaleń i ich oceny w tym kontekście organ rozstrzygnie sprawę w oparciu o regulację ustawy – Prawo budowlane i odpowiednie przepisy techniczno-budowlane. Mając zatem na uwadze wskazane wyżej uchybienia organu w kwestii oceny stanu faktycznego z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Na mocy art. 152 cytowanej ustawy Sąd określił w wyroku, iż postanowienia organu I i II instancji nie mogą by wykonane. W ocenie Sądu, wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 cytowanej ustawy odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, że jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej podlega wykonaniu, zatem istnieją podstawy, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść przepisu art. 200 i art. 205 § 2 cytowanej wyżej ustawy, zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło