V SA/Wa 1477/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór wynikający z umowy o dofinansowanie projektu w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego, dotyczący obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy finansowej, podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu powszechnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy, gdy jej źródłem jest umowa cywilna, nawet jeśli dotyczy ona realizacji projektu finansowanego ze środków publicznych w ramach programu operacyjnego. Spory wynikające z niewywiązania się z takiej umowy podlegają jurysdykcji sądów powszechnych.Stan faktyczny
Skarżący P K otrzymał pomoc finansową w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała go o obowiązku zwrotu pomocy z powodu niespełnienia wymogu uzupełnienia wykształcenia, co stanowiło naruszenie umowy. Po negatywnym rozpatrzeniu odwołania, skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia rozstrzygnięć Agencji. Agencja wniosła o odrzucenie skargi z powodu niedopuszczalności drogi sądowo-administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P K na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wypłaconej pomocy; postanawia: odrzucić skargę;
Zaskarżonym pismem z [...] sierpnia 2009 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała PK że jego odwołanie dotyczące zwrotu kwoty pomocy w okresie związania celem projektu o znaku: [...]złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja..." w zakresie działania 1.2 "Ułatwienie startu młodym rolnikom"- zostało rozpatrzone negatywnie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P K
podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o uchylenie rozstrzygnięć zawartych w pismach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo - administracyjnej w sprawie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko co do meritum.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Na podstawie art. 3 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Podstawą prawną wspomnianego SPO stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U.197,poz.2032 ze zm. ) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r.( Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Wspomniane rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach".
W przedmiotowej sprawie skarżący złożył w dniu [...] października 2004 r. stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu [...] grudnia 2004 r. między Agencją i PK umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu. W konsekwencji zawarcia umowy skarżącemu wypłacono pomoc finansową we wnioskowanej [...]zł. W późniejszym okresie ujawniono, iż ww. pomoc została pobrana nienależnie, z uwagi na fakt, że skarżący, wbrew zobowiązaniu zawartym w § 5 ust 1 pkt 9 umowy o dofinansowanie projektu. nie uzupełnił wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych.
W efekcie, pismem z [...] kwietnia 2008 r. skarżący został poinformowany przez Agencję ([..] Oddział Regionalny w W) o obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia wypłaty pomocy przez Agencję. W wyniku rozpatrzenia przez Prezesa Agencji, w dniu [...] sierpnia 2009 r. odwołania skarżącego z [...]kwietnia 2009 r., otrzymał on informację o stwierdzeniu przez Agencję braku podstaw do jego argumentacji. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia naruszenia postanowienia § 5 ust. 1 pkt 9 umowy z dnia [..] grudnia 2008 r. Należy wskazać, iż Agencja jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie. Będąc osobą prawną, może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do jej wypowiedzenia oraz podstawy do odmowy wypłaty określonej w niej kwoty dofinansowania, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95.
Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20 kwietnia 2006r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290), ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art.1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 czerwca 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a. odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło