VII SA/Wa 1026/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi J. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2009r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2107/08 oddalającym skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08, oddalił skargę J. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...]. W dniu 12 czerwca 2009 r. J. A. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 2107/08, domagając się uchylenie wyroku lub jego zmiany. Za podstawę skargi o wznowienie skarżący podał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) Stwierdził, iż wskutek naruszenia przepisów art. 67 § 5, art. 69 i art. 70 p.p.s.a., przez ich niezastosowanie, został pozbawiony możliwości działania. W uzasadnieniu skargi o wznowienie J. A. wywodził, iż w postępowaniu sądowym reprezentowany był przez pełnomocnika – radcę prawnego G. W. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r., znak: [...], jego pełnomocnik wskazał zarówno adres siedziby kancelarii prawnej jak i adres do korespondencji. Na wskazany adres do korespondencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do dnia 8 maja 2009 r. nie nadesłał żadnego dokumentu ani korespondencji a zwłaszcza zawiadomienia o terminie rozprawy. Zaniepokojony brakiem jakiejkolwiek informacji, pełnomocnik wystąpił w dniu 8 maja 2009 r. z wnioskiem o udzielenie informacji, dotyczącej toku postępowania związanego z przedmiotową skargą. W odpowiedzi na pismo z dnia 8 maja 2009 r. sekretariat Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poinformował pełnomocnika - radcę prawnego, że w dniu 1 kwietnia 2009 r. zapadł wyrok i skarga została oddalona. Ponadto Sąd wskazał, że pełnomocnik skarżącego został o terminie rozprawy zawiadomiony poprzez doręczenie mu w dniu 11 marca 2009 r. zawiadomienia. Skarżący oświadczył, że zawiadomienie o terminie rozprawy wysłane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dla pełnomocnika - radcy prawnego G. W, nigdy nie zostało mu doręczone na adres do korespondencji wskazany w skardze. Tym samym zdaniem skarżącego został on pozbawiony możliwości udziału w rozprawie, wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku oraz wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący J. A. podniósł, iż o miejscu doręczania korespondencji zadecydował (jego pełnomocnik) na początku sprawy podając adres do korespondencji. W jego ocenie, doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy było wadliwe, gdyż nastąpiło na adres kancelarii radcy prawnego, a nie na wskazany wyraźnie i jednoznacznie przez pełnomocnika inny adres, będący adresem do korespondencji. Wskazał ponadto, iż praca w kancelarii jego pełnomocnika, została tak zorganizowana, by korespondencja dotycząca spraw administracyjnych była od razu kierowana do "specjalnej komórki" zajmującej się tylko sprawami administracyjnymi. Podniósł również, iż być może, zgodnie z twierdzeniem Sądu, o terminie rozprawy został zawiadomiony poprzez doręczenie przesyłki na adres siedziby kancelarii, jednakże nie zareagował na to zawiadomienie, będąc pewnym, iż takie samo zawiadomienie trafi na adres wskazany do korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania sądowego zapewnia prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu, jeżeli zachodzą przyczyny wznowienia postępowania określone w sposób wyczerpujący w art. 271 – 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołana wyżej ustawa określa także tryb postępowania w tego typu sprawach. W pierwszej kolejności ocena dopuszczalności wznowienia postępowania odbywa się w ramach badania wstępnego skargi, przewidzianego w art. 280 § 1 p.p.s.a, która ogranicza się wyłącznie do weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości oraz dochowania przez wnioskodawcę warunków formalnych przewidzianych dla skargi o wznowienie. Następnie w ramach rozprawy Sąd w oparciu o art. 281 p.p.s.a. zobowiązany jest zbadać czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. W rozpatrywanej sprawie skarga o wznowienie postępowania odpowiadała wymaganiom przepisu art. 280 § 1 p.p.s.a. dlatego w ramach rozprawy Sąd stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. zobowiązany był ocenić czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Ocena ta w niniejszym przypadku jest negatywna. Wnioskodawca oparł bowiem swoje żądanie na podstawie wznowieniowej określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że "można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania (...)". Podniesione przez wnioskodawcę jako przesłanka wznowieniowa - pozbawienie strony możności działania oznacza pozbawienie możliwości obrony na skutek naruszenia przepisów prawa. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów prawa procesowego, a pozbawieniem strony możności działania. Dlatego przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie zbadać, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, wreszcie ocenić, czy pomimo zaistnienia tych przesłanek strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych warunków można uznać, że strona została pozbawiona możności działania. ( Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r. V CSK 488/07, LEX nr 424315). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie takiego związku nie ma i z tego względu wskazywane uchybienie w zakresie doręczenia zawiadomienia o rozprawie nie wyczerpuje przesłanki wznowieniowej. Pozbawienie strony możności obrony swych praw wystąpi, gdy zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu i stawiać pod znakiem zapytania spełnienie jego celu w konkretnym przypadku. Zatem, jedynie w razie poważnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym (np. wydania wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie go poprzedzającej), a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień w tym zakresie. Z przepisu art. 69 p.p.s.a. wynika zasada doręczania pism bezpośrednio adresatowi do rąk własnych, jest to tzw. doręczenie właściwe. Wskazana przez ustawodawcę kolejność miejsc doręczania korespondencji nie jest przypadkowa. Doręczenia dokonywane są przede wszystkim w mieszkaniu, przez które należy rozumieć miejsce, w którym adresat mieszka z zamiarem stałego pobytu. Regulacja ta dotyczy osoby fizycznej, w przypadku zaś pełnomocnika profesjonalnego będzie to z reguły siedziba jego kancelarii. Kolejność doręczenia jest dla sądu wiążąca, tym samym wskazanie przez stronę czy jej pełnomocnika adresu dla doręczania korespondencji innego niźli miejsce zamieszkania czy siedziba kancelarii radcy prawnego jak w przedmiotowym przypadku, stanowi naruszenie zasad prawidłowego doręczania korespondencji. Naruszenie to w przedmiotowej sprawie nie miało jednak wpływu dla oceny prawidłowości zawiadomienia pełnomocnika o terminie rozprawy. Niewątpliwie bowiem radca prawny G. W. otrzymał do rąk własnych i potwierdził własnoręcznym podpisem, iż doręczono mu zawiadomienie o mającej się odbyć w dniu 1 kwietnia 2009r. rozprawie. Wynika to wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia, jakie znajduje się aktach sprawy VII SA/Wa 2107/08, co zasadniczo nie było kwestionowane przez skarżącego. Skoro przepis art. 69 p.p.s.a. przewiduje istnienie sytuacji powodujących trudności z doręczeniem korespondencji w miejscu zamieszkania i w takim wypadku wskazuje na możliwość doręczenia w miejscu pracy a nawet w miejscu, gdzie się adresata zastanie, to oznacza że priorytetem jest doręczenie korespondencji do rąk własnych a nie doręczenie w miejscu w którym życzy sobie tego strona bądź w miejscu wskazanym co do zasady przez przepisy. Istota analizowanego przepisu art. 69 w zw. z art. 70 oraz 67 § 5 p.p.s.a. w zakresie miejsca doręczania korespondencji wiąże się bowiem z praktycznym aspektem zagadnienia oraz prawem do prywatności. Podkreślić należy również, iż o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano stronie w ogóle możliwości działania, a skoro zawiadomienie o rozprawie zostało doręczone do rąk własnych profesjonalnego pełnomocnika to jego obowiązkiem było zapamiętanie tego faktu bez względu na miejsce doręczenia korespondencji. Taka sytuacja jaka wystąpiła w niniejszej sprawie nie uzasadnia wznowienia postępowania sądowoadministarcyjnego albowiem prawo strony do udziału w rozprawie i obrony własnych praw nie zostało przez Sąd naruszone. Z tych przyczyn na podstawie art. 282 § 1 i 2 powołanej wyżej ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku.