VII SA/Wa 1279/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-27
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wszcząć i prowadzić postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu nadzwyczajnym. Ponowne postępowanie w takiej sytuacji naruszałoby powagę rzeczy osądzonej i prowadziłoby do wydania decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec tego, organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2003 r. nakazującej rozbiórkę elementów rozbudowy budynku. PINB wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, którą następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdził nieważność. GINB uchylił decyzję WINB i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB. Skarga M.K. na decyzję GINB została odrzucona. WINB wszczął z urzędu nowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB, które umorzył, uznając sprawę za bezprzedmiotową z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. GINB utrzymał w mocy decyzję WINB. M.K. zaskarżyła decyzję GINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...], z dnia [...] października 2003 r., znak: [...], nakazującej M.K. wykonanie rozbiórki elementów wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości D., gm. G. nie objętej zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, w zakresie wykonanej nadbudowy budynku nad dotychczasowym przybudowanym od strony wschodniej garażem oraz nakazującej sporządzenie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (z odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji projektowej) wraz z zestawieniem robót przewidzianych do wykonania w celu zakończenia budowy
– umorzył postępowanie administracyjne.
W uzasadnieniu organ podał, iż na wniosek M.K. toczyło się już postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., nr [...], z dnia [...] października 2003 r., znak: [...]
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania Z.W. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2003 r.
Skarga M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 962/05 została odrzucona.
Przedstawiając powyższe organ uznał, iż ponowne prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w stosunku do której zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie, naruszałoby powagę rzeczy osądzonej, a wydana w toku takiego postępowania decyzja obarczona byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.K. reprezentowana przez radcę prawnego A.M., po rozpatrzeniu którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
- utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż zgodnie z wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. zasadą trwałości rozstrzygnięć administracyjnych, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Wobec tego za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie prowadzące do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, zakończonej ostateczną decyzją administracyjną.
W niniejszej sprawie kwestia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r., nr [...], rozstrzygnięta została decyzją ostateczną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. W związku z tym, iż bezprzedmiotowość postępowania istniała już przed jego wszczęciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo umorzył prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu szczebla powiatowego z dnia [...] października 2003 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła M.K., reprezentowana przez radcę prawnego A.M..
Decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego oraz nie zastosowanie art. 61 § 2 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 77 § 1, art. 7 oraz 78 k.p.a.
W obszernej skardze pełnomocnik skarżącej wywodził, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania, bowiem nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości.
W kolejnym zarzucie podniesiono naruszenie art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wskazany przepis nie może stanowić merytorycznej podstawy decyzji o umorzeniu postępowania. Podnosząc kolejne zarzuty wskazano, iż organ wojewódzki wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r. musiał zważyć na szczególnie ważny interes strony, o którym mowa w art. 61 § 2 k.p.a., przemawiający za stwierdzeniem nieważności wskazanej decyzji. Podjęcie w takiej sytuacji decyzji o umorzeniu postępowania powoduje rażące naruszenie tego interesu.
Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z urzędu, jako postępowanie nadzorcze, mające na celu weryfikację pod kątem przesłanek nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r.
W toku postępowania organ nadzoru ustalił, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r. była już przedmiotem weryfikacji w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności, które zakończone zostało ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r., znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2003 r.
Zgodnie z art. 158 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji, w której organ stwierdza nieważność kontrolowanej decyzji, albo odmawia stwierdzenia jej nieważności, jeżeli nie ustali którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Decyzja wydana na podstawie art. 158 § 1 i § 2 k.p.a. rozstrzyga sprawę co do istoty (merytorycznie) w całości lub w części.
Wobec powyższych ustaleń organ prawidłowo uznał, iż ponowne wszczęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r. stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej.
Przypomnieć należy, iż o naruszeniu powagi rzeczy osądzonej można mówić w przypadku, gdy istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość sprawy natomiast to sytuacja, gdy w obu przypadkach w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, przy niezmienionym stanie faktycznym (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Warszawa 1996, s. 722, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1885/05, Lex nr 232198).
Stwierdzenie przez organ niedopuszczalności wszczęcia i ponownego prowadzenia postępowania obligowało organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., bowiem dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA w Katowicach z dnia 19 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 2247/1998, Lex nr 44391).
W niniejszej sprawie ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. orzeczono w przedmiocie nieważności decyzji z dnia [...] października 2003 r., a fakt, że skarżąca się z nim nie zgadza nie może prowadzić do ponownego merytorycznego załatwienia sprawy w warunkach tożsamości sprawy administracyjnej.
Z powyżej wskazanych przyczyn Sąd uznał, iż zbędne jest ustosunkowywanie się do pozostałych zarzutów skargi, które pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło