I SA/Po 880/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych postanawia : odrzucić skargę. /-/ K.Pawlicki W dniu [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie o odmowie umorzenia K. E. kosztów egzekucyjnych przypadających na rzecz organu egzekucyjnego (k. 189 akt administracyjnych ). W postanowieniu zawarto pouczenie, że służy na nie zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Jako podstawę prawną powołano stosowne przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej powoływana jako u.p.e.a. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie z wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych jako bezprzedmiotowe. W/w postanowienie – jak wynika z zamieszczonego w nim rozdzielnika – otrzymali : adresat (czyli wymieniona w nagłówku rozstrzygnięcia K. E.) oraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych (k. 198). Skargę na postanowienie z dnia [...] wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez radcę prawnego. Załączone do skargi pełnomocnictwo zostało podpisane przez dyrektora Oddziału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postanowienia z [...] zostały wydane w trybie przewidzianym przez w/w ustawę. Jej art. 19 § 4 stanowi, że organem egzekucyjnym w określonym zakresie jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei z treści art. 23 § 2 wynika, że organem wyższego stopnia w stosunku do w/w organu jest właściwy miejscowo dyrektor izby skarbowej. Z kolei art. 83c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) stanowi, że dla postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez kierownika terenowej jednostki organizacyjnej Zakładu działającego jako organ egzekucyjny na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem odwoławczym jest dyrektor izby skarbowej. Jednocześnie wskazać należy, że postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane na podstawie art. 64e u.p.e.a., który reguluje instytucję umorzenia kosztów egzekucyjnych. Jego § 5 stanowi, że na postanowienie w sprawie umorzenia tych kosztów za- żalenie służy zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych – zgodnie z definicją ustawową, zawartą w art. 1a pkt 13 u.p.e.a. – jest wierzycielem, czyli podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. W świetle powyższego, ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jako wierzyciel uprawniony do żądania wykonania obowiązku ciążącego na K. E., ani Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako organ egzekucyjny, nie był legitymowany do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane przez ten ostatni organ w sprawie z wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych. W konsekwencji fakt, iż organ wyższego stopnia wysłał do Inspektoratu ZUS swoje postanowienie z [...] nie oznacza, że w ten sposób wskazał on w/w jednostkę jako podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast treść skargi wskazuje, że Zakład traktuje siebie jak stronę postępowania, o czym wprost świadczy sformułowanie, że zaskarżone postanowienie doręczono skar- żącemu w dniu 10 sierpnia 2009 r. ( k. 3 akt sądowych ). Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład jest pań- stwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Działa on na podstawie w/w ustawy oraz innych ustaw regulujących poszczególne zakresy jego działalności (ust. 3). Zakładowi przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej ( ust. 4 ). W tym miejscu Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS wynika, że jest to jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej (art. 66 ust. 4). W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują więc jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r. o sygn. II GSK 359/06, System Informacji Prawnej "Lex" nr 321271 ). W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając jako organ administracji publicznej, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym uchylono postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wobec powyższego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ K.Pawlicki