VII SA/Wa 1119/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2009 r., nakazującą Gminie [...] wyłączenie z użytkowania budynku komunalnego przy ul. [...] w [...], do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości złego stanu technicznego oraz umieszczenie na budynku informacji o zagrożeniu bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania – i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując art. 66 prawa budowlanego wskazał na nieprawidłowość jego stosowania, tj. w pierwszej kolejności nakazanie w drodze decyzji usunięcia nieprawidłowości w zakreślonym terminie, z ewentualnym zakazem użytkowania obiektu ujętym w tej samej decyzji (zakaz taki nie może stanowić samodzielnej treści decyzji). Zatem nakaz wyłączenia z użytkowania budynku bez określenia obowiązków jest niewykonalny i ma charakter trwały. Organ odwoławczy nie zgodził się też ze stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozostawieniu tylko i wyłącznie do decyzji właściciela losu obiektu, bowiem zadaniem organów nadzoru budowlanego jest doprowadzenie istniejącego obiektu do stanu bezpiecznego użytkowania. Co do oględzin budynku organ wskazał, że odbyły się one w dniu 30 lipca 2008 r. z udziałem czterech przedstawicieli Gminy, zaś decyzje doręczane są S P. jedynie "do wiadomości". Podkreślając, że sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła Gmina [...] zarzucając naruszenie art. 6, 7, 10, 11, 75 § 1, 77 § 1, 80, 85, 107 § 3 kpa i wnosząc o jej uchylenie. Strona skarżąca podniosła, że znaczenie przepisu art. 138 § 2 kpa nie jest jasne, bo albo organ I instancji po uchyleniu, samodzielnie dysponuje zakresem postępowania wyjaśniającego i nie jest związany wskazaniami organu odwoławczego, albo zalecenia te wiążą jedynie co do obowiązku wyjaśnienia wskazanych w nich okoliczności a prowadzenie postępowania i ocena dowodów należy do organu I instancji. Ponieważ taka niejasność przepisu nie występuje przy art. 153 ppsa, bo ocena Sądu wiąże organ, wobec tego skarżąca widzi konieczność rozpatrzenia przez Sąd w sposób wiążący organy kwestii istotnych dla tej sprawy, tj. że Gmina jest stroną a odrzucenie w II instancji zarzutu Gminy o braku oględzin stanu obiektu z jej udziałem – należy uznać za bezzasadne. Chodzi tu o "4 przedstawicieli Gminy", co do których skarżąca twierdzi, że są to tylko jej pracownicy ale bez pełnomocnictwa Wójta. Tym samym zdaniem skarżącej nie jest wyjaśniona przez organ II instancji podstawowa kwestia protokołu oględzin z dnia 30 lipca 2008 r. i nie można przyjąć, że stan faktyczny został wyczerpująco ustalony przedmiotowym protokołem. Również nie wyjaśniony jest status najemcy lokalu przedmiotowego budynku, który nie jest stroną tego postępowania i jak twierdzi skarżąca, organ powinien w tej sytuacji ograniczyć się co najwyżej do pisemnego poinformowania najemcy o podejmowanych decyzjach, a nie przesyłać "do wiadomości" decyzji. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że zasadnym byłoby, aby Sąd wytknął obu organom wskazane przez nią błędy i zobowiązał do określonego zachowania w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Trzeba tu wyjaśnić skarżącej, że wbrew jej oczekiwaniu, Sąd nie jest powołany do rozpatrywania w sposób wiążący pewnych wybranych kwestii – w pojęciu strony "istotnych" dla sprawy - i to tylko dlatego, że ocena Sądu będzie wiążąca dla organu, zaś art. 138 § 2 kpa jest niejasny i różnie można interpretować zalecenia dla organu I instancji przy uchyleniu do ponownego rozpoznania. W przedmiotowym postępowaniu sądowym skarga dotyczy decyzji organu II instancji wydanej w trybie art. 138 § 2 kpa, w której organ powołując stosowny przepis prawa materialnego (art. 66 prawa budowlanego) przeprowadził rozważania odnoszące się do rozpatrywanej sprawy i wskazał organowi I instancji, iż jego decyzja nie nakładała na Gminę żadnych obowiązków związanych z koniecznością remontu budynku, a zatem nakaz wyłączenia z użytkowania – bez określenia obowiązków – był niewykonalny i miał charakter trwały. Rzeczą organu I instancji – co wskazał organ odwoławczy – winno być rozważenie nałożenia na Gminę łącznie obowiązków z art. 66 ust. 1 i 2 prawa budowlanego, przy czym nie można przyjąć tezy organu I instancji o pozostawieniu tylko i wyłącznie do decyzji właściciela losu przedmiotowego budynku. Wskazać też należy skarżącemu, że decyzja organu wydana w trybie art. 138 § 2 kpa jest decyzją o charakterze kasatoryjnym, która nie rozstrzyga istoty sprawy jako takiej i jest decyzją wydawaną tylko w przypadku określonym tym przepisem prawa, tj. gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W przedmiotowej sprawie – z czym należy się zgodzić – rzeczą organu I instancji prowadzącego postępowanie w przedmiocie złego stanu technicznego budynku, było w myśl art. 66 ust. 1 i 2 prawa budowlanego określenie sposobu usunięcia nieprawidłowości poprzez wskazanie robót budowlanych, które muszą być przeprowadzone. Stosownie natomiast do ust. 2 art. 66, w decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu aż do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodzić się więc należy z organem II instancji, że prawidłowość stosowania przepisu art. 66 prawa budowlanego – w świetle jego redakcji – wyklucza wydanie decyzji samodzielnej o zakazie użytkowania obiektu (ust.2), bez zawarcia w niej w pierwszej kolejności odpowiedniego nakazu usunięcia nieprawidłowości (ust.1). Również trudno przyjąć argumentację, że skoro budynek jest w bardzo złym stanie technicznym a więc można – by myśleć o jego rozbiórce, to organ może się ograniczyć tylko do zakazania jego użytkowania, zwłaszcza, że ideą przepisu art. 66 prawa budowlanego jest kontrolowanie prawidłowości stanu obiektów i wystarczy stwierdzenie wystąpienia jednej z przesłanek tego przepisu, aby organ był nie tylko uprawniony, ale i zobligowany do nakazania usunięcia nieprawidłowości. W tym stanie rzeczy za prawidłową należało uznać zaskarżoną decyzję. Nietrafne natomiast są zarzuty skargi o braku oględzin obiektu z udziałem Gminy, skoro w czynności tej brało udział czterech pracowników Urzędu Gminy, pełniących określone funkcje w Urzędzie. Zgodzić się tu należy ze stanowiskiem organu, iż trudno przyjąć aby osoby te traktować jako osoby prywatne i przyjąć, że Wójt Gminy nie był informowany o stanie przedmiotowego budynku. Trudno zgodzić się z argumentacją, aby pracownicy Urzędu pełniący funkcję inspektorów Spraw budowlanych, Referatu Gospodarki Komunalnej, Nadzoru Wodno – Kanalizacyjnego i Spraw elektrycznych – do oględzin budynku komunalnego musieli mieć specjalne umocowanie (stosowne pełnomocnictwa od Wójta Gminy) skoro zajmowane stanowiska urzędowe jak najbardziej wskazują ich kompetencje do uczestnictwa w czynnościach organów nadzoru budowlanego. Wskazać też należy stronie skarżącej nietrafność szeroko omawianego zarzutu przyznania statusu strony w tym postępowaniu najemcy lokalu. Doręczenie decyzji do wiadomości S. P., która powiadomiła nadzór budowlany o złym stanie budynku, nie oznacza, że jest ona stroną tego postępowania i że może podejmować jakiekolwiek czynności procesowe w tej sprawie. Natomiast trudno dziwić się lokatorowi tegoż budynku (będącego w bardzo złym stanie technicznym), że interesuje się sprawą, tym bardziej, że organy nadzoru budowlanego wszelkie czynności podjęły po informacji tego lokatora o katastrofalnym stanie obiektu. Reasumując skarga jako bezzasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.).