II SA/Rz 478/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 października 2009 r. sprawy ze skargi K. G. i W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., Nr [...], Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o. o. w T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenie na budowę: budynku biurowo-handlowo-usługowego wraz z wewnętrzną instalacją gazową i parkingiem, na działkach nr 187 i 188 położonych przy ul. C. w K. Organ wskazał, że projekt budowlany, po uzupełnieniu przez wnioskodawcę jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz obowiązującymi przepisami, został uzgodniony z rzeczoznawcą ds. sanitarnohigienicznych, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych, został opracowany przez osoby, posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Zawiera nadto oświadczenie projektantów o wykonaniu opracowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasadami sztuki budowlanej, warunkami technicznymi. Prezydent Miasta ustosunkował się też do złożonych w toku postępowania zastrzeżeń K. i W. G. (współwłaścicieli działek nr 196 i 197) do projektowanego budynku, którzy wskazali, że realizacja inwestycji spowoduje obniżenie wartości ich działek i zażądali zobligowania inwestorów do wykupienia przynależnych im części działek. Organ stwierdził, że zarzuty nie są uzasadnione, a rozwiązanie problemu wykupienia przez inwestorów części działek sąsiednich nie należy do kompetencji organu w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. Od decyzji tej odwołali się K. i W. G. Wnieśli o przejęcie przez Gminę K. za odszkodowaniem części nieruchomości działek nr 196 i 197 stanowiących ich współwłasność. Zarzucili, że na skutek wydania zaskarżonej decyzji i szczelnego zabudowania "wokółgranicznego" działek 187 i 188 zostanie obniżona wartość ich działek, które staną się "małowartościowym zacienionym placem". Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., Nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W podstawie prawnej wskazał art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 7, 77 § 1 i 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w przypadku gdy wniosek o wydanie decyzji o pozwolenie na budowę zawiera braki formalno-prawne, organ wzywa do ich usunięcia (art. 64 § 2 k.p.a.), natomiast w przypadku braków materialno-prawnych wniosku, tzn. naruszenia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ nakłada obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości w określonym przez siebie terminie (art. 35 ust. 3), przy czym postanowienie takie może być w każdym stadium postępowania zmieniane przez organ. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził liczne nieprawidłowości złożonego wniosku o pozwolenie na budowę. Złożone przez Prezesa Zarządu Spółki A. sp. z o.o. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest wadliwe, bowiem osoba prawna działa przez swoje organy i to one umocowane są do wyrażania jej woli. Projekt budowlany nie odpowiada też przepisowi § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 120 , poz. 1130), zgodnie z którym na stronie tytułowej projektu należy zamieścić imiona i nazwiska projektantów opracowujących wszystkie części projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę opracowania i podpisy. W przedmiotowej sprawie na stronie tytułowej projektu budowlanego nie podano zakresu opracowania przez poszczególnych projektantów, jak również nie wskazano daty opracowania, lecz podano jedynie rok. Brak tych danych uniemożliwia sprawdzenie, czy poszczególni projektanci byli uprawnieni do opracowania projektu budowlanego w szczególności chodzi o udział w jego sporządzeniu M. K., który legitymuje się uprawnieniami budowlanymi w specjalności architektonicznej do projektowania obiektów budowlanych o kubaturze do 1000 m³, tymczasem budynek objęty omawianym projektem posiada kubaturę –znacznie przekraczającą tę wielkość tj. 7850 m³. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego (str. 92-103 projektu) w metryce projektu nie wskazano numeru uprawnień budowlanych projektantów, który to wymóg nakłada § 4 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Wydanie decyzji o pozwolenie na budowę, pomimo braków projektu budowlanego, oznacza, że organ I instancji przed wydaniem pozwolenia nie wykonał wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane obowiązku zbadania, czy projekt ten został sporządzony przez osobę (osoby) posiadające właściwe uprawnienia budowlane. Wojewoda zwrócił też uwagę, że projekt budowlany zawiera dwa projekty zagospodarowania terenu tj. pierwszy z 2007 r. i drugi z 2008 r. (określany jako "aneks" do projektu zagospodarowania). W aneksie umieszczono dwie legendy, które różnym liczbom przypisują te same obiekty, np. projektowany budynek biurowo-handlowo-usługowy posiada oznaczenie "1" i "21". W konkluzji wskazał, że decyzja organu I instancji jest przedwczesna, a stan faktyczny sprawy wymaga dokładnego wyjaśnienia. Na decyzję tę skargę złożyli K. i W. G. nie precyzując kierunku jej weryfikacji. Odnosząc się do sformułowania zawartego w zaskarżonej decyzji "odwołanie zasługuje na uwzględnienie chociaż z innych przyczyn niż podane", skarżący zarzucili, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy mogą zostać pozbawieni przymiotu strony, gdyż ta sprawa nie zasługuje na uwzględnienie, tym samym jak podkreślili mogą bezpowrotnie stracić prawo do dalszego ubiegania się przed sądem administracyjnym o zadośćuczynienie ich roszczeniom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnił, że obawy skarżących o pozbawienie ich przymiotu strony w ponownym postępowaniu są nieuzasadnione. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sformułowanie "odwołanie zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż w nim podane" oznacza, że uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nastąpiło nie z przyczyn wskazanych przez skarżących, lecz z innych przyczyn przedstawionych w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd wskazanych wyżej wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Przedmiotem tej kontroli jest wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. decyzja kasacyjna Wojewody [...], uchylająca decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowo- usługowego i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzję tego rodzaju organ odwoławczy może podjąć w sytuacji, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a. tj. przeprowadzenia przez ten organ uzupełniającego postępowania dowodowego. Analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że nie zostały naruszone normy prawne wyżej opisane. Wydanie decyzji kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie Wojewoda uzasadnił szeregiem uchybień popełnionych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, których skutkiem decyzja organu I instancji jest przedwczesna. Wskazał na uchybienia formalne – brak prawidłowego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które jest jednym z zasadniczych elementów wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, a także na niespełnienie wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 dotyczących projektu budowlanego. Przepis ten nakłada na organ obowiązek sprawdzenia, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, m. in.: - kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 tej ustawy, a także - wykonania i sprawdzenia projektu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub przez rzeczoznawcę budowlanego i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Pozytywny wynik dokonanej przez organ architektoniczno-budowlany kontroli projektu budowlanego, o jakiej mowa w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane jest jednym z warunków udzielenia pozwolenia na budowę Wymagania formalne projektu budowlanego zostały określone szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 120 , poz. 1130). Kwestionując decyzję organu I instancji Wojewoda stwierdził naruszenie § 3 ust. 1 pkt 4 tegoż rozporządzenia poprzez brak wskazania dokładnej daty opracowania projektu budowlanego oraz zakresu opracowania poszczególnych jego części przez poszczególnych projektantów. Brak tych danych uniemożliwia sprawdzenie czy ci projektanci byli uprawnieni do sporządzenia projektu budowlanego. Jednocześnie organ zarzucił, że M. K., który brał udział w sporządzeniu przedmiotowego projektu, legitymuje się uprawnieniami budowlanymi w specjalności architektonicznej do projektowania obiektów budowlanych o kubaturze do 1000 m³, podczas gdy projektowany obiekt posiada kubaturę 7850 m³. Z analizy akt sprawy wynika, że stwierdzone przez organ II instancji braki i nieprawidłowości rzeczywiście miały miejsce, za wyjątkiem naruszenia § 4 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Podobnie Sąd podziela pogląd o konieczności wyjaśnienia treści części graficznej projektu zagospodarowania działek nr nr 187 i 188. Istotnie aneks do projektu zagospodarowania tych działek pochodzący z 2008 r. jest mało czytelny poprzez naniesienie podwójnego oznaczenia numerami. Wszystkie te uchybienia dotyczą zasadniczych elementów wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, takich jak oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane czy projekt budowlany i powodują konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, a w tej sytuacji zasadne było stanowisko organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy także wskazać, że podnoszona przez skarżących kwestia usytuowania budynku będą przedmiotem badania organu przy wydaniu decyzji opartej na spełniającym ustawowe wymagania wniosku, a więc po usunięciu uchybień zakwestionowanych w zaskarżonej decyzji . Jednocześnie Sąd stwierdza, że podnoszone przez skarżących w toku postępowania administracyjnego postulaty przejęcia przez Gminę K. za odszkodowaniem działek nr 196 i 197 nie są przedmiotem postępowania o wydanie pozwolenie na budowę i nie mogą być w tym postępowaniu rozpatrywane. Nieuzasadnione są też obawy skarżących, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku A. sp. z o.o. mogą oni zostać pominięci jako strony postępowania, zwłaszcza, że na rozprawie przez Sądem przyznali oni, iż otrzymali decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] o udzieleniu pozwolenia na budowę, jaka zapadła po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania zaskarżoną decyzją, jak również złożyli od niej odwołanie, które nie zostało jeszcze rozpoznane. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę K. G. i W. G.