II FZ 43/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.S. i B.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 682/09 odmawiające przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. i B.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 15 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że obecnie rozpatrywany wniosek jest już kolejnym złożonym przez skarżących. Poprzednio złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie został oddalony przez Sąd pierwszej instancji, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd wojewódzki wskazał, że w jego ocenie, w ponownie złożonym wniosku skarżący przedstawili, jako nowe takie okoliczności, które nie przesądziły o pogorszeniu ich sytuacji i uzasadniałyby zmianę wcześniejszego postanowienia. Powyższe postanowienie podatnicy zaskarżyli w całości, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) poprzez odmowę przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie w sytuacji, w której skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że w ponownie złożonym wniosku strona wskazała na nowe okoliczności, które nie były przedmiotem badania przez Sąd. Zwrócono uwagę na fakt złożenia bilansów R. Sp. z o.o., z których wynikało, że już w 2008 r. spółka przynosiła stratę, co oznaczało, że skarżący fizycznie nie mieli żadnych zysków związanych z jej działalnością. Wskazano także na niebadane wcześniej dokumenty potwierdzające fakt obciążenia wynagrodzenia żony skarżącego z tytuł zajęć komorniczych. W ocenie skarżących znajdują się oni w bardzo trudnej sytuacji. Od kwietnia nie uzyskują żadnych dochodów z działalności gospodarczej, zaś dochody osiągane we wcześniejszych latach nie pozwalały na poczynienie większych oszczędności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wypada przypomnieć, za Sądem pierwszej instancji, że sąd, rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawców zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Możliwość zmiany bądź uchylenia wspomnianego orzeczenia daje art. 165 p.p.s.a., jednakże tylko i wyłącznie przy spełnieniu wskazanego w nim warunku, czyli zmiany okoliczności sprawy. Należy podzielić stanowisko Sądu wojewódzkiego, że skarżący takich okoliczności nie wykazali. O niemożności poniesienia kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania nie przesądza fakt, że prowadzona poprzednio przez skarżącego i jego żonę spółka cywilna została przekształcona w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wykreślenie z rejestru faktycznie niefunkcjonującego podmiotu gospodarczego w żadnej mierze nie wpływa na pogorszenie kondycji finansowej skarżących. Podobnie okoliczność, że R. Sp. z o.o. w ostatnich dwóch latach działalności przyniosła straty, nie decyduje o braku możliwości poniesienia przez skarżących kosztów sądowych. Strata w zakresie prowadzonej przez spółkę działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Rozliczenie wyniku finansowego za 2009 rok wskazuje, że Spółka obraca znacznymi kwotami środków pieniężnych. Jej przychody ze sprzedaży w 2009 roku wyniosły 2.652.746 zł. K.S. zaś nadal, jako prezes zarządu sprawuje faktyczną kontrolę nad majątkiem tejże spółki. Analiza tych wyciągów dowodzi, że Spółka w ubiegłym roku, co miesiąc dysponowała środkami kilkukrotnie przekraczającymi należności sądowe, w tym należności wynikające ze wskazanej obecnie łącznej kwoty wpisów od wszystkich skarg wniesionych przez skarżącego. Z wyciągów tych w szczególności wynika, że tylko w październiku 2009 roku z rachunku tego podjęto ponad 400.000 zł, przy czym większa część tej kwoty (ponad 300.000 zł) została podjęta w formie wypłaty gotówkowej. Fakt obciążenia dochodu żony skarżącego w związku z zajęciami komorniczymi został już przez skarżącego wskazany we wcześniej złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto, na co słusznie zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji z oświadczenia skarżących wynika, że uzyskiwane przez B.S. wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w stosunku do poprzednio deklarowanej kwoty (2.450 zł brutto) wzrosło i obecnie wynosi 3.040 zł brutto. Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo w zaskarżonym postanowieniu, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.