II SAB/Gl 44/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami kraju 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku skarżącego A. C. w terminie 14 dni, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] skarżący A.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody [...] polegającą na niewykonaniu postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]. Postanowieniem tym, wydanym na skutek zażalenia skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, Minister Skarbu Państwa wyznaczył Wojewodzie [...] termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy w ciągu trzech miesięcy od daty otrzymania przez organ wojewódzki tego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał m.in., że w sprawie, której przedmiotem jest żądanie wydania decyzji potwierdzającej prawo do zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Państwa Polskiego zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 zpóźn. zm.). W takiej sytuacji konieczne jest wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania. Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż Wojewoda [...] naruszył przepisy regulujące terminy załatwienia sprawy, a w szczególności art. 35 i art. 36 kpa. Postanowienie to zostało doręczone Wojewodzie [...] w dniu [...]. Przekazując skargę do Sądu, Wojewoda [...] wskazał, że pismem z dnia [...] skarżący został poinformowany, jakie dowody należy jeszcze przedłożyć aby organ mógł wydać rozstrzygnięcie oraz pouczono go, że po uzupełnieniu wszystkich braków formalnych organ wyda bezzwłocznie decyzję. Z akt sprawy wynika, że skarżący pismami z dnia [...] i z dnia [...]. uzupełnił żądany przez organ materiał dowodowy. Na rozprawie w dniu 28 października 2009 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż Wojewoda [...] nie załatwił wniosku do dnia dzisiejszego oraz wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przechodząc do oceny zasadności skargi wskazać na wstępie należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a., sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tj. w sprawach, w których sądy administracyjne właściwe są do rozpoznawania skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z powyższej regulacji wynika, że skarga na bezczynność dotyczy niepodejmowania przez organy administracji publicznej aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, a więc takich, które odnoszą się do konkretnego podmiotu i regulujących jego sytuację prawną. Zatem z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob.: T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62-63). W pierwszej zatem kolejności należało rozstrzygnąć, czy w niniejszej sprawie zwłoka organu w załatwieniu wniosku skarżącego należy do przypadków, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Na tak postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Zauważyć bowiem należy, że wniosek skarżącego inicjował postępowanie w sprawie wydania decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 3 obecnie regulującej te kwestie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 zpóźn. zm.), a więc decyzji wydawanej przez organ administracji publicznej w sprawie indywidualnej. Tym samym uznać należy, że skarga w niniejszej sprawie jest dopuszczalna, albowiem dotyczy przypadku wymienionego w art. 3 § 2 pkt 8 p.s.a. Stwierdzić przyjdzie ponadto, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących skarżącym w postępowaniu przed organem administracyjnym, a więc czyni zadość wymaganiom określonym w art. 52 § 1 p.s.a. Takim środkiem zaskarżenia, o którym mowa w powołanym przepisie jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 kpa). Takie zażalenie wniesione zostało przez skarżącego i rozpoznane postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...]. Wobec powyższego, skoro brak jest przeszkód formalnych, to przystępując do merytorycznej oceny skargi stwierdzić przyjdzie, że jest ona uzasadniona. Z przepisu art. 35 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym czas załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego określony został na nie dłużej niż jeden miesiąc, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Przepis art. 36 kpa przewiduje wprawdzie sytuację, w której czas załatwienia sprawy może przekroczyć także termin dwumiesięczny, zobowiązuje jednak organ do powiadomienia o tym fakcie stron postępowania z równoczesnym wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Do określonych wyżej terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, np. zawieszenia postępowania, w czasie którego terminy załatwiania spraw nie biegną (art. 103 kpa), okresów opóźnień spowodowanych przez stronę, np. nieuzupełnienie we wskazanym przez organ terminie braków wniosku, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu, np. niedysponowanie aktami sprawy przekazanymi innemu organowi związku z toczącym się równolegle postępowaniem. W niniejszej sprawie, z uwagi na rozpoznanie przez Ministra Skarbu Państwa zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, termin załatwienia tej sprawy należało liczyć od daty doręczenia organowi tego postanowienia wraz z aktami administracyjnymi. Zgodnie z art. 37 § 2 kpa Minister wyznaczył dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy wskazując jednocześnie, że przez jej załatwienie należy rozumieć wydanie merytorycznej decyzji. Termin ten upłynął z dniem [...]. W takiej sytuacji należy uznać, że niczym nie jest uzasadniona dalsza zwłoka organu w podjęciu czynności zmierzających do realizacji wniosku skarżącego. Nawet, jeżeli przyjąć, że organ przed wydaniem decyzji zasadnie zażądał od skarżącego wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego, to winien był to uczynić w takim czasie, który umożliwiał mu wydanie decyzji przed upływem terminu określonego w postanowieniu z dnia [...]. Tymczasem pismo organu jest datowane na dzień [...], a okoliczności sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie pozwalają dopatrzyć się usprawiedliwienia takiej zwłoki. Niezależnie od oceny wyżej wskazanych zdarzeń i czynności, w świetle zebranych w sprawie materiałów oraz treści pisma organu z dnia [...] uznać przyjdzie, iż postępowanie dowodowe w sprawie zakończone zostało z dniem [...] (data wpływu do organu ostatniego pisma skarżącego uzupełniającego materiał dowodowy). Taki stan rzeczy wskazuje w ocenie Sądu, że po tej dacie nie było już żadnych przeszkód do wydania decyzji. Tymczasem decyzja w sprawie nie została do tej pory wydana, co tym bardziej czyni uzasadnionym zarzut pozostawania organu w zwłoce. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę na bezczynność organu za zasadną i orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 149 p.s.a. Sąd określił czternastodniowy termin wydania przez organ aktu rozstrzygającego, a to z uwagi na fakt, iż zgromadzony materiał pozwala na wydanie decyzji w sprawie. Brak zatem powodów do dalszego przedłużania postępowania. Wskazać przy tym przyjdzie, że określony w wyroku termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia doręczenia akt organowi, zaś akta te zwrócone zostaną przez Sąd po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 286 p.s.a.). O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na wniosek pełnomocnika skarżącego po myśli art. 200 p.s.a.