I GZ 5/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1154/08 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1154/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił wniosek W. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2008 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że pismem z 4 lipca 2010 r. W. B. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Wraz z pismem z dnia 12 lipca 2010 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia. Pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 16 i 26 lipca 2010 r. skarżący nie odebrał przesyłki. Postanowieniem z 23 sierpnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1154/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił skargę W. B. na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., tj. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 września 2010 r. Pismem z dnia 8 października 2010 r. W. B. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Powołał się na kilkuletnie leczenie z powodu stanów depresyjnych na podłożu organicznym oraz na fakt, że od 6 lipca 2010 r. do 2 sierpnia 2010 r. z powodu stanu chorobowego przebywał na Mazurach i nie był w tamtym czasie w stanie racjonalnie myśleć ani czytać ze zrozumieniem. O dwukrotnym awizowaniu pisma z 12 lipca 2010 r. dowiedział się z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi. W dniu 7 października 2010 r. otrzymał poradę od adwokata, z której dowiedział się o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Uznał w związku z tym, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia uzyskania tej porady prawnej, gdyż w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu polegająca na braku wiedzy o instytucji przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając powyższy wniosek skarżącego podał, że doręczenie postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi, z którego W. B. dowiedział się o dwukrotnym awizowaniu pisma wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło 8 września 2010 r. Od tego dnia należy liczyć początek ustawowego 7 – dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym dniu bowiem ustała przyczyna uchybienia terminowi w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że przyczyna uchybienia terminu ustała w momencie uzyskania przez W. B. porady prawnej u adwokata, w związku z którą dowiedział się o istnieniu możliwości przywrócenia terminu. Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. W. B. złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając błędne ustalenie daty, w której miał upłynąć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem skarżącego w dniu 15 września 2010 r. upłynął mu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest zatem możliwe, aby w tym samym dniu upłynął skarżącemu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem skarżącego najwcześniejszym możliwym terminem, w którym mógł rozpocząć bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, był dzień, w którym uzyskał on poradę prawną, tj. w dniu 7 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym etapie postępowania jest kwestia zgodności z prawem postanowienia Sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. W rozpoznawanej sprawie zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że niesłuszne jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu ustała w momencie uzyskania przez W. B. porady prawnej u adwokata, tj. wtedy, kiedy dowiedział się o możliwości przywrócenia terminu. Ponadto prawidłowo ocenił Sąd I instancji, że wniosek W. B. był spóźniony. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że skarżący wraz wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Należy zwrócić uwagę, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać złożony na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego zarówno przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji (zob. też P. Zaborniak, Wybrane kwestie stosowania prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ZNSA 2006 nr 4-5, s. 21 i n.). W postanowieniu z dnia 21 marca 2006 r., I OZ 346/06 (niepubl.) NSA wyjaśnił, że przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć także postępowanie, zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które ma poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej doprowadzić do wzruszenia tego prawomocnego orzeczenia. Art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. W związku z powyższym należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, bowiem stronie przysługuje na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego prawo do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tym samym uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków procesowych. Na uwagę zasługuje, że strona ze swojego uprawnienia skorzystała składając wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wypełniony formularz PPF. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.