IV SA/Po 434/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-10-29
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Makosz – Frymus, Ewa Kręcichwost – Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po przekształceniu spółki, ale skierowana do spółki przekształcanej, jest wadliwa z powodu skierowania jej do nieistniejącego podmiotu?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do spółki, która uległa przekształceniu i została wykreślona z rejestru, jest wadliwa, ponieważ została wydana wobec podmiotu, który w dniu jej wydania nie był już stroną postępowania. Choć spółka przekształcona dziedziczy prawa i obowiązki spółki przekształcanej, organ ma obowiązek kierować akty administracyjne do właściwego, istniejącego podmiotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki nośnika tablic reklamowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek rozbiórki na N. S.A. Decyzją z dnia 9 kwietnia 2009 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, stwierdzając, że została ona skierowana do nieistniejącej spółki N. S.A., która została przekształcona w N. Sp. z o.o. przed wydaniem decyzji. Skarżąca spółka P. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, kwestionując stanowisko organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski(spr.) Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w Poznaniu na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 09 kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli, oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ J. Stankowski /-/ E. Makosz-Frymus
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2009 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, po rozpoznaniu odwołania N. Sp. z o.o. z siedziba w Warszawie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia 28 sierpnia 2008 r. nr [...] ([...]) w przedmiocie obowiązku rozbiórki nośnika tablic reklamowych usytuowanego na terenie posesji przy ul. B. [...] w Poznaniu, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Dnia 30 marca 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na posesji przy ul. B. [...], a 18 kwietnia 2007 r. przeprowadził oględziny. W ich trakcie stwierdził, iż na terenie działki, od strony zachodniej, przylegającej do działki nr [...] (ul. B. [...]), istnieje budowla o charakterze nośnika tablic reklamowych. Obiekt składa się z fundamentu betonowego o wymiarach w rzucie 2,16 x 4,20m oraz zamocowanej na nim konstrukcji stalowej - słupa stalowego oraz stalowej konstrukcji do mocowania reklam wyposażonej w instalację elektryczną. Budowla znajduje się w odległości 6.9 m od ściany budynku usytuowanego na działce sąsiedniej. Organ ustalił, że inwestorem, który wydzierżawił od właściciela nieruchomości - P. S.A. część nieruchomości pod nośnik reklamowy jest spółka akcyjna N. Spółka ta dokonała w dniu 28 grudnia 2006 r. zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu tablicy reklamowej o wymiarach 3,4 x 12,4m wraz z fundamentem o wymiarach 2,2 x 4,2m i wysokości 1,0 m. Decyzją z dnia 15 stycznia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania zgłosił sprzeciw wobec inwestycji objętej zgłoszeniem.
Decyzją z dnia 10 lipca 2007 r. nr [...] znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne stwierdzając, że sprzeciw od zamierzenia budowlanego okazał się bezskuteczny, gdyż został zgłoszony z przekroczeniem wymaganego terminu 30 dni.
Na skutek odwołania P. Sp. z o.o. decyzją z dnia 11 października 2007 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazał na konieczność sprawdzenia, czy zgłoszony wobec zamierzenia budowlanego sprzeciw pozostaje w obrocie prawnym.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 28 sierpnia 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na N. S.A. z siedzibą w Warszawie, ul. J. [...] obowiązek rozbiórki nośnika tablic reklamowych usytuowanego na terenie posesji przy ul. B. [...] w Poznaniu, wzniesionego pomimo sprzeciwu przez właściwy organ i w sposób naruszający przepisy techniczno-budowlane.
Od powyższej decyzji odwołanie (podanie z dnia 25 września 2008 r.) wniosła N. Sp. z o.o.
Kolejnym pismem z dnia 25 września 2008 r. N. Sp. z o.o. złożyła też wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w dnia 11 października 2007 r., albowiem w jej ocenie P. Sp. z o.o. nie miało legitymacji do złożenia odwołania - w wyniku którego wydano decyzję w postępowaniu odwoławczym. Dnia 29 grudnia 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności tejże decyzji organu odwoławczego.
Rozpatrując odwołanie N. Sp. z o.o. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 kwietnia 2009 r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 sierpnia 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Nie kwestionując faktu, że nośnik tablic reklamowych na działce przy ul. B. [...] w Poznaniu wybudowany został samowolnie (według organu przemawia za tym fakt, że ostateczną decyzją z dnia 15 stycznia 2007 r. Prezydent Miasta Poznania zgłosił sprzeciw wobec zawiadomienia o zamiarze budowy) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja zawierała wady wymagające jej wyeliminowania z obrotu. Przypomniał, że na podstawie uchwały nadzwyczajnego walnego zgromadzenia z dnia 3 marca 2008 r. dokonano przekształcenia N. spółki akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Zgodnie z art. 552 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka przekształcona staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia) i jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształconą. Wpis ten ma charakter obligatoryjny i konstytutywny. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że wpis zmiany związanej z przekształceniem N. do rejestru nastąpił w dniu 12 czerwca 2008 r. Zaskarżoną decyzję wydano jednak w dniu 28 sierpnia 2008 r., zatem już po dokonaniu przekształcenia spółki. Skoro obowiązki nałożono na spółkę akcyjną, która w dacie wydania decyzji nie istniała, to zaskarżoną decyzję skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. Stroną bowiem była już N. sp. z o.o. Mają na względzie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja naruszała art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
W skardze P. Sp. z o.o. wniosło o uchylenie decyzji w całości zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 4, art. 7 i 12 K.p.a. Zdaniem skarżącej zgodnie z przepisem art. 553 § 1 Kodeksu spółek handlowych spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, zatem znajduje w niniejszym stanie prawnym zastosowanie zasada tzw. sukcesji uniwersalnej wszystkich praw i obowiązków. W takiej sytuacji nie ma nawet następstwa prawnego, ponieważ po zmianie tylko formy prawnej jest to nadal jeden i ten sam podmiot prawny. Zgodnie z art. 553 § 2 K.s.h. spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. W ocenie skarżącej przepis ten świadczy o niezmienności stosunków prawnych w stosunkach zewnętrznych spółki przekształcanej - stąd nie ma w sprawie znaczenia prawnego, że zaskarżoną decyzje wydano w dniu 28 sierpnia 2008 r., zatem już po dokonaniu przekształcenia spółki. W konsekwencji P. Sp. z o.o. nie zgodziło się ze stanowiskiem organu, że decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skierowano do podmiotu nie będącego stroną w sprawie. W tej sytuacji adresat decyzji N. Sp. z o.o. mogła wystąpić o uzupełnienie albo sprostowanie decyzji. Uzasadniając zarzuty naruszenia art. 7 i 12 K.p.a. skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do prawidłowego załatwienia sprawy, a także nie kierował się przy swoim rozstrzygnięciu słusznym interesem wszystkich stron postępowania czym uchybił art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej). Pobieżna analiza art. 553 K.s.h. świadczyła też o działaniu organu w sposób daleki od wnikliwości, co stoi w sprzeczności z art. 12 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 553 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (§ 1). Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej (§ 2).
Z odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 sierpnia 2008 r. wynika, iż dnia 3 marca 2008 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie spółki akcyjnej N. podjęło uchwałę o przekształceniu tej spółki w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wpis zmiany związanej z przekształceniem został wpisany dnia 12 czerwca 2008 r. (zob. k. 76 i 76 verte akt adm.).
W skardze P. Sp. z o.o. skoncentrowało się na wykazaniu, że w świetle art. 553 § 2 Kodeksu spółek handlowych zachodzi tożsamość pomiędzy N. S.A. a N. Sp. z o.o. i nie ma znaczenia dla istoty rozstrzygnięcia, jak i jego mocy prawnej fakt, że po przekształceniu skierowano decyzję do spółki, która uległa przekształceniu.
Zdaniem Sądu ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić. O ile rację ma ona stwierdzając, że przekształcenie spółki, o jakim mowa w art. 553 § 2 K.s.h. powoduje, iż podmiot przekształcony korzysta z praw przyznanych w sferze administracyjnoprawnej spółce przekształcanej przed przekształceniem, to jednak nie zwalnia to organu z obowiązku kierowania aktów administracyjnych do właściwego podmiotu. Odczytując art. 553 K.s.h. Spółka P. zdaje się nie dostrzegać, że w przepisie tym mowa jest o "spółce przekształconej" i ‘spółce przekształcanej". Są dwa różne podmioty, tyle tylko, że mocą przepisu szczególnego (art. 553 § 1 K.s.h.) spółka przekształcona nabywa wszystkie prawa i obowiązki spółki, która ulega przekształceniu, w tym prawa i obowiązki w sferze prawa administracyjnego. W tym miejscu należy zaznaczyć też, że chodzi tu w o prawa i obowiązki wcześniej skonkretyzowane ("przyznane spółce przed jej przekształceniem"), a więc wynikające z indywidualnego aktu administracyjnego skierowanego do spółki ulegającej przekształceniu. Mając to na względzie - wbrew stanowisku skarżącej - nie sposób uznać, że skierowanie decyzji do spółki przekształcanej po zarejestrowaniu jej przekształcenia nie ma znaczenia dla bytu prawnego tej decyzji. Tego rodzaju akt jest wadliwy, bowiem skierowany jest do podmiotu, który w dniu jego wydania, nie jest już stroną postępowania. Na poparcie powyższego powołać należy też treść art. 552 K.s.h. Zgodnie z tym przepisem dokonując wpisu spółki przekształconej do rejestru sąd rejestrowy jednocześnie z urzędu "wykreśla spółkę przekształcaną". Nie może zatem budzić wątpliwości, że spółka, która uległa przekształceniu traci podmiotowość prawną być podmiotem prawa (podczas gdy nabywa ją spółka przekształcona).
Z uwagi na powyższe ma rację Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję ze wskazaniem na art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. W momencie wydania decyzji N. S.A. już bowiem nie istniała.
Warto w tym miejscu na marginesie zaznaczyć, że fakt, iż nastąpiło przekształcenie spółki będącej inwestorem nośnika reklamowego nie pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia przebiegu samego postępowania administracyjnego. Właśnie z uwagi na kontynuację w zakresie praw i obowiązków o jakiem mowa w art. 553 § 1 i 2 K.s.h. dotychczasowe czynności podjęte w tym postępowaniu wobec N. S.A. przed jej przekształceniem (w tym sprzeciw dotyczący zamierzenia budowlanego), będą skuteczne wobec jej następcy prawnego N. Sp. z o.o.
Sąd nie podziela również zarzutów naruszenia art. 7 i 12 K.p.a. Zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowej interpretacji art. 553 § 2 K.s.h., a ta przemawiała za uchyleniem rozstrzygnięcia pierwszej instancji. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł przedkładać interesu określonej strony postępowania (skarżącej) ponad obowiązek ochrony obiektywnego porządku prawnego
Mając na względzie powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/E. Makosz-Frymus /-/J. Stankowski /-/E. Kręcichwost-Durchowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło