II OZ 72/10

Dnia 10 lutego 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2009 r., II SA/Wr 476/09, o przyznaniu prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł. (dwieście pięćdziesiąt złotych) i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sądu Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 grudnia 2009 r., II SA/Wr 476/09, przyznał Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z wpisu sądowego w zakresie przekraczającym kwotę 250 złotych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Sąd I. instancji uznał, że zasadne jest przyznanie Wspólnocie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia z wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł., ponieważ strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy sama wskazała, że jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 250 zł, stanowiący połowę wymaganego wpisu. Sąd I. instancji podniósł, że podstawą uwzględnienia wniosku o ustanowienie adwokata jest ustalenie, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy (np. gdy nie potrafi samodzielnie podejmować czynności procesowych), a ze względu na swoją sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. W ocenie Sądu I. instancji przyznanie w sprawie adwokata nie jest zasadne, albowiem strona skarżąca nie znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy. Jest ona bowiem w stanie samodzielnie podejmować czynności procesowe, a nadto z istoty postępowania ma zagwarantowaną pomoc ze strony Sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. K. - pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art.246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynym kryterium podlegającym ocenie jest stan majątkowy strony, a obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy, jeśli strona wykaże przesłanki określone cytowanym przepisem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I. instancji rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oparł się na kryterium pozaustawowym, jakim jest konieczność reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika na poszczególnych etapach postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem jednocześnie odstąpił od oceny przesłanek wskazanych w art.246 § 2 P.p.s.a. Skoro w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, iż sytuacja finansowa skarżącego jest na tyle trudna, że uzasadnia zwolnienie go w części od kosztów sądowych, to brak jest podstaw do przyjęcia, aby był on w stanie pokryć koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast argumentacja Sądu, że na obecnym etapie postępowania sprawa nie wymaga udziału adwokata, jak też wskazywanie możliwość pouczania o skutkach prawnych i skutkach zaniedbań przez Sąd (art.6 P.p.s.a.), nie może zostać uwzględniona, bowiem jak to wyżej wskazano, jedynym kryterium przyznania prawa pomocy, w tym ustanowienia pełnomocnika, jest sytuacja materialna wnioskodawcy. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.185 § 1 w zw. z art.197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.