II SA/Bk 422/09
WyrokWSA w Białymstoku2009-10-29
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Stanisław Prutis, Danuta Tryniszewska-Bytys
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może zostać wydana dla przedsięwzięcia, które w rzeczywistości służy wyłącznie prywatnemu interesowi inwestora, a nie celom publicznym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może być wydana dla przedsięwzięcia, które w rzeczywistości służy wyłącznie prywatnemu interesowi inwestora, a nie celom publicznym. Brak "pierwiastka publicznego" w inwestycji, nawet jeśli dotyczy urządzeń przesyłowych, wyklucza jej kwalifikację jako inwestycji celu publicznego. Ponadto, sąd stwierdził, że organy błędnie zastosowały przepis ograniczający możliwość uchylenia decyzji po upływie 12 miesięcy, ponieważ pierwotna decyzja nie została prawidłowo doręczona ani ogłoszona zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego lokalizacji inwestycji celu publicznego. Pierwotna decyzja Wójta Gminy W. z 2005 r. ustalała lokalizację przebudowy linii średniego napięcia. W. Z., jako właścicielka sąsiedniej nieruchomości, wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że dowiedziała się o inwestycji dopiero w 2008 r. i nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy. Organy administracji prowadziły postępowanie wznowieniowe, wydając kolejne decyzje, które były uchylane lub utrzymywane w mocy, co doprowadziło do sytuacji, w której w obrocie prawnym istniały dwie sprzeczne decyzje. Ostatecznie, SKO uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej braku możliwości uchylenia pierwotnej decyzji, ale w pozostałej części utrzymało ją w mocy, powołując się na przepis ograniczający możliwość uchylenia decyzji po upływie 12 miesięcy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2009 r. Ponadto, sąd uchylił decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd stwierdził również, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], 2. uchyla decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zadania inwestycyjnego polegającego na przebudowie linii średniego napięcia na działkach o numerach ew. geod.gr.: 397, 401 i 399, położonych w obrębie wsi S.-Ł., gmina W., 3. stwierdza, że wymienione decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej W. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności faktycznych:
Wnioskodawca T. S. w dniu 14 stycznia 2005 r. wystąpił do Wójta Gminy W. z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na przebudowie linii średniego napięcia na działkach o nr geod. 397, 399, 401 położonych w obrębie gruntów wsi S. – Ł.
Organ I instancji na podstawie wypisu z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w B. P. z dnia 12 stycznia 2005 r. ustalił strony przedmiotowego postępowania. Strony postępowania ustalone w powyższy sposób, zawiadomieniem z dnia 8 marca 2005 r. zostały poinformowane o zgromadzeniu akt sprawy i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału w terminie
7 dni. Po upływie tego terminu została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na przebudowie linii, zgodnie z wnioskiem T. S. – decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna, albowiem nie zostało złożone od niej odwołanie.
Pismem procesowym z dnia 17 stycznia 2008 r. W. Z. – współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości nr 396, wniosła o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją ostateczną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 kpa. Podniosła, że o budowie linii energetycznej wzdłuż swojej działki dowiedziała się dopiero w dniu 2 stycznia 2008 r. oraz że nie brała udziału
w toczącym się postępowaniu bez własnej winy. Jednocześnie poinformowała, że nie wyraża zgody na wytyczenie przebiegu linii w odległości 70 cm od granicy z jej działką, gdyż ogranicza to możliwość wykorzystania jej na cele budowlane i obniża jej wartość.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Wójt Gminy W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 i 149 kpa wznowił na żądanie W. Z., postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. W trakcie prowadzonego postępowania wznowieniowego, w drodze obwieszczenia w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz
o zgromadzeniu akt sprawy.
Na skutek wznowionego postępowania, Wójt Gminy W. orzekł o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającego na przebudowie linii średniego napięcia przebiegającej tym razem przez działki nr 366, 397, 398, 399 i 401 – decyzja z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Z decyzją tą nie zgodziła się W. Z. i wniosła odwołanie. Podniosła, że wydana decyzja ustala warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na "przebudowie linii średniego napięcia" a w rzeczywistości jest to "nowowybudowana linia średniego napięcia". Wskazała, że zakres planowanej inwestycji przekracza pojęcie przebudowy określone w prawie budowlanym, gdyż w wyniku realizacji inwestycji następuje całkowita zmiana przebiegu przedmiotowej linii energetycznej. Nadto wniosła o ustanowienie dla nowowybudowanej linii energetycznej strefy ochronnej szerokości 5 m, licząc w poziomie od skrajnych przewodów do granicy jej działki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia
[...] sierpnia 2008 r. nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, uchyliło kwestionowaną decyzję I – instancyjną
i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu przede wszystkim wskazano, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania, ani też co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Nadto wskazano, że organ wydał nową decyzję o ustaleniu warunków zabudowy bez uprzedniego uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. Doprowadzono tym samym do sytuacji, że w obrocie prawnym znalazły się dwie decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty. Organ odwoławczy podniósł także, że w sprawie brak jest uzasadnienia dotyczącego tego dlaczego dokonano zmiany przedmiotu
i zakresu inwestycji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji decyzją z dnia
[...] października 2008 r. nr [...], stwierdził wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. z naruszeniem prawa strony do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i jednocześnie stwierdził, że nie można jej uchylić, gdyż na skutek przeprowadzenia postępowania wznowieniowego mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej oraz z uwagi na to, że upłynęło 12 miesięcy od jej doręczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. Z. i ponownie zakwestionowała tryb wydanej decyzji wskazując, że projektowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego oraz że stanowi budowę nowej linii energetycznej
a nie przebudowę istniejącej. Odwołująca się wniosła o ustanowienie w wydanej decyzji odpowiedniej odległości strefy ochronnej 5 m. Końcowo zakwestionowała zastosowanie art. 146 § 1 kpa oraz art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. ponownie uchylił w całości rozstrzygnięcie I – instancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania wznowieniowego. Wskazano, że w sprawie stwierdzono, wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa, ale nie podano przyczyn merytorycznych takiego stanowiska. Stwierdzono również naruszenie art. 7, 77, 10, 107 § 1 i 3 kpa.
Organ I instancji, po przeprowadzeniu ponownego postępowania w sprawie wydał rozstrzygnięcie zbieżne z decyzją z dnia [...] października 2008 r. – decyzja
z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Przy czym w uzasadnieniu wskazano na brak materialnoprawnych możliwości zmiany decyzji ostatecznej. Podniesiono, że udział W. Z. w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego nie wpłynąłby na zawartość merytoryczną tej decyzji, albowiem w sprawie nie został potwierdzony żaden jej zarzut. Podano, że okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie na istnienie celu publicznego zamierzenia inwestycyjnego. Przebudowa nie miała bowiem polegać na budowie przyłącza energetycznego na potrzeby wnioskodawcy, co mogłoby wyłączać cel publiczny, a jedynie na przebudowie linii energetycznej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Przebudowana linia stanowi fragment sieci przesyłowej o napięciu bezużytecznym dla indywidualnego odbiorcy, z której przy użyciu innych urządzeń zaopatrywani są inni odbiorcy energii mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na obszarze Gminy W. Organ wywiódł, że chybiony jest również zarzut, iż inwestycja dotyczyła budowy nowej linii energetycznej. Wskazano, że miała ona polegać jedynie na częściowej zmianie przebiegu istniejącej linii, której parametry użytkowe i techniczne po przebudowie miały nie ulegać zmianie. Przebudowany fragment zaczynał się i kończył w konkretnych i niezmienionych miejscach istniejącej linii energetycznej "wewnątrz" tej linii, stanowiąc jej element. Inwestycja nie tworzyła nowej linii, bo nie mogła stanowić samodzielnego elementu sieci. Nadto w oparciu o opinię uprawnionego architekta organ ustalił, że proponowane usytuowanie przebudowywanej linii energetycznej jest zgodne z obowiązującymi przepisami i normami. Przebieg projektowanej linii zwiększa swobodę w zagospodarowaniu działek wnioskodawcy i jednocześnie nie zmniejsza atrakcyjności działki sąsiedniej nr 396, w znaczeniu możliwości zagospodarowania jej terenu. Mając powyższe na uwadze w konkluzji organ stwierdził, że nie został potwierdzony zarzut dotyczący tego, że konieczne jest ustanowienie odpowiedniej odległości strefy ochronnej 5 m. liczonych w poziomie od skrajnych przewodów do granicy działki.
Od decyzji tej odwołała się W. Z. i wskazała te same argumenty co w poprzednich odwołaniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], uchyliło kwestionowaną decyzję w zakresie w którym organ I instancji stwierdził, że pomimo faktycznego braku udziału strony w prowadzonym postępowaniu po wznowieniu postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji prawidłowo ocenił zebrany
w sprawie materiał dowodowy w kontekście zapadłej w 2005 r. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Dalej wywiedziono, że zapadła decyzja o ustaleniu wymagań inwestorowi jest merytorycznie poprawna, jednakże brak udziału W. Z. w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, całkowicie orzeczenie to dyskwalifikuje. Mając jednak na uwadze treść przepisu art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym nie można uchylić decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego w sytuacji, gdy od chwili wydania decyzji upłynęło 12 miesięcy, organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Końcowo organ wywiódł, że wydana decyzja stanowi podstawę do dochodzenia przez W. Z. odszkodowania przed sądem powszechnym. Uzasadniając wydanie orzeczenia reformacyjnego i kasacji organ podał, że zastosowanie w sprawie normy szczególnej wynikającej z treści art. 53 ust. 8 ustawy eliminuje jednocześnie możliwość posiłkowania się przepisem art. 146 § 2 kpa.
Skargę od powyższej decyzji do sądu administracyjnego wywiodła W. Z. i wniosła o uchylenie kwestowanej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja Wójta Gminy W. jest dotknięta wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, bowiem ustala lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia nie będącego taką inwestycją. Realizuje ona bowiem wyłącznie prywatne cele inwestora zmierzające do podniesienia wartości nabytej przez niego nieruchomości i nie może tu być mowy
o realizacji celów publicznych. Cele publiczne znakomicie były realizowane przez odcinek linii energetycznej w jej poprzednim przebiegu. Skarżąca wskazała, że sam fakt zgodności rodzaju inwestycji z listą celów publicznych wymienionych w ustawie
o gospodarce nieruchomościami nie wystarcza do uznania inwestycji za inwestycję celu publicznego. Powinna ona jednocześnie realizować działania o znaczeniu lokalnym (gminnym). Organy w przedmiotowej sprawie nie wskazały jaki cel publiczny realizował wnioskodawca inwestycji. W tym stanie rzeczy organy nie mogły powołać się na przepis art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dalszej kolejności skarżąca wywiodła, że zakres planowanych prac przekracza pojęcie przebudowy określone w prawie budowlanym, następuje bowiem częściowa zmiana przebiegu przedmiotowej linii energetycznej. Końcowo skarżąca podniosła, że Wójt Gminy nie ustosunkował się w swojej decyzji do jej zarzutów zawartych w piśmie z dnia 12 lutego 2009 r. dotyczących opinii architekta.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które to naruszenie miało – zdaniem Sądu – wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd zaskarżoną decyzję uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 53 ust.
8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż inwestycja określona
w decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o ustalaniu lokalizacji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na przebudowie linii średniego napięcia nr [...], miała charakter inwestycji celu publicznego. W konsekwencji doszło także do naruszenia przepisów ustawy regulujących wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 50-54 ustawy) w związku z art. 2 pkt 5 ustawy.
Zgodnie z powołanym przepisem art. 2 pkt 5 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "inwestycji celu publicznego" należy przez to uznać działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.). Wśród celów publicznych w rozumieniu przytoczonego art. 6 wymieniono także "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń" (art. 6 pkt 2).
Zdaniem komentatora ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji celu publicznego zależy od tego, czy zamierzenia inwestycyjne, wymagające w tym względzie stosownej decyzji, posiadają "pierwiastek" publiczny. Dlatego też np. budowa oczyszczalni ścieków może być uznana za inwestycję celu publicznego tylko wtedy, gdy ma być przeznaczona do użytku powszechnego. Jeżeli zaś inwestor zamierza realizować wspomnianą inwestycję na własny użytek (przydomowa oczyszczalnia ścieków) lub dla ściśle określonych podmiotów (użytkowników), to
z prawnego punktu widzenia będzie to przedsięwzięcie należące do kategorii inwestycji niepublicznych (T. Bakowski – ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Komentarz Zakamycze 2004 r., komentarz do art. 4 ustawy).
W wyroku z dnia 8 listopada 2000 r. (sygn. akt I SA 1986/99) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż: "Celami publicznymi są cele, których realizacja służy ogółowi i jest przeznaczona dla zaspokojenia potrzeb powszechnych, a realizatorami tych celów są jednostki organizacyjne lub osoby reprezentujące Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego" (LEX nr 755/60).
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organy administracji wydając zaskarżone decyzje nie dostrzegły, że inwestycja, której lokalizację ustala decyzja Wójta Gminy W. z [...].04.2005 r. nie posiada "pierwiastka publicznego".
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że "zadanie inwestycyjne
w niniejszej sprawie dotyczyło przebudowy linii energetycznej średniego napięcia
15 kV, polegającej na zmianie przebiegu tej linii przy zachowaniu ciągłości połączeń z pozostałymi składnikami sieci; przebudowa ta nie polegała na budowie przyłącza energetycznego na potrzeby wnioskodawcy, a jedynie na przebudowie linii energetycznej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego. Przebudowana linia stanowiła bowiem fragment sieci przesyłowej o napięciu bezużytecznym dla indywidualnego odbiorcy, z których przy użyciu innych urządzeń zaopatrywani są inni odbiorcy energii, mieszkający na obszarze Gminy W. Organ I instancji udowodnił więc, zdaniem Kolegium bezsprzecznie, że mająca powstać wówczas inwestycja była inwestycją celu publicznego".
Zaprezentowane stanowisko organu odwoławczego jest błędne, ponieważ przebudowa urządzeń przesyłania energii na działkach nr ewid. 397,401 i 399, położonych w obrębie gruntów S. – Ł. gmina W., nie służyła interesowi publicznemu, a miała na celu wyłącznie prywatny interes wnioskodawcy i właścicieli w/w działek. Przebudowa urządzeń miała na celu polepszenie możliwości zagospodarowania w/w działek prywatnych; trudno w tym się dopatrzyć "działania
o znaczeniu lokalnym (gminnym)" w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym. Wprawdzie parametry inwestycji (linia średniego napięcia) wskazywały, iż powinna to być inwestycja celu publicznego, lecz w tym konkretnym przypadku brak jest właśnie "pierwiastka" publicznego. Cel publiczny – zaopatrzenie innych odbiorców energii – realizowały równie dobrze urządzenia dotychczasowe, jak i przebudowane, a więc z tego punktu widzenia przebudowa nie była konieczna. Co więcej, jak stwierdził organ odwoławczy, inwestycja polegała "na przebudowie linii energetycznej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego" – jednakże przedsiębiorstwo to nie wnioskowało o wydanie decyzji lokalizacyjnej, ani nie wzięło w ogóle udziału w tym postępowaniu. W decyzji Wójta Gminy W. z [...].04.2005 r. ustalającej lokalizację celu publicznego zastrzeżono wprawdzie, że do wniosku o przyznanie pozwolenia na budowę należy dołączyć: "g) realizację inwestycji – przebudowę linii średniego napięcia, uzgodnioną w Zakładzie Energetycznym B. S.A. Rejon Energetyczny Ł.". Gdyby to była inwestycja celu publicznego, mająca charakter działania o znaczeniu gminnym, przedsiębiorstwo energetyczne powinno działać również na etapie ustalenia lokalizacji inwestycji linii średniego napięcia. O prywatnym celu inwestycji świadczy także, że projekt przebudowy w/w linii wykonał T. S. na własny koszt (notatka służbowa, k. 147 akt administracyjnych).
W konkluzji stwierdzić należy, iż zmiana lokalizacji urządzeń służących realizacji celu publicznego (przesyłanie energii elektrycznej) mająca w konkretnym przypadku realizację wyłącznie interesu prywatnego właściciela działki, na której urządzenia się znajdują, nie może być uznana za inwestycję celu publicznego
w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Decyzja Wójta Gminy z dnia [...].04.2005 r. została wydana także
z naruszeniem wymagań stawianym decyzjom ustalającym lokalizację inwestycji celu publicznego. Jako podstawa prawna wydanej decyzji zostały powołane przepisy art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, akr 61 i art. 64 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oprócz art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy powołanie pozostałych przepisów jest błędne; podstawę prawną decyzji o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi bowiem art. 54 ustawy. Co więcej, przy wydawaniu decyzji
z [...].04.2005 r. zostały w sposób istotny naruszone przepisy postępowania. Przepis art. 53 ustawy, także w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy W., wymaga, aby o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o decyzji kończącej postępowanie strony zostały zawiadomione w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. W aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji lub nawet wzmianki, o takich obwieszczeniach.
Naruszenie przepisu art. 53 ust. 1 przy wydaniu decyzji z dnia [...].04.2005 r. powoduje, że w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, organy obu instancji błędnie zastosowały, przy wydaniu zaskarżonych decyzji, przepis art. 53 ust. 8 ustawy. Zgodnie z tym przepisem nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Organ I instancji w sentencji decyzji z dnia [...].02.2009 r. stwierdził, że "nie jest możliwe uchylenie decyzji o ustaleniu lokalizacji...po upływie 12 miesięcy od jej doręczenia". W uzasadnieniu decyzji z dnia [...].04.2009 r. organ odwoławczy stwierdza, że omawiany przepis "nie pozwala na uchylenie decyzji o ustalaniu lokalizacji celu publicznego w sytuacji, gdy od chwili wydania decyzji upłynęło 12 miesięcy". Stwierdzenie organu odwoławczego jest oczywiście błędne, albowiem termin 12 miesięcy liczy się od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, a nie od jej wydania. Jak wyjaśniono wyżej, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].04.2005 r. organ naruszył dyspozycję przepisu art. 53 ust. 1 ustawy i nie zawiadomił w drodze obwieszczenia ani o wszczęciu postępowania, ani o wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Nie można zatem mówić o ogłoszeniu decyzji w rozumieniu art. 53 ust. 8 ustawy. Niesporne jest również, że decyzja z [...].04.2005 r. nie została doręczona skarżącej W. Z. jako stronie postępowania, a zatem nie można mówić również o "doręczeniu" decyzji, jako przesłance warunkującej rozpoczęcie 12 miesięcznego terminu określonego przepisem art. 53 ust. 8 ustawy.
Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...].04.2009 r. o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana
w sprawie inwestycji nie mającej w istocie takiego charakteru, a nadto decyzja ta nie została doręczona skarżącej, ani nie została ogłoszona, zgodnie z dyspozycją art.
53 ust. 1 ustawy, to brak jest podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art.
53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
A zatem przepis art. 53 ust. 8 ustawy nie mógł stanowić podstawy prawnej do odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...].04.2005 r. o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dlatego też Sąd uchylił zaskarżone decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem Sądu administracyjnego – jest przez wydanie orzeczenia – stworzenie takiego stanu, że w obrocie prawnym nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodnej z prawem. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny zwrot "we wszystkich postępowaniach" przeprowadzonych
"w granicach danej sprawy" należy rozumieć w ten sposób, że chodzi to zarówno
o postępowania należące do trybu głównego, a więc toczące się przed organami pierwszej i drugiej instancji, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego,
a więc postępowania w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154, 155 lub 161 k.p.a. (uchwała składu 7 sędziów NSA z 27.06.2000 r., FPS 12/99, ONSA nr 1/2001, poz. 7). Dlatego też Sąd rozpoznając skargę na decyzję wydaną w sprawie wznowienia postępowania zakresem orzekania powinien objąć decyzje wydane
w zwykłym toku instancji (T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska: Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Lexis-Nexis Warszawa 2005, s.442). Mając na uwadze okoliczność, iż decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...].04.2005 r. została wydana z naruszeniem prawa materialnego, co wykazano w uzasadnieniu, Sąd uchylił również tę decyzję, na podstawie art.
135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, a także orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego – art. 152 i art. 200 w zw. z art. 210 § 1 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło