VI SA/Wa 1394/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-29
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Magdalena Bosakirska, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny transport publiczny stanowi naruszenie warunków technicznych autobusu, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Brak bocznej tablicy kierunkowej w autobusie wykonującym regularny transport publiczny stanowi naruszenie warunków technicznych autobusu. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w tym § 18 i § 21, traktują tablice kierunkowe jako element wyposażenia, który jest integralną częścią warunków technicznych autobusu. Użycie słowa "powinien" w tych przepisach oznacza obowiązek, a nie fakultatywność spełnienia tych wymogów. W związku z tym, nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym za taki brak jest zasadne.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej autobusu marki M. stwierdzono brak bocznej tablicy kierunkowej, mimo wykonywania przewozu regularnego. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na właścicielkę pojazdu, A. D., karę pieniężną za naruszenie warunków technicznych. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że brak bocznej tablicy kierunkowej nie stanowi naruszenia warunków technicznych, a jedynie brak fakultatywnego wyposażenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nakładającą na A. D. prowadzącą P. karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lutego 2009 r. w miejscowości D. przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki M. o nr rej. [...] należącego do A. D., a prowadzonego przez kierowcę H. S. Kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz regularny na linii O. – D. zgodnie z okazanym przez kierowcę wypisem nr [...] z zezwolenia [...]. W protokole kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób z uwagi na brak bocznych tablic kierunkowych. Na pierwszej stronie protokołu wpisano jako godzinę kontroli: 16:51, a na drugiej godzinę 13:35. Protokół kontroli nr [...] kierowca pojazdu podpisał nie zgłaszając żadnych uwag. Dokonano oględzin pojazdu. Ze sporządzonego Protokołu Oględzin Pojazdu wynika, że nie stwierdzono posiadania w kontrolowanym pojeździe bocznej tablicy kierunkowej zamocowanej wewnątrz lub na zewnątrz. Protokół oględzin został odczytany w obecności kierowcy i przez niego podpisany.
Organ zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2009 r. poinformował przedsiębiorcę A. D. o wszczęciu postępowania administracyjnego i poinformował stronę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, a także złożenia wyjaśnień, co do stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powołując się na ustalenia dokonane w toku kontroli drogowej z dnia [...] lutego 2009 r. oraz na art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej zwana u.t.d.) i lp 2.5. załącznika do powyższej ustawy, nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 500,00 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie § 18 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.) autobus regularnej komunikacji publicznej powinien być wyposażony w tablice kierunkowe. Podczas kontroli stwierdzono umieszczenie tylko jednej tablicy za przednią szybą pojazdu. Natomiast w myśl § 21 ust. 1 powoływanego rozporządzenia kontrolowany pojazd powinien posiadać także boczną tablicę kierunkową. Brak tej tablicy stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. D.. Zarzuciła brak podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia kary, naruszenie zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej określany jako k.p.a.) wynikających z art. 6 k.p.a. (państwa prawa), art. 7 k.p.a. (praworządności), art. 8 k.p.a. (pogłębiania zaufania obywateli do organ państwa), art. 9 k.p.a. (informowania stron) i 12 § 1 k.p.a. (szybkości postępowania), a także naruszenie innych przepisów określonych m.in. w art. 35, 36, 50 i 77 k.p.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.
Zdaniem skarżącej nałożenie kary pieniężnej z powodu braku bocznej tablicy kierunkowej w kontrolowanym pojeździe jest niczym nieuzasadnione, bowiem wykładnia przepisów powoływanego przez organ rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia prowadzi do wniosku, iż wyposażenie w boczną tablicę kierunkową jest fakultatywnie, o czym świadczy sformułowanie: autobus "powinien być wyposażony".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz na podstawie art. 18b ust. 1 pkt 1 i art. 92 u.t.d. w zw. z lp. 2.5 załącznika do tej ustawy, a także § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, że kontrola drogowa wykazała naruszenia polegające na wykonywaniu przez skarżącego transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu. Opisując stan faktyczny sprawy, organ określił przewóz, jako wykonywany na trasie W.-K. (zamiast O.-D.). Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, iż zakres zastosowania lp. 2.5. załącznika do u.t.d. obejmuje całość wymagań technicznych i wyposażenia dodatkowego dla danego rodzaju pojazdów, do których zastosowanie ma u.t.d. Wymagania te określone są w w/w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. Wykładnia językowa obowiązujących przepisów prawa pozwala na stwierdzenie, że tablice kierunkowe stanowią element wyposażenia dodatkowego autobusu, które należy do warunków technicznych autobusu. Organ stwierdził, że zarówno wykładnia funkcjonalna jak i celowościowa w/w przepisów musi prowadzić do wniosku, że brak któregoś z elementów wyposażenia określonych w § 18 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury stanowi naruszenie przez przewoźnika obowiązujących przepisów prawa i jest penalizowane na podstawie lp. 2.5 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem naruszenia przepisów k.p.a. i wskazał, że skarżąca prawidłowo została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego i była pouczona o przysługujących jej prawach, a całe postępowanie przed organami obu instancji było prowadzone z poszanowaniem zasad k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła na powyższą decyzję A. D. wnosząc o jej uchylenie.
Ponownie wskazała na błędy i nieścisłości w decyzjach oraz naruszenia przepisów k.p.a. w szczególności dotyczących szybkości postępowania. W ocenie skarżącej w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia brak tablicy bocznej w autobusie błędnie został zakwalifikowany, jako podlegające karze naruszenie warunków technicznych autobusu, podczas gdy tablice kierunkowe stanowią wyposażenie autobusu, a brak wyposażenia nie jest penalizowany.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż przepis mówiący o obowiązku wyposażenia autobusu regularnej komunikacji publicznej w tablice kierunkowe zawarty jest w § 18 rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. zatytułowanym "Warunki dodatkowe dla autobusu". Organ podniósł, iż omawiany rozdział 5 rozporządzenia jest częścią działu III tego rozporządzenia zatytułowanego "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". Zatem wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, iż pojęcie "warunki techniczne pojazdu samochodowego" zawierają w sobie także warunki dodatkowe, jakie musi spełnić autobus. Warunki dodatkowe dla danego rodzaju pojazdu uzasadnione są jego specyfiką, i stanowią jednocześnie jego warunki techniczne. Z tego tytułu niespełnienie przez autobus wymogów, o których mowa w § 18 cyt. rozporządzenia, w istocie oznacza niespełnienie warunków technicznych pojazdu samochodowego, jakim jest autobus.
Zdaniem organu materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania kontrolnego był oczywisty i wystarczający do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej na podstawie l.p. 2.5 załącznika do u.t.d.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest nieuzasadniona, bowiem przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie doszło do naruszenia prawa, które uzasadniałoby ich uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do licznych drobnych naruszeń prawa procesowego, które oczywiście nie powinny mieć miejsca, jednak nie mają wpływu na wynik postępowania. W szczególności nie wpływa na wynik postępowania błędne wpisanie w decyzji II instancji trasy autobusu W. – K. zamiast O.-D., bowiem nie naruszenie trasy przejazdu regularnego legło u podstaw nałożenia kary, zaś trasa pojazdu ustalona w protokole kontroli i decyzji I instancji jest niesporna. Błędne wpisanie godziny kontroli na drugiej stronie protokołu kontroli także nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania, bowiem stronie nie zarzucono odstępstw od rozkładu jazdy, a na pierwszej stronie protokołu godzina kontroli jest prawidłowa. Nie ma wpływu na wynik postępowania jego niczym nieuzasadniona przewlekłość. Nie miały także znaczenia błędne zapisy o braku tablic kierunkowych, w sytuacji gdy brak było jednej tylko tablicy bocznej, bowiem kara pieniężna jest zawsze jednakowa i wynosi 500 zł niezależnie od tego ilu warunków technicznych nie spełnia autobus. Omawiane uchybienia są oczywiście naganne i świadczą o braku należytej staranności organu, jednak nie wpływają na trafność decyzji i wynik sprawy.
W sprawie niniejszej w istocie jest niesporna okoliczność, wynikająca z protokołu oględzin pojazdu, że kontrolowany autobus, kursujący na trasie O.-D. w chwili kontroli nie miał bocznej tablicy kierunkowej.
Sporne jest natomiast, czy brak bocznej tablicy kierunkowej powoduje, że autobus nie odpowiada warunkom technicznym wymaganym prawem dla autobusu linii regularnej.
Cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w swej treści nie wyróżnia odrębnych pojęć "warunków technicznych" i "niezbędnego wyposażenia". Dział III, zawierający uregulowania dotyczące tablic kierunkowych, nosi tytuł "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z przytoczonej systematyki rozporządzenia wynika, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia, w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus jak np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych itd. Już z tego tylko zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus. W § 21 ust.1 rozporządzenie stanowi, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien posiadać tablice kierunkowe czołową i boczną. Użycie w § 18 i w § 21 słowa "powinien" oznacza obowiązek spełnienia określonych w powołanych przepisach warunków technicznych i błędny jest pogląd skarżącej, że określenie "powinien" oznacza, iż spełnienie warunków jest fakultatywne. Wymienione w § 18 i 21 warunki, jakie powinien spełniać autobus, stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus.
Zatem prawidłowy jest pogląd organu, że zgodnie z § 18 ust.1 p. 13 i § 21 ust.1 rozporządzenia, posiadanie tablic kierunkowych czołowej i bocznej należy do warunków technicznych autobusu. Skoro tak, to wykonywanie regularnego transportu publicznego autobusem nie posiadającym bocznej tablicy kierunkowej trafnie zostało zakwalifikowane, jako wykonywanie transportu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla regularnego przewozu osób i zasadnie za to uchybienie została nałożona kara pieniężna zgodnie z lp. 2.5 u.t.d.
Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło