II OZ 355/10

II OZ 355 / 10 POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1222/09 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia oddalić zażalenie. II OZ 355 / 10 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego A. F. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema uczącymi się córkami w wieku 19 lat i 17 lat. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.000 zł i składają się na niego renta pobierana przez skarżącego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości 1.500 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m2 oraz działka. Skarżący wskazał, że jest po trzech zawałach serca, ma przyznany umiarkowany stopień niepełnosprawności i jest całkowicie niezdolny do pracy. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 18 września 2009 r. skarżący został wezwany do podania szeregu informacji oraz przedłożenia dokumentów dotyczących dochodów jego oraz jego żony, kosztów bieżącego utrzymania, leczenia, a także zeznania podatkowego jego i jego najbliższych za rok 2008. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie skarżący przedłożył orzeczenie o jego niepełnosprawności, odcinki renty za miesiące kwiecień 2008 r. i czerwiec 2008 r. oraz zaświadczenie z dnia 23 grudnia 2008 r. o wynagrodzeniu M. F. za miesiąc listopad 2008 r. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie przedstawić stosownych dokumentów potwierdzających wysokość kosztów utrzymania i leczenia, gdyż dokumentów takich nie gromadził. Nadto skarżący podał, iż w skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o powierzchni około 85 m², oraz samochód marki Opel Corsa o pojemności silnika 1.200 cm³, a budynek usługowy został przekazany innym członkom rodziny, którzy nie pozostają wraz ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. W kolejnym piśmie skarżący wskazał, iż jego dom ma powierzchnię 60 m2, a nie 100 m2 jak błędnie podał wcześniej. Oddalając wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skarżący nie wykazał okoliczności warunkujących przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Przede wszystkim bowiem, pomimo wezwania, nie przedstawił zeznania podatkowego za rok 2008, które potwierdziłoby wysokość aktualnie pobieranej renty i wysokość wynagrodzenia za pracę żony. Skarżący także nie przedstawił rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania i leczenia. Sąd stwierdził, iż dokumenty przedłożone przez skarżącego dotyczą świadczeń pobieranych przez niego przed osiemnastoma miesiącami, zaś jego żony przed rokiem, a zatem nie obrazują wysokości aktualnie uzyskiwanych dochodów. Skarżący nie przedstawił także wyciągów z ewidencji gruntów, by wykazać swój stan majątkowy. Tym samym w ocenie Sądu, ponieważ informacje są nierzetelne i nie dają podstawy do przyznania mu prawa pomocy, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na niewykazanie, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, należało oddalić. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. F., wskazując, iż na wezwanie referendarza sądowego przedstawił żądane informacje, chociaż "może nie wszystkie". Ponadto skarżący stwierdził, iż ze względu na nie wyznaczenie przez ZUS terminu badania lekarskiego obecnie nie zostają mu wypłacane żadne świadczenia i pozostaje na utrzymaniu żony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego sprawę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W okolicznościach niniejszej sprawy należało podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, wskazujące na brak współpracy skarżącego i uchylanie się od wykonywania w pełni kierowanych do niego zarządzeń. Z pewnością za prawidłowe, zmierzające do pełnego zobrazowania sytuacji finansowej skarżącego nie można było uznać przedstawianie nieaktualnych zaświadczeń o osiąganych dochodach, jak również złożenie wyjaśnienia, iż nie gromadzi on żadnych rachunków. Argumentacja taka jest o tyle niewiarygodna, iż nie można racjonalnie przyjąć by nie posiadał on dowodów zapłaty odprowadzanych podatków, czy chociażby dowodów zapłaty za czynsz czy media. Podkreślenia wymaga, iż brak aktywności po stronie wnioskodawcy nie może skutkować uwzględnieniem jego żądań i to w sytuacji, gdy zgodnie z wymogiem art. 255 p.p.s.a. Sąd zwracał się do niego o przedstawienie stosownej dokumentacji zmierzającej do ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego. Stwierdzić trzeba, iż wątpliwości, co do swego stanu majątkowego skarżący nie usunął też we wniesionym zażaleniu. Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.