II FZ 263/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1319/09 w zakresie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2006 i 2007 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNENIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r. Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. akt I SA/Kr 1319/09 oddalił wniosek A. A. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał we wniosku, że nie posiada żadnych oszczędności i dochodów, jest sam, bez rodziny, bez pracy i zasiłku dla bezrobotnych i utrzymuje się dzięki pomocy Fundacji Brata Alberta. Jako majątek skarżący wykazał ¼ domu po rodzicach. Skarżący w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie odpowiednich dokumentów na okoliczność wykazania stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. W odpowiedzi wnioskujący podał, że zamieszkuje w domu w K., który stanowi współwłasność jego i siostry i nie ponosi żadnych opłat, gdyż odcięty został gaz, woda i prąd, albowiem nie miał kto tych mediów opłacać. Wnioskodawca załączył również zaświadczenie ze Zgromadzenia Sióstr Albertynek w K. o korzystaniu od dnia 22 września 2009 r. z obiadów wydawanych w prowadzonej przez zakonnice stołówce. Postanowieniem z dnia 30 października 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych uznając, że skarżący nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Pismem z dnia 5 stycznia 2010 r. skarżący został wezwany do złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym. W szczególności o odniesienie się do wynikającej z akt sprawy informacji, iż oprócz ¼ części domu po rodzicach jest współwłaścicielem i innych nieruchomości w K. oraz B. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego źródła dochodu, nie korzysta z pomocy społecznej w żadnej formie, żywi się natomiast w Fundacji Sióstr Albertynek, nie ma obciążeń kredytowych, nie płaci za czynsz, gaz, prąd i wodę, nie posiada oszczędności. Stwierdził również, że nie ukrywa, iż w sądzie toczyła się sprawa o dział spadku i zniesienie współwłasności. Jednak z uwagi na "wprowadzenie fałszywych dowodów" skarżący oświadczył, że będzie się starał o wznowienie postępowania. Sąd wojewódzki uznał, że skarżący nie wykazał, aby spełnił przesłanki konieczne dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia skarżącego, iż nie uzyskuje on żadnego dochodu w sytuacji, gdy jednocześnie oświadczył, że nie korzysta z instytucjonalnej pomocy społecznej, nie ma żadnych obciążeń kredytowych i nie zaciągnął żadnych pożyczek. Poza tym zaznaczono, że wnioskodawca nie stara się o zmianę swojej, jak twierdzi, trudnej sytuacji finansowej i życiowej poprzez efektywne poszukiwanie pracy. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, ale jednocześnie nie wykazał, by zarejestrował się w urzędzie pracy, nie wykazał także, by podejmował jakiekolwiek próby znalezienia zatrudnienia. Ponadto niewiarygodne są również w opinii Sądu twierdzenia wnioskodawcy dotyczące braku środków finansowych na opłacanie rachunków za media, gdyż skarżący nie udokumentował powyższego twierdzenia na wezwanie Sądu i nie przedłożył np. nieopłaconych rachunków dla zobrazowania, iż obciążające go opłaty nie zostały faktycznie uiszczone. Nie przedłożył także żadnych dowodów dokumentujących fakt odcięcia dostępu do mediów z uwagi na rzekome zaległości w opłatach. Sąd wskazał także, że z akt sprawy wynika, że skarżący posiada znaczny majątek w postaci mieszkania o pow. 20 m², ¼ części domu odziedziczonego po rodzicach, współwłasności nieruchomości o nr ew. 233 o pow. 3,67 ha położonej przy ul. Z. 13 w K. i działki budowlanej o nr ew. 1166/3 o pow. 0,1018 ha położonej w B. Oprócz ¼ domu odziedziczonego po rodzicach skarżący nie wykazał ww. nieruchomości we wniosku o udzielenie prawa pomocy, co również pozbawiło wiarygodności jego twierdzenia odnośnie do braku jakichkolwiek środków utrzymania. W ocenie Sądu istnieje zatem realna możliwość pozyskania odpowiednich funduszy poprzez najem, dzierżawę, czy sprzedaż ww. nieruchomości. Na postanowienie to skarżący złożył zażalenie, wskazując, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Podniósł, że jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, choruje i nie ma szans na zatrudnienie oraz nie ma pieniędzy na zrobienie ksera wymaganych przez Sąd dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sąd nie poprzestał na informacjach, zawartych przez stronę skarżącą we wniosku o przyznanie jej prawa pomocy i wezwał o nadesłanie dodatkowego oświadczenia o aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach. Istotnie nie do wszystkich okoliczności wskazanych w wezwaniu strona się odniosła, szczególnie jak wskazał Sąd zabrakło udokumentowania twierdzeń strony, np. w postaci nieopłaconych rachunków. Nie odniósł się także skarżący do informacji znajdujących się w aktach sprawy, że jest właścicielem działki o pow. 3,67 ha położonej w K. oraz działki o pow. 0,1018 ha położonej w B. Zaniechanie strony w ww. zakresie ma ten skutek, iż wszelkie wątpliwości dotyczące jej stanu majątkowego sąd rozstrzyga na jej niekorzyść. Należy podkreślić, że to w interesie strony leży złożenie wszystkich możliwych dokumentów i przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za przychylnym ustosunkowaniem się do jej wniosku. Słusznie zatem Sąd pierwszej instancji postanowił nie przychylić się do wniosku skarżącego, uznając, że z bardzo ogólnych i niekompletnych danych zawartych we wniosku i później składanych pismach nie wynika, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., sygn. I FZ 63/05, dostępne w Internetowej Bazie Orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny pragnie podkreślić, że do wyłącznej oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazała, że spełnia stosowne przesłanki określone w art. 246 § 1 P.p.s.a. Skoro zatem strona uchyliła się od złożenia wskazanych przez Sąd pierwszej instancji oświadczeń, powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej wniosku za wiarygodny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.