VI SA/Wa 1420/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-03

Skład orzekający: Jolanta Królikowska - Przewłoka, Dorota Wdowiak, Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do uiszczenia opłaty okresowej za ochronę patentową, spowodowane chorobą pełnomocnika i wspólnika, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu lub zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, w sytuacji gdy termin ten nie podlega przywróceniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo stwierdziły wygaśnięcie patentu z powodu nieuiszczenia opłaty okresowej w ustawowym terminie. Sąd podkreślił, że termin do uiszczenia opłaty dodatkowej w wysokości 30% nie podlega przywróceniu. Ponadto, sąd uznał, że problemy zdrowotne pełnomocnika i wspólnika nie stanowiły wystarczającej podstawy do zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, a strona nie domagała się zastosowania tych przepisów.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o wygaśnięciu patentu z powodu nieuiszczenia opłaty za 11. rok ochrony. Skarżąca argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło z powodu nadzwyczajnych okoliczności związanych ze stanem zdrowia jej pełnomocnika i jednego ze wspólników. Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję o wygaśnięciu patentu, wskazując na upływ terminów do uiszczenia opłaty, w tym dodatkowego terminu, który nie podlega przywróceniu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, badając legalność decyzji organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia patentu oddala skargę Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP utrzymał w mocy decyzję swoją z dnia [...] lutego 2009 r. stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] czerwca 2008 r. patentu Nr [...] udzielonego na rzecz W. sj. z siedzibą w O., skarżącej w niniejszej sprawie. Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz K. G., B. J. i T. P. patentu na zgłoszony w dniu [...] czerwca 1998 r. wynalazek "Prefabrykowane uszczelnienie mineralne nieprzepuszczalne dla wody i/lub oleju". Ww. decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. – w części dotyczącej uprawnionego w ten sposób, że zamiast ww. osób prowadzących działalność w formie W. s.c. jako uprawnionego wpisał W. sj. O.. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. podjętą na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 224 ust. 4 ustawy prawo własności przemysłowej Urząd Patentowy RP stwierdził wygaśnięcie ww. patentu z dniem [...] czerwca 2008 r. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 11 rok ochrony. Decyzja została doręczona [...] marca 2009 r. [...] marca 2009 r. skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją podnosząc, iż uchybienie terminu zaistniało z powodu nadzwyczajnych okoliczności, co do których wniosła o życzliwe ich rozpatrzenie i uwzględnienie oraz pozytywne rozpatrzenie wniosku. Te okoliczności, jak wskazał w ww. wniosku pełnomocnik skarżącej, zostały spowodowane stanem jego zdrowia. Pod koniec maja 2008 r. zachorował i na przełomie lipca i sierpnia 2008 r. poddał się operacji, a następnie przebywał na leczeniu sanatoryjnym zagranicą mając ograniczony kontakt nawet z rodziną. Po otrzymaniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. skontaktował się ze stroną i ustalił, że nie uiściła tej opłaty. Nadto podniósł, że za sprawy dotyczące przedmiotowego wynalazku zgodnie z podziałem pracy odpowiada J. B., który ma wgląd do dokumentacji dotyczącej ww. patentu. Z dokumentacji patentu wynikało, że spółka uiściła w 2006 r. zapłatę za okres dłuższy niż 10 lat. Pomimo tego, nie byłoby większego problemu z dotrzymaniem terminu, gdyby nie fakt, że J. B. przechodził poważne problemy zdrowotne i praktycznie przebywał poza biurem spółki. Tak więc sytuacja zdrowotna pełnomocnika i J. B. miała w ocenie pełnomocnika decydujący wpływ na to, że nie uiszczono opłaty za 11 rok ochrony w przewidzianym terminie. Pełnomocnik podniósł przy tym, że patent ma decydujące znaczenie dla bytu spółki i nieuwzględnienie prośby może spowodować podjęcie decyzji o upadłość firmy. Do wniosku dołączono ksero dowodu opłaty za 11 rok ochrony powiększonej o 30% tj. łącznie kwoty 975 zł. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Urząd Patentowy RP działając na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tj. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 9 czerwca 2008 r. Zgodnie z art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. opłata za następny okres ochrony wraz z opłatą dodatkową w wysokości 30% opłaty należnej mogła być przez uprawnionego wniesiona w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie tj. do 8 grudnia 2008 r. W tym terminie strona przedmiotowej opłaty nie wniosła. Podkreślono przy tym, że termin z art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. nie podlega przywróceniu. Urząd Patentowy RP stwierdził nadto, że nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia uchybienia terminu na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. i wniosła o jej uchylenie. Zdaniem strony organ podjął decyzję na podstawie niepełnych ustaleń. Skarżąca podniosła, że już na etapie zgłoszenia i decyzji warunkowej Urząd Patentowy RP zaniedbał prawidłowego zawiadomienia skarżącej i współtwórców o decyzji co było powodem umorzenia postępowania. Skarżąca odwołała się i wykazała zaniedbania Urzędu i Urząd dogłębnie zbadał sprawę i uchylił krzywdzącą decyzję. Po tej decyzji skarżąca uiściła [...] marca 2006 r. opłatę w kwocie 2020 zł i [...] marca 2006 r. opłatę w kwocie 1940 zł. Zgodnie z informacją zawartą w decyzji z [...] marca 2004 r. uiszczona kwota wystarczała na opłacenie 13 lat ochrony, a z niezrozumiałych, zdaniem strony, powodów, Urząd Patentowy RP zwrócił kwotę w wysokości 1390 zł jako nienależną. Wiedzę o zwrocie miał tylko wspólnik odpowiedzialny za sprawy formalne zw. z ochroną patentu, ale w tym czasie miał poważne problemy zdrowotne. W ocenie skarżącej zaniedbania organu w prawidłowym i pełnym jej poinformowaniu stanowią podstawę do zmiany zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wyjaśniając, że zwrot kwoty 1390 zł i 80 zł nastąpił na żądanie strony zawarte w piśmie pełnomocnika z dnia [...] kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej z tym, że ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 powołanej ustawy (dalej p.p.s.a.) Sąd uwzględnia skargę uchylając zaskarżoną decyzję tylko wówczas, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź stwierdzając nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. bądź stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Takich naruszeń Sąd w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził, a ta okoliczność w świetle powołanego przepisu stanowi o braku podstaw do uwzględnienia skargi. Stosownie do art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. patent wygasa na skutek nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty okresowej z tym, że wygaśnięcie patentu z tego powodu następuje w dniu, w którym upłynął poprzedni okres ochrony wynalazku. Opłata za 11 rok ochrony, zgodnie z art. 224 ust. 2 p.w.p. powinna być uiszczona z góry, nie później jednak niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony. Opłata może być wprawdzie uiszczona w ciągu 6 miesięcy po upływie powyższego terminu przy równoczesnym uiszczeniu opłaty dodatkowej w wysokości 30% opłaty należnej (art. 224 ust. 4 p.w.p.) ale ten termin nie podlega przywróceniu. W zakresie wynikającym z powołanych przepisów Urząd Patentowy dokonał pełnych ustaleń faktycznych. Trafnie bowiem ustalił, że skoro zgłoszenie zostało dokonane w dniu 8 czerwca 1998 r., to podstawowy, określony w art. 224 ust. 2 p.w.p. termin uiszczenia opłaty okresowej za 11 rok ochrony upływał 9 czerwca 2008 r. (ostatni dzień dziesiątego roku ochrony upływał 8 czerwca 2008 r. tj. w dniu ustawowo wolnym od pracy, co oznacza, że zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. ostatnim dniem terminu uznać należy następny dzień powszedni tj. 9 czerwca 2008 r.). W tym terminie ani też w terminie określonym w art. 224 ust. 4 p.w.p. strona opłaty nie uiściła. Tych ustaleń skarżąca w żadnym zakresie nie podważa. W skardze odwołuje się do wadliwości i zaniedbań Urzędu Patentowego wiążących się z decyzją umarzającą postępowanie w zw. z nieuiszczeniem opłaty warunkowej i niezrozumiałego dla strony zwrotu nienależnej opłaty w kwocie 1390 zł. Podnieść jednak należy, że powyższe okoliczności pozostają poza granicami sprawy objętej przedmiotową skargą i jako takie nie mogą być objęte kontrolą sądu w rozpoznawanej sprawie. Stwierdzić jednak należy, że nadpłacona kwota została zwrócona na wyraźne żądanie pełnomocnika zawarte w jego piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. Kontrolą jest objęta zaskarżona decyzja jak i decyzja z dnia [...] lutego 2009 r. oraz postępowanie organu poprzedzające ich podjęcie, a w tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ustalenia poczynione przez organ w istocie niekwestionowane przez stronę, uzasadniają zastosowanie przepisów wskazanych w podstawie materialnoprawnej obu decyzji. Podnieść przy tym należy, iż wprawdzie art. 243 ust. 6 p.w.p. stanowi, że do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1 (tj. terminów nie podlegających przywróceniu) uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej i w sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia. W sprawie, zdaniem Sądu, nie było podstaw do zastosowania powyższego trybu, bo treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie daje podstaw do przyjęcia, iż zamiarem strony było domaganie się zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Fakt, iż chorobę pełnomocnika i problemy zdrowotne jednego ze wspólników spółki strona uznaje za nadzwyczajną okoliczność, nie jest w tym względzie wystarczająca. Organ zbędnie zatem przedstawił swoje stanowisko co do braku przesłanek zastosowania powołanego przepisu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło