VII SA/Wa 1382/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-03
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wydać nakaz rozbiórki ogrodzenia, jeśli zostało ono wykonane z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, ale jednocześnie posiada pozytywną ocenę techniczną i nie stwarza zagrożenia dla ludzi i mienia?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie ma bezwzględnego obowiązku wydania nakazu rozbiórki, gdy wykonane roboty budowlane, mimo naruszenia przepisów, mogą zostać doprowadzone do stanu zgodnego z prawem lub gdy istnieje pozytywna ocena techniczna potwierdzająca ich prawidłowość i brak zagrożenia. Kwestie przekroczenia granic nieruchomości należą do zakresu prawa cywilnego i rozstrzygane są przez sądy powszechne.Stan faktyczny
Skarżąca H. L. wniosła o nakaz rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. między działkami nr ewid. [...] i [...]. Organy nadzoru budowlanego, po wieloletnim postępowaniu obejmującym szereg decyzji i uchyleń, odmówiły wydania nakazu rozbiórki, wskazując na pozytywną ocenę techniczną ogrodzenia i brak podstaw do jego rozbiórki w świetle przepisów prawa administracyjnego. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa oraz błędną ocenę stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki skargę oddala
Sygnatura akt VII SA/WA 1382/09
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2009r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 81 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4 oraz art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm., zwana dalej Prawem budowlanym) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz. U. z 2000r. Nr.98. poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy ogrodzenia między działkami nr ewid. [...] i [...] położonymi w A. gmina [...], będących własnością: działka nr ewid. [...] – J. i D. U., a działka nr ewid. [...] – H. L. odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. zlokalizowanego między działkami nr ewid. [...] i [...] położonymi w A. gmina S.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2003r., Nr [...]., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na J.
i D. U. przedłożenie w określonym terminie oceny technicznej robót budowlanych odnoszącą się do części ogrodzenia wykonanego po wstrzymaniu robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...]
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] czerwca 2003r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., Nr [...], nakazał J.
i D. U. "rozbiórkę części ogrodzenia obejmującej siatkę stalową wraz z 21 słupkami betonowymi zakotwiczonymi w cokole betonowym, zbudowanej po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...], o wstrzymaniu robót budowlanych przy budowie przedmiotowego ogrodzenia."
Decyzją z dnia [...] lipca 2004r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. i D. U., uchylił w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia
[...] września 2004r., Nr [...], uwzględniając w całości skargę H. L., uchylił w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi własną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2004r. W następstwie powyższego, po ponownym rozpatrzeniu odwołania J. i D. U. oraz H. L., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005r.,
nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
19 czerwca 2006r., sygn. akt: VII SA 189/06 odrzucił skargę H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...].
Decyzją z dnia [...] września 2006r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. między działkami nr ewid. [...] i [...], położonymi w A., gmina [...], po wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2002r., nr [...],
o wstrzymaniu jego budowy i przed dniem 13 czerwca 2002r., kiedy stwierdzono wykonanie ogrodzenia w określonej części.
Jednocześnie decyzją z dnia [...] września 2006r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. między działkami nr ewid. [...] i [...], położonymi w A., gmina [...], przed wydaniem postanowienia z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...], o wstrzymaniu jego budowy i przed dniem 13 czerwca 2002r., kiedy stwierdzono wykonanie ogrodzenia w określonej części.
Decyzją z dnia [...] lutego 2007r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił do ponownego rozpatrzenia decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2006r., odmawiającą wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. między działkami nr ewid. [...] i [...], położonymi w A., gmina [...], przed wydaniu postanowienia z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...],o wstrzymaniu jego budowy i po dniu 13 czerwca 2002r., kiedy stwierdzono wykonanie ogrodzenia w określonej części. Jednocześnie decyzją z dnia [...] lutego 2007r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił do ponownego rozpatrzenia rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia [...] września 2006r., nr [...]., odmawiające wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U. między działkami nr ewid. [...] i [...], położonymi w A., gmina [...], po wydaniu postanowienia Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r., o wstrzymaniu jego budowy po dniu 13 czerwca 2002r., kiedy stwierdzono wykonanie ogrodzenia w określonej części.
Po przedstawieniu stanu faktycznego organ wyjaśnił, że w przedmiotowym postępowaniu nie zachodzą okoliczności wydania takiego nakazu. Inwestorzy przedstawili pozytywną pod względem konstrukcyjnym ocenę techniczną całego ogrodzenia międzysąsiedzkiego stanowiącego urządzenie budowlane zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym. W trakcie budowy ogrodzenia J. i D. U. realizowali budowę budynku mieszkalnego
i budynku gospodarczego. Argumentacja H. L. dotycząca naruszenia własności nieruchomości nie może być wzięta pod uwagę na etapie postępowania administracyjnego, gdyż organ nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności budowy obiektu budowlanego lub urządzenia budowlanego, nie rozstrzyga kwestii własności nieruchomości. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym i może być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa, budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ratio legis art. 51 ust.1 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Tym samym organy nadzoru budowlanego mają obowiązek podjąć czynności mające na celu doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z Prawem budowlanym i tylko w tym zakresie wydają rozstrzygnięcia. W niniejszym przypadku postępowanie wyjaśniające wykazało, iż brak jest podstaw do nakładania czynności
w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika
z oceny technicznej sporządzonej przez A. S. "ogrodzenie pełne płytowe
o konstrukcji żelbetowej jak również ogrodzenie ażurowe i siatki na słupach" wykonano prawidłowo pod względem konstrukcyjnym i sztuką budowlaną, nie stwarza ono zagrożenia dla mienia i ludzi.
Ponadto organ II instancji wskazał, że postanowienie wstrzymujące roboty budowlane wygasło z mocy prawa na skutek wyeliminowania wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2004r., sygn. akt
7/IV SA 2102/03, z obrotu prawnego decyzji wydane w trybie art. 51 Prawa budowlanego, zatem w stosunku do przedmiotowego ogrodzenia brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie, zaś żądanie H. L. wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia odpowiadającego przepisom budowlanym jest bezzasadne. Wykorzystanie do celów budowlanych cudzej nieruchomości może bowiem rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. L.
Skarżąca podniosła, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, co narusza art. 7 i 77 § 1 Kpa. Nie uwzględnia również i nie analizuje zarzutów przedstawionych w odwołaniu od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2009., Nr [...].
Zdaniem skarżącej obowiązkiem organu nadzorującego jest wnikliwe analizowanie faktów, aby uzyskać obiektywną prawdę. H. L. twierdzi, że w zaskarżonej decyzji organ przedstawia subiektywnie wybrane dokumenty, pomija istotne fakty.
Skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do nakładania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bo jak wynika z oceny technicznej, wykonane ogrodzenie nie stwarza zagrożenia dla mienia i ludzi. Zdaniem H. L. dokumentacja ekspertyz i ocen nie może doprowadzić obiektu, zbudowanego z naruszeniem prawa, do stanu zgodnego z prawem.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.
Sprawa niniejsza dotyczy ogrodzenia wybudowanego między działkami
[...] i [...] położonymi w A[., Skarżąca wniosła o nakaz rozbiórki w/w obiektu budowlanego.
Wskazać należy, iż a posadowienie ogrodzenia międzysąsiedzkiego nie potrzeba ani zgłoszenia robót budowlanych, ani tym bardziej pozwolenia na budowę. Tylko ogrodzenie międzysąsiedzkie, które przekracza 2,20 m wymaga zgłoszenia do właściwego organu architektoniczno – budowlanego (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r.).
W niniejszej sprawie jak wykazała wizja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ogrodzenie między działkami w niektórych miejscach przekracza dopuszczalne 2,20 m, a więc wymagało zgłoszenia, którego nie dokonali inwestorzy U.
Ponieważ jest to urządzenie budowlane organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowały tryb przewidziany art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego zamierzający do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
W przedmiotowej sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że brak jest podstaw do nakładania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Z oceny technicznej z dnia 24 września 2002r. i 10 marca 2003r. wykonanego ogrodzenia międzysąsiedzkiego sporządzonej przez J. S. posiadającego uprawnienia budowlane wynika, że ogrodzenie pełne płytowe o konstrukcji żelbetonowej, jak również ogrodzenie ażurowe siatki na słupach wykonano prawidłowo pod względem konstrukcyjnym i sztuką budowlaną, nie stwarza ono zagrożenia dla ludzi i mienia.
Orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodna, że wynikający z art. 51 ust. 1 pkt 1 - Prawa budowlanego nakaz rozbiórki nie ma charakteru bezwzględnego, winien on być orzekany jedynie wówczas, gdy wykluczona jest możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2005r., sygn. akt OSK 782/04).
Ponieważ w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w następstwie oceny dokumentacji przedłożonej przez inwestora uznał, że wykonane roboty są prawidłowe zasadnie odmówił żądaniu skarżącej – wydania nakazu rozbiórki ogrodzenia międzysąsiedzkiego zbudowanego przez J. i D. U.
Na marginesie należy wskazać, że roszczenie co do przekroczenia granic nie leży w kompetencjach prawa budowlanego, a zatem i organów nadzoru budowlanego, lecz należy do materii prawa cywilnego i rozstrzygane jest przez sądy powszechne.
Z tych względów zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku a skargę należało oddalić w oparciu o art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło