II SA/Kr 952/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. skargę oddala. II. przyznaje Adwokatowi B. C. – Kancelaria Adwokacka, K., ul. [...] od Skarbu Państwa - Kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 293 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. orzekł o umorzeniu postępowania sprawie wszczętej na wniosek M. B. dotyczącej uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji z dnia [...] grudnia znak: [...] przedłużającej na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Gminy i N. z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem za dnia 12 stycznia 2009 r. M. B. zatytułowanym "Wniosek o uchylenie decyzji" zażądała na podstawie art. 154 K.p.a. uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] przedłużającej na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [...], zarzucając nadanie sprawie tego samego numeru, która została wszczęta z urzędu w dniu 12 listopada 2008 r. i dotyczy przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji. W odpowiedzi na zarzuty organ l instancji szczegółowo wyjaśnił i opisał w uzasadnieniu decyzji przebieg postępowania wyjaśniającego w sprawie M. B.. Ponadto organ l instancji podniósł, że decyzja, której uchylenia domaga się, M. B. jest obecnie przedmiotem postępowania odwoławczego, czyli nie jest prawomocna. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła, w ustawowym terminie tj. 23 stycznia 2009 r. M. B. podnosząc, iż decyzja ta została wydana bezprawnie, ponieważ według niej organ administracji może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której wniosek zostało ono wszczęte. Odwołująca wskazuje również na brak przesłanek do umorzenia postępowania. Wobec powyższych zarzutów B. zwróciła się do organu odwoławczego o stwierdzenie nieważności wszystkich decyzji wydawanych przez Burmistrza N. w jej sprawie. Decyzją z dnia 30 marca 2009 r. sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Kolegium podniosło, iż elementem charakterystycznym postępowania administracyjnego, odróżniającym je od postępowania sądowego, jest dopuszczenie możliwości wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji prawidłowej. Powyższe możliwości dopuszcza regulacja zawarta w art. 154 i 155 kodeksu postępowania administracyjnego, l tak art. 154 k. p. a. wskazuje na możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, przez organ, który daną decyzję wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Natomiast art. 155 k. p. a. przewiduje możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji, na mocy której strona nabyło prawo. Warunkiem jednak zmiany lub uchylenia takiej decyzji jest zgoda strony. Warunkiem koniecznym do zastosowania jednego z powyższych trybów jest ostateczność decyzji. Oznacza to, że dopóki decyzja jest nieostateczna nie można jej zweryfikować w powyższy sposób. Kolegium wskazało, iż z akt przedmiotowej sprawy wynika, że od decyzji, której odwołująca domaga się uchylenia, zostało wniesione w terminie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wobec tego zgodnie z art. 130 § 2 wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, a zatem w niniejszej sprawie mamy do czynienia z decyzją nieostateczna. Oznacza to, że M. B. w dniu 12 stycznia 2009 r. złożyła wniosek o uchylenie w trybie art. 154 K. p. a. decyzji nieostatecznej. Podsumowując należy stwierdzić, iż w takiej sytuacji mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania (brak decyzji ostatecznej) zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało na obligatoryjność umorzenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Tym bardziej należy więc tak postąpić, gdy postępowanie od samego początku było bezprzedmiotowe. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła M. B. w dniu 22 maja 2009 r. Skarżąca podniosła, iż Kolegium wydając zaskarżoną decyzję oparło się na nieprawdziwej i niekompletnej dokumentacji postępowania administracyjnego z dnia 23 maja 2005 r. znak: [...] wszczętego na wniosek T. S.. Skarżąca podniosła, iż żadne postępowanie dotyczące uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] nie zostało wszczęte na jej wniosek. Nadto skarżąca podniosła, iż w sprawie wszczętej na wniosek T. S. również nie została wydana decyzja administracyjna, a jedynie kolejne decyzje egzekucyjne dla M. B.. Skarżąca podała, iż Burmistrz Gminy i Miasta N. nadaje każdej sprawie egzekucyjnej nowe sygnatury i tak samo robi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], pomimo, iż dotyczą one tego samego postępowania z dnia [...] maja 2005 r. znak: [...]. Skarżąca podniosła, iż umorzenie postępowania na zasadzie art. 105 § 2 k.p.a. może nastąpić tylko na żądanie strony, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte, a skarżącą nie była inicjatorką żadnego postępowania. Skarżąca w oparciu o powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności wszystkich wydanych przez Burmistrza Gminy N. decyzji egzekucyjnych w sprawie z wniosku T. S. znak: [...] z dnia [...] maja 2005 r. z uwagi na fakt, iż w sprawie nie została wydana żadna decyzja administracyjna, a także dlatego, iż budowa kanalizacji sanitarnej w S. została zakończona. Na rozprawie skarżąca podniosła, podtrzymała swoje zarzuty, wniosła o ocenę tej sprawy przez pryzmat innych spraw prowadzonych w szeroko pojętej sprawie dodała, że wniosek dotyczył sprawy o sygnaturze [...] a decyzja z dnia [...] grudnia 2008 r. ma oznaczenie: [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.".- sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, nie będąc jednocześnie - z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy -związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa, a w takim zakresie, tj. pod względem zgodności z prawem Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych. Jak wynika z akt sprawy, z której został przeprowadzony dowód na rozprawie w postaci ujawnienia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. (akta sprawy sygn. II SA/Kr 972/09) istotnie w dniu [...] grudnia 2008 r. została wydana tylko jednak decyzja o numerze [...]. Decyzją tą przedłużono na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. inną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. Wprawdzie istotnie skarżąca podała, że oznaczenie jej wniosku z dnia 10.01.2009 r. dotyczy decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...], a istniejąca decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nosi znak [...], ale poza tą jedyną różnicą, treść wniosku skarżącej z dnia 10.01.2009 r. dotyczy dokładnie takiego rozstrzygnięcia jakie zawiera właśnie decyzja z dnia [...].12.2008 r. znak [...]. Ponieważ ani w tej sprawie, ani - według oświadczenia samej skarżącej - w innych sprawach prowadzonych z jej udziałem nie wydano innej decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. w zakresie przedłużenia terminu decyzji z 9 stycznia 2006 r., Sąd uznał, że treść wniosku skarżącej z dnia 10.01.2009 r. dotyczyła właśnie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...]. Decyzję tą odebrała skarżąca w dniu 9 stycznia 2009 r. (karta nr 1a, akt administracyjnych do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 972/09) Jak wynika z akt sprawy (karta nr 3 akt administracyjnych) pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. M. B. zatytułowanym "Wniosek o uchylenie decyzji" zażądała na podstawie art. 154 K.p.a. uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] (błędnie oznaczając znak tej decyzji jako [...]) przedłużającej na okres od dnia 9 stycznia 2009 r. do dnia 8 stycznia 2010 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 9 stycznia 2006 r. znak: [...] ustalającej obowiązek M. B. przyłączenia swojej nieruchomości do istniejącej kanalizacji. Jeżeli więc sama skarżącą wybrała sposób kwestionowania wydanej decyzji, wybór ten należało uszanować. Nie można bowiem przyjmować, że wbrew wnioskowi skarżącej jej pismo z dnia 10 stycznia 2009 r. stanowiło odwołanie, skoro zupełnie inny był zamiar skarżącej. Zgodnie z art. 154 § 1 K.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis powyższy dotyczy decyzji ostatecznej, czyli takiej od której nie złożono zwyczajnego środka odwoławczego. Niewątpliwie zaskarżona decyzja Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2008 r. nie była decyzją ostateczną w chwili, w której skarżąca składała swój wniosek o jej zmianę w trybie art. 154 K.p.a. Zatem wniosek M. B. o uchylenie wymienionej decyzji w trybie art. 145 K.p.a. był przedwczesny. Prawidłową zatem decyzją organu jest umorzenie postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie wniosku M. B. o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. w trybie art. 154 k.p.a. na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Postępowanie bowiem w wymienionym przedmiocie jest bezprzedmiotowe od samego początku. W myśl art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż umorzenie postępowania na tej podstawie nie wymaga zgody strony. Nadto ustawodawca nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek umorzenia postępowania po stwierdzeniu, iż prowadzenie postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, czyli niepotrzebne. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a.. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym przypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, bowiem przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta. Na marginesie należy dodać, iż umorzeniu podlega jedynie postępowanie w sprawie wszczętej z wniosku M. B. o uchylenie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] grudnia 2008 r. w trybie art. 154 K.p.a. Natomiast w tej sprawie Sąd nie może kontrolować innych środków zaskarżenia wnoszonych przez skarżącą. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a.