II GW 4/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędziowie Stanisław Gronowski NSA Joanna Kabat-Rembelska Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej z wniosku Starosty Sochaczewskiego z dnia 13 sierpnia 2009 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Starostą Sochaczewskim a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego w przedmiocie zatwierdzenia projektu prac geologicznych postanawia: wskazać Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy. W dniu 31 sierpnia 2009 r. Starosta Sochaczewski złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Sochaczewskim a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego w sprawie wniosku Wójta Gminy Sochaczew dotyczącego zatwierdzenia Projektu prac geologicznych na wykonanie wiercenia studziennego nr 1 z utworów czwartorzędowych dla wodociągu wiejskiego "Żuków" poprzez uznanie Marszałka Województwa Mazowieckiego organem właściwym do zatwierdzenia wymienionego projektu. Gmina Sochaczew wystąpiła w dniu 25 czerwca 2009 r. do Marszałka Województwa Mazowieckiego z wnioskiem o zatwierdzenie Projektu prac geologicznych na wykonanie wiercenia studziennego nr 1 z utworów czwartorzędowych dla wodociągu wiejskiego "Żuków". Marszałek Województwa Mazowieckiego zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie wielkości zapotrzebowania na wodę w tym regionie hydrogeologicznym. W piśmie z dnia 13 lipca 2009 r. wnioskodawca podał, że zapotrzebowanie na wodę z projektowanego ujęcia wynosi 50 m 3 /h. W związku z tym faktem Marszałek Województwa Mazowieckiego uznał, że przewidywana wydajność ujęcia nie przekracza 50 m 3 /h a zatem organem właściwym do załatwienia tej sprawy zgodnie z art. 103 ust. 1 w związku z ust. 2 i 3 ustawy z dnia 4 lutego 1997 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) jest Starosta Powiatu Sochaczewskiego. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego przekazał do rozpoznania Staroście Sochaczewskiemu wniosek Gminy Sochaczew. Zdaniem Starosty Sochaczewskiego z przedłożonych przez stronę - Gminę Sochaczew dokumentów dotyczących zatwierdzenia projektu prac geologicznych wynika, że zarówno udokumentowane zasoby jak i przewidywana wydajność ujęcia dla wodociągu "Żuków" przekroczą określoną w art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy Prawo geologiczne i górnicze normę - 50 m3/h. Starosta w uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaznaczył, że projektowana studnia została zlokalizowana na terenie ujęcia o zatwierdzonych zasobach eksploatacyjnych w wysokości Q-1082,0 m 3 a jej planowaną wydajność Q dop oszacowano na 52,5 m3 /h. Okoliczność ta prowadzi więc do wniosku, że organem właściwym do rozpoznania wniosku Gminy Sochaczew jest Marszałek Województwa Mazowieckiego. W ocenie organu za takim stanowiskiem przemawia także treść przepisu art. 103 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w którym ustawodawca posłużył się pojęciem "udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność". W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu negatywnego przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez wskazanie Starosty Sochaczewskiego jako organu właściwego do załatwienia spornej sprawy. W uzasadnieniu pisma organ podkreślił, że podana przez Gminę Sochaczew w piśmie z dnia 13 lipca 2009 r. informacja o wielkości zapotrzebowania na wodę w miejscowości Żuków w wysokości 50 m3/h była wystarczającą przesłanką do uznania Starosty Powiatu Sochaczewskiego jako organu administracji publicznej właściwego do zatwierdzenia wspomnianego projektu. Marszałek Województwa Mazowieckiego odniósł się do twierdzeń strony przeciwnej i zaznaczył, że wydajność eksploatacyjna projektowanej studni wynosi 52,5 m3 /h, podczas gdy w projekcie jest to obliczeniowa dopuszczalna przepustowość filtra. Zdaniem organu są to dwa różne pojęcia i nie można ich ze sobą utożsamiać. W ocenie organu twierdzenie strony przeciwnej, iż studnia została zlokalizowana na terenie ujęcia o zatwierdzonych zasobach eksploatacyjnych w wysokości 1082,00 m3 jest mylne, gdyż wymienione zasoby ustalone w "dokumentacji hydrogeologicznej zasobów wód podziemnych z utworów czwartorzędowych w rejonie Młodzieszyn - Justynów odnoszą się do rejonu Młodzieszyn - Justynów i Żuków - Radziwiłka a dokumentacja dotyczy konkretnych, istniejących już od 1996 r. ujęć wód podziemnych zlokalizowanych w wymienionych rejonach. Organ podkreślił, że termin "teren ujęcia" nie został zdefiniowany w przepisach prawa jak również w wymienionym wniosku. Ponadto organ zaznaczył, że wykonanie nowego ujęcia dla wodociągu wiejskiego "Żuków" w sąsiedztwie nieczynnego ujęcia "Żuków - Radziwiłka" nie spełnia przesłanek wymienionych art. 46 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, które są podstawą do zmiany dokumentacji geologicznej i sporządzenia do niej dodatku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek Starosty Powiatu Sochaczewskiego zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 15 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory, o których mowa we wspomnianym art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spór na wniosek, w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W literaturze prawniczej spór o właściwość definiuje się jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, a przede wszystkim w kwestii kompetencji do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Rozróżnia się spór o właściwość w ujęciu pozytywnym i negatywnym. Spór pozytywny występuje wówczas, gdy dwa organy administracji publicznej uznają się równocześnie za właściwe do rozpoznania i do rozstrzygnięcia sprawy. Zaś spór negatywny odnosi się, do sytuacji, gdy w tej samej sprawie za niewłaściwe uznają się dwa lub więcej organy administracji publicznej. W rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego złożył Starosta Sochaczewski. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość musi dotyczyć konkretnego sporu związanego z indywidualną sprawą administracyjną. Przedmiot sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego powinien więc być we wniosku dokładnie określony, aby można było zdefiniować sprawę, która ma być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przeciwnym razie wniosek, który jest nieprecyzyjny nie jest rozpoznawany przez Sąd i podlega oddaleniu (Por. Tadeusz Woś "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", LexisNexis, Warszawa 2005, str.97). Wniosek złożony przez Starostę Sochaczewskiego z dnia 13 sierpnia 2009 r. spełnia ten wymóg i określa przedmiot sporu zaistniałego pomiędzy wnioskodawcą - Starostą powiatu sochaczewskiego a Marszałkiem Województwa Mazowieckiego. Spór odnosi się do kwestii, który z wymienionych organów jednostek samorządu terytorialnego jest kompetentny do rozpatrzenia wniosku wójta Gminy Sochaczew z dnia 25 czerwca 2009 r. dotyczącego zatwierdzenia Projektu prac geologicznych na wykonanie wiercenia studziennego nr 1 z utworów czwartorzędowych dla wodociągu wiejskiego "Żuków". Nie ulega wątpliwości, że jest to spór negatywny, gdyż żaden z tych organów nie uznaje swojej właściwości do załatwienia tej sprawy. Zarówno Starosta Sochaczewski jak i Marszałek Województwa Mazowieckiego powołują się na różne wielkości wydajności studni, która ma być usytuowana w obrębie wodociągu wiejskiego "Żuków". Zdaniem organu wnioskującego - Starosty Sochaczewskiego średnia przewidywana wydajność projektowanej studni będzie przekraczała 50 m 3 /h i z tego powodu organem właściwym do zatwierdzenia projektu studni powinien być Marszałek Województwa Mazowieckiego. Z kolei Marszałek Województwa Mazowieckiego twierdzi, że wydajność studni nie będzie przekraczała 50 m3 /h i w związku z tym nie ma podstawy do tego aby załatwienie tej sprawy zostało przypisane do jego kompetencji. Przepis art. 103 ust.1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r., Nr 228, poz. 1947) stanowi, że starostowie działają jako organy I instancji w sprawach należących do właściwości administracji geologicznej, jeżeli nie zostały one zastrzeżone dla marszałków województw lub ministra właściwego do spraw środowiska. W myśl art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy do właściwości marszałków województw jako organów I instancji należą sprawy ujęć wód podziemnych, w tym ujęć źródeł naturalnych i odwodnień budowlanych, jeżeli udokumentowane zasoby lub przewidywana wydajność przekracza 50 m3 /h. W świetle tego przepisu właściwość organu w tej materii można zatem określić na podstawie prognozowanej, tj. przypuszczalnej wydajności źródła (studni). Istota problemu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy przewidywana wydajność projektowanej studni przekracza pułap określony w art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy prawo geologiczne i górnicze. Ustalenie tej wielkości przesądza, który z organów pozostających w sporze będzie upoważniony do rozpatrzenia wniosku. Przewidywaną wydajność studni należy oszacować na podstawie okoliczności, których dostarcza projekt na wiercenie studni w miejscowości Żuków i z których wynika, że będzie ona wyższa od pułapu określonego we wspomnianym przepisie ustawy. Przede wszystkim taką przesłanką jest dokumentacja opracowana w 1987 r. dla ujęcia wody "Żuków - Radziwiłka" usytuowanego na działce nr 1/602/X w ramach projektu zaopatrzenia wodę miasta Sochaczewa. W dokumentacji tej został ustalony obszar zasobowy o powierzchni 40 km2 o wydajności Q = 637 m3 /h. Obszar ten obejmuje także zaprojektowaną studnię. Zgodnie z projektem wiercenie studni w Żukowie ma być przeprowadzone na działkach o numerach 199/1 i 199/2 położonych w pobliżu istniejącej już studni "Żuków - Radziwiłka". Warto dodać, że odległość pomiędzy projektowaną studnią a istniejącą studnią "Żuków - Radziwiłka" wynosi 20 metrów. Według dokumentacji hydrogeologicznej zasobów wód podziemnych z 1996 r. w rejonie Młodzieszyn - Justynów obejmującym swoim zasięgiem ujęcie "Żuków - Radziwiłka" ustalono zasoby eksploatacyjne w wysokości Q -1082 m3/h. O przypuszczalnym wydatku studni - Q świadczy również przewidywalna wydajność filtra przeznaczonego dla projektowanego ujęcia, która została w omawianym projekcie obliczona na 52, 5 m3/h. Z logiki wywodu zawartego w punkcie 6 projektu wynika, że filtr i wydajność studni to jest to samo. Jeżeli bowiem zakłada się, że filtr będzie mógł przepompować na godzinę ok. 52,5 m3 to oznacza to, że taką wydajność może osiągnąć ujęcie wody. W świetle tych okoliczności można stwierdzić, że przewidywana wydajność zaprojektowanej studni będzie przekraczać 50 m3/h Z wymienionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze i na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. wskazał Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy do załatwienia spornej sprawy.