I OW 89/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Tomasz Zbrojewski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem Miasta Siemianowice Śląskie a Burmistrzem Miasta Wieluń w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku A. P. w sprawie umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie reprezentowany przez Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych w Wydziale Spraw Społecznych i Zdrowia Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim, a Burmistrzem Miasta Wieluń - Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Wieluniu, w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku A. P. o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W uzasadnieniu wniosku podał, że Kierownik Samodzielnego Referatu Świadczeń Rodzinnych w Wieluniu, postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. przekazał mu do załatwienia wg właściwości na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. wniosek A. P. zam. w Siemianowicach Śląskich o umorzenie zadłużenia wobec Skarbu Państwa, powstałego z tytułu wypłaty zaliczek alimentacyjnych w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 30 września 2008 r. na rzecz córki W. P. w kwocie 6.930,00 zł. W postanowieniu tym wskazał, że w wyżej wymienionym okresie A. P. przedstawiciel ustawowy uprawnionej W.P. pobrała zaliczkę alimentacyjną w kwocie 6.600,00 zł przyznaną przez Burmistrza Miasta Wielunia. W świetle art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) organem właściwym do rozpatrzenia wniosku dłużnika o umorzenie należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest organ dłużnika, w tym przypadku Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika. W ocenie Prezydenta Miasta Siemianowice Śląskie nie jest on organem właściwym w tej sprawie gdyż, zgodnie z art. 41 cyt. ustawy, sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Zgodnie z art. 43 tej ustawy egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych prowadzi się w dalszym ciągu, aż do ich zaspokojenia na podstawie dotychczasowych przepisów, a wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody organu właściwego wierzyciela. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Burmistrz Miasta Wielunia podtrzymał stanowisko zaprezentowane w postanowieniu o przekazaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, przy uwzględnieniu stanu prawnego istniejącego w dacie orzekania. Spór taki może wystąpić w sytuacji, kiedy organy uznają się za niewłaściwe do załatwienia danej sprawy - przybiera on wówczas postać sporu negatywnego lub w sytuacji, kiedy organy uznają się jednocześnie za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny). Spór o właściwość można określić jako obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami co do zakresu ich działania, w tym, przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu pomiędzy Prezydentem Miasta Siemianowice Śląskie, a Burmistrzem Miasta Wielunia w sprawie z wniosku A. P. o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Istota sporu sprowadza się do ustalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, który z organów jest właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy. Oceniając dopuszczalność wniosku i charakter sporu przedstawionego do rozstrzygnięcia przypomnieć należy, że Burmistrz Miasta Wielunia stwierdzając brak swojej właściwości postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r. na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał sprawę do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Siemianowice Śląskie przyjmując, iż stosownie do treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (teks jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) jest nim organ dłużnika. Z akt sprawy wynika, że W. P. reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową A. P., była uprawniona do pobierania zaliczki alimentacyjnej w okresie od 1 grudnia 2006 r. do 30 września 2008 r., którą otrzymywała z Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Referatu Świadczeń Rodzinnych w Wieluniu. W dniu 22 stycznia 2009 r. A. P. zam. w Siemianowicach Śląskich złożył do organu wierzyciela Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wieluniu wniosek o umorzenie zadłużenia wypłaconych zaliczek alimentacyjnych za wyżej wymieniony okres, podnosząc, iż w tym czasie płacił na rzecz córki alimenty osobiście. Przy ustaleniu organu właściwego w tej sprawie ocenie podlegać będą przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zgodzić się z wnioskodawcą, że powołane w uzasadnieniu wniosku przepisy art. 41 czy też art. 43 ust. 2 cyt. ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów stanowią podstawę do uznania, iż organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta Wielunia. Pierwszy z tych przepisów stanowi bowiem, że sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo pozostało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Z kolei z treści przepisu art. 43 ust. 2 tej ustawy wynika, iż dotyczy on wniosku o umorzenie lub zawieszenie egzekucji. Natomiast w tej sprawie przedmiotem wniosku A. P. jest umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych, a nie sprawa o zaliczkę czy też kwestię egzekucji. Stosownie do treści art. 30 ust. 1 tej ustawy, organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2, tj. należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia. Powołana wyżej ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., tj. z chwila wejścia w życie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy uprawnionym do alimentów (art. 47 ustawy). Analiza powyższych przepisów upoważnia do stwierdzenia, że organem właściwym w zakresie rozpoznania wniosku A. P. zam. w Siemianowicach Śląskich o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest organ dłużnika, a więc w tym przypadku Prezydent Miasta Siemianowice Śląskie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 15 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.