I OSK 367/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-01-11

Skład orzekający: Maria Wiśniewska, Wojciech Chróścielewski, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, od którego nie wniesiono odwołania, może zostać obalone przez późniejsze orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w innych celach lub na inne kategorie prawa jazdy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że WSA błędnie przyjął naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. Sąd NSA stwierdził, że orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2008 r., stwierdzające przeciwwskazania do kierowania pojazdami kategorii B, od którego nie wniesiono odwołania, jest miarodajnym dowodem. Późniejsze orzeczenia, wydane w innych celach (np. dla potrzeb kursu na inną kategorię prawa jazdy) lub przez inne osoby (psycholog), nie mogą obalić mocy tego pierwotnego orzeczenia, ponieważ nie zostały wydane we właściwym trybie ani nie oceniają stanu zdrowia w kontekście posiadanych uprawnień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. T. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Prezydent Miasta Torunia cofnął uprawnienia na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2008 r. stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. WSA w Bydgoszczy uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie przeprowadziły wnikliwego postępowania dowodowego i pominęły inne orzeczenia lekarskie przedstawione przez stronę. SKO wniosło skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od M. T. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 748/09 w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; 2. zasądza od M. T. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny Bydgoszczy wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 748/09 - po rozpoznaniu skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd zasądził również od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz M. T. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Prezydent Miasta Torunia decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] cofnął M. T. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy nr [...], wydanego przez Prezydenta Miasta Torunia w dniu [...] listopada 2004 r. i nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że cofnięcie uprawnień nastąpiło w związku z wykonaniem przez stronę badań lekarskich w dniu [...] lutego 2008 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Włocławku, w wyniku których wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami przez okres roku. Na skutek wniesionego przez M. T. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu decyzją z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Torunia decyzją z dnia [...] maja 2007r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na konieczność uwzględnienia w postępowaniu wszystkich dowodów przedstawionych przez stronę. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Torunia decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] – wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) - cofnął M. T. uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie kat. B prawa jazdy nr [...], wydanego przez Prezydenta Miasta Torunia w dniu [...] listopada 2004 r. W ocenie organu, kolejne orzeczenie uzyskane w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Toruniu korzystne dla strony nie może mieć wpływu na negatywny wynik badania lekarskiego, na które strona została skierowana celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, od którego następnie nie zostało wniesione odwołanie. Pozytywne dla strony orzeczenie nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ dotyczy ono kat. C prawa jazdy, której strona nie posiada. W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. podniósł, że na dzień wydania decyzji organ posiadał aktualne orzeczenie lekarskie, potwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez odwołującego. W jego ocenie, absurdalne było twierdzenie organu o braku wiarygodności orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. ze względu na niewniesienie środka odwoławczego od orzeczenia z dnia [...] lutego 2008 r. przez co rzekomo późniejsze orzeczenie jest niemiarodajne. Wniesienie bowiem odwołania od orzeczenia jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie prawidłowo został zastosowany art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zważywszy bowiem na fakt, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Włocławku w dniu [...] lutego 2008 r. orzekł istnienie u M. T. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi z zaleceniem zgłoszenia się za rok na badania kontrolne oraz mając również na względzie, iż zainteresowany nie zakwestionował niekorzystnego orzeczenia we właściwym trybie, tj. przez wniesienie odwołania do organu wyższego stopnia, należy tym samym przyjąć, że orzeczenie to uzyskało przymiot ostateczności. Stosownie zaś do przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15) nie istnieje możliwość wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. Wobec powyższego, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy, prawidłowo organ pierwszej instancji orzekł o cofnięciu posiadanych przez M. T. uprawnień do kierowania pojazdem. Odnosząc się zaś do przedłożonych przez stronę orzeczeń, tj. orzeczenia nr [...] lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Toruniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz orzeczenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. wystawionego przez psychologa z [...] Spółdzielni "[...]" w T., w których potwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B i C oraz brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania zawodu kierowcy, organ stwierdził, że nie mogą one być uznane za dowody obalające treść orzeczenia z dnia [...] lutego 2008 r. Przeprowadzone bowiem w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w T. badanie, w wyniku którego wydano orzeczenie nr [...], nie było badaniem prowadzonym na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, lecz badaniem prowadzonym w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, a więc jako badanie osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy. Przepisy rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, a więc przepisy powołanego już rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., jak również przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622) przewidują określone rodzaje skierowań na poszczególne rodzaje badań, co prowadzi do wniosku, że wykonujący te badania powinni znać podstawę skierowania ze względu chociażby na różny zakres badania. Wskazane wyżej okoliczności powodują, w ocenie organu, że pozytywne orzeczenia lekarskie i psychologiczne dostarczone przez odwołującego się nie mogły zostać uwzględnione jako dowody w sprawie. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r. M. T. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przez jego błędną wykładnię i zastosowanie go do stanu niniejszej sprawy oraz z naruszeniem art. 90 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na fakt, przedstawienia przez skarżącego dokumentów w pełni uprawniających do otrzymania prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy powołanym na wstępie wyrokiem, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), uwzględnił skargę, albowiem uznał ją za uzasadnioną. Sąd wskazał, że w każdym postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej zobowiązane są - niezależnie od materialnych podstaw rozstrzygnięcia danej sprawy - do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), w szczególności przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organy powinny ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Okoliczność faktyczna może być zaś uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2, tj. gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art. 81 K.p.a.). Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji w sposób "automatyczny", bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, rozstrzygnęły sprawę. Cofnięcie M. T. uprawnień do kierowania pojazdem nastąpiło z uwagi na fakt, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Włocławku w dniu [...] lutego 2008 r. orzekł o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami silnikowymi ze wskazaniem zgłoszenia się za rok na badania kontrolne. Orzeczenie to uzyskało przymiot ostateczności ponieważ zainteresowany niezakwestionował go przez wniesienie odwołania do Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi. Pełny obraz stanu faktycznego i prawnego sprawy wymaga jednak odnotowania, że w toku postępowania strona skarżąca przedłożyła dwa dodatkowe orzeczenia:. orzeczenie nr [...] lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w T. z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz orzeczenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. wystawione przez psychologa z [...] Spółdzielni "[...]" w T., w których potwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B i C oraz brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania zawodu kierowcy. Mając zatem na uwadze treść art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, Sąd stwierdził, że kluczowym jest wyjaśnienie miejsca i roli, jaką w postępowaniu o cofnięcie prawa jazdy pełnią orzeczenia lekarskie rozstrzygające w przedmiocie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, którymi niewątpliwie są przedstawione jako dowód w sprawie przez skarżącego orzeczenia lekarskie nr [...] oraz [...]. Przepisy Prawa o ruchu drogowym nie stanowią wprost, jak należy w postępowaniu tym traktować orzeczenia wydane przez uprawnionych lekarzy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że orzeczenie lekarskie, o którym mowa w § 10 ust. 1 i 4 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie ma cech opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 K.p.a., która powinna być uzasadniona w sposób umożliwiający jej kontrolę sądową, lecz stanowi środek dowodowy przewidziany w art. 76 § 2 K.p.a. i podlegający ocenie organu, jak każdy środek dowodowy (wyrok NSA z 11 stycznia 2007r., l OSK 251/06, LEX nr 291185). Przyjmuje się też, że orzeczenia lekarskie, wydane w tym postępowaniu stanowią jedynie stwierdzenie stanu zdrowia określonej osoby, a więc mają charakter zaświadczeń o stanie faktycznym. Wydawane są w postępowaniu dwuinstancyjnym, a orzeczenia organu odwoławczego, chociaż są ostateczne, to jednak nie kończą postępowania dotyczącego uprawnienia badanej osoby do kierowania pojazdami. Postępowanie to dalej się toczy, z tym że już przed właściwym organem administracji publicznej. W tym właśnie postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej zainteresowana osoba może zgłaszać wszelkie zarzuty związane z warunkami i trybem przeprowadzania badań lekarskich oraz z wydawaniem orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z 24 marca 2005 r., OSK 1242/04). Odmowa mocy dowodowej opiniom korzystnym dla strony na tej podstawie, że zostały wydane w innych postępowaniach jest wadliwa zważywszy, że dowodem w sprawie może być wszystko co przyczynia się do wyjaśnienia sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 września 2005r., III SA/Gd 599/04, LEX nr 235151). Organy administracji publicznej rozważając kwestię cofnięcia prawa jazdy, biorą pod uwagę, jako środek dowodowy, przede wszystkim orzeczenia lekarskie wydane przez uprawnionych lekarzy, w których oceniono istnienie bądź nie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nie oznacza to jednak, że nie powinny one dokonywać oceny innych dowodów, w szczególności tych przedstawionych przez zainteresowaną stronę. Organy obu instancji natomiast pominęły dowody przedstawione przez skarżącego w formie orzeczeń lekarskich, które, stanowiąc środek dowodowy przewidziany w art. 76 § 2 K.p.a., mogły być przez niego wykorzystane w niniejszym postępowaniu. Jakkolwiek uznać należy pozostawanie w obrocie prawnym orzeczenia uprawnionego lekarza stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co oznacza utratę warunku niezbędnego do uzyskania lub posiadania uprawnienia do prowadzenia pojazdów (art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym), to jednak ze względu na istnienie rozbieżnych orzeczeń lekarskich i wymaganie dla ich oceny specjalistycznej wiedzy medycznej, organ powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Ze względu na wymienione wady postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. uchylił obie decyzje wydane w kontrolowanym postępowaniu. Sąd zaznaczył przy tym, że ponownie rozpoznając sprawę, organy orzekające powinny w sposób wyczerpujący dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dopuścić jako dowody wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Powyższy wyrok Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu zaskarżyło skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego i jako podstawy kasacyjne wskazało na : 1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 140 ust. 1 i ust. 1a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 122 ust. 1 pkt 4 tej ustawy oraz § 9 ust. 1 i § 12 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami; 2. naruszenie przepisów prawa o postępowaniu, a to: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ zarzucił, że badanie M. T. w dnia [...] lutego 2008 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Włocławku zostało przeprowadzone w związku z ostateczną decyzją o skierowaniu go na to badanie w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Badanie to zostało przeprowadzone przez uprawniany podmiot (§ 9 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r.) i jest ostateczne. Zarówno organ orzekający, jak i Sąd pierwszej instancji są związane orzeczeniem lekarskim stwierdzającym przeciwwskazania do kierowania pojazdami kategorii B, co skutkować musi wydaniem - na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym - cofnięcia uprawnienia do kierowania tymi pojazdami. Poza tym organy obu instancji nie naruszyły przepisów o postępowaniu w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem oceniły wszystkie dowody zgromadzone w sprawie, w tym dwa orzeczenia przedłożone przez skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, dlaczego orzeczeniom z dnia [...] i [...] kwietnia 2008 r. odmówił mocy dowodowej. Nie wystąpiła więc konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, skoro orzeczenia znajdujące się w aktach administracyjnych nie były rozbieżne. Orzeczenia wydano zresztą w oparciu o różne podstawy prawne i inny był ich zakres. Sformalizowany tryb postępowania w zakresie badań kierowców, łącznie ze wskazaniem wąskiego kręgu podmiotów uprawnionych do wykonania badań, a także ściśle określony tryb obiegu dokumentacji medycznej przewidziany przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. powodowały, że opinia biegłego nie była potrzebna. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Dokonując natomiast oceny zasadności wniesionej skargi kasacyjnej przede wszystkim należy stwierdzić trafność zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji mianowicie błędnie przyjął w zaskarżonym wyroku, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo o procesowe, a to: art. 7, 77, 80 oraz 96 § 2 K.p.a., albowiem organy obu instancji "w sposób automatyczny, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego rozstrzygnęły sprawę". Tymczasem należało uwzględnić okoliczność, że podstawę prawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], stanowiły: art. 140 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przepisy te wyznaczały zakres postępowania dowodowego co do cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Zauważyć należy, że dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby z uprawnieniem do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tego uprawnienia korzystają. Zadanie to należy do organu orzekającego o uprawnieniu do kierowania pojazdami, dlatego też - na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 - skarżący został skierowany na stosowne badania lekarskie. Nie każdy lekarz może przeprowadzić badanie lekarskie przewidziane we wskazanych. przepisach. Mogą to czynić tylko lekarze mający uprawnienia uzyskane po odpowiednim przeszkoleniu. Przesłanki uzyskania uprawnienia do przeprowadzania badań lekarskich określa Minister Zdrowia i Opieki Społecznej (art. 123 ust. 1 pkt 1 lit. d – ustawy Prawo o ruchu drogowym). Badanie lekarskie powinno być przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Z przepisu § 9 ust. 1 wskazanego rozporządzenia wynika, że "Badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy". We właściwych ośrodkach uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Badania lekarskie przeprowadza się dla dwóch grup kategorii prawa jazdy (§10 ust. 2 rozporządzenia). Osoba badana lub podmiot kierujący na badania może w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wnieść odwołanie od jego treści wraz z uzasadnieniem (§ 12 ust. 1 rozporządzenia). Odwołanie wnosi się za pośrednictwem uprawnionego lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, do podmiotu odwoławczego, którym jest wojewódzki ośrodek medycyny pracy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania badanego. Jeżeli pierwsze orzeczenie lekarskie wydał uprawniony lekarz zatrudniony w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy, podmiotami odwoławczym są podmioty wymienione w § 12 ust. 3 rozporządzenia. Mając na względzie przytoczone wyżej przepisy, należy stwierdzić, że miarodajnym dowodem w sprawie cofnięcia M. T. uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w kategorii B w przypadku nasuwającego się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia jako kierowcy, było orzeczenie wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we Włocławku z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...], od którego to orzeczenia lekarskiego, mimo prawidłowego pouczenia, skarżący nie wniósł odwołania. Natomiast w dniu [...] kwietnia 2008 r. poddał się badaniu lekarskiemu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Toruniu jako osoba ubiegająca się o prawo jazdy - kategorii C, które zostało przeprowadzone przez lekarza w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i zakończyło się wydaniem orzeczenia nr 404/2008 – stwierdzającym brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii C, z tym że zostało zaznaczone, iż chodzi o "kurs": Natomiast orzeczenie psychologiczne z dnia [...] kwietnia 2008 r. wydane zostało przez psychologa z [...] Spółdzielni "[...]" w T., na podstawie art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 i Nr 176, poz. 1238). Wskazane orzeczenie psychologa stwierdza jedynie, że z jego punktu widzenia nie istnieją przeciwwskazania do kierowania pojazdami, miedzy innymi w ramach kategorii B. Powyższe orzeczenie nie odnosi się do oceny stanu zdrowia, która może być dokonana tylko przez lekarza, tym samym nie może ono prowadzić do obalenia treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...]. Natomiast orzeczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] nie jest dowodem pozwalającym na obalenie mocy materialnej orzeczenia lekarskiego nr [...] stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi kategorii B, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy, bowiem zostało wydane jedynie dla potrzeb "kursu" i to na prawo jazdy innej kategorii. W orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 2008 r. nie ma zatem oceny stanu zdrowia osoby mającej uprawnienie do kierowania pojazdem kategorii B. Dowody przedłożone przez skarżącego, aczkolwiek będące również dokumentami, nie mogą obalić miarodajności i waloru zaświadczenia zawartego w orzeczeniu lekarskim nr [...], gdyż jedynie to orzeczenie zostało wydane we właściwym trybie, a badanie lekarskie obejmowało swoim zakresem wskazania przewidziane w art. 122 pkt 1 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skoro zaś nie można mu odmówić miarodajności, to organy obu instancji prawidłowo uznały za udowodnioną okoliczność wynikającą z treści tego dokumentu urzędowego. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że zgodnie z art. 80 K.p.a., organy administracji publicznej oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, jednak wadliwie przyjął, że organy obu instancji do tej powinności się nie zastosowały. Sąd ten rozstrzygając sprawę nie uwzględnił w swoich wytycznych obowiązujących reguł procesowych, w szczególności nie sprawdził wartości poszczególnych dowodów i nie ocenił prawidłowo zachowań skarżącego, który na podstawie § 12 powołanego wyżej rozporządzenia mógł wnieść odwołanie od orzeczenia lekarskiego nr [...]. Zaniechanie złożenia odwołania pozbawiło go tym samym możliwości skontrolowania tego orzeczenia przez jeden z Instytutów Medycyny lub Akademii Medycznych wymienionych w § 12 ust. 3 rozporządzenia. Skarżący podjął natomiast działania, które z punktu widzenia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji obu instancji nie są przewidziane i uzyskawszy orzeczenie lekarskie oraz psychologiczne wydane w innym celu, domagał się obalenia niekorzystnego dla siebie orzeczenia lekarskiego. Reasumując, dokonana przez organy w omawianym zakresie ocena dowodów nie uchybia art. 80 K.p.a. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy odpowiadał w swoim zakresie potrzebom określonymi normami prawa materialnego. Skoro więc organy oby instancji należycie wyjaśniły sprawę, to w konsekwencji nie doszło także do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a., Odnosząc się do podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) należy przed wszystkim podkreślić, że naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić, jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu. Polega zatem na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Podniesiona podstawa kasacyjna nie znajduje swego usprawiedliwienia, gdyż Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku zawarł jedynie zastrzeżenia co do ustaleń poczynionych przez organy obu instancji. Mimo że były wadliwe z punktu widzenia przepisów o postępowaniu, nie wskazał na błędną wykładnię art. 140 ust. 1 i ust. 1a oraz art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Inną kwestią jest, że Sąd pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie zauważył, że w aktach administracyjnych nie ma zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]. Jest natomiast decyzja o tym samym numerze, lecz z dnia [...] maja 2008 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] stycznia 2008 r., a nie z dnia [...] stycznia 2009 r. Ponieważ numery decyzji organów obu instancji się zgadzają, a w aktach znajduje się zaskarżona odwołaniem decyzja Prezydenta Miasta Torunia z dnia [...] stycznia 2009 r., należy przypuszczać, że prawdopodobnie doszło do popełnienia przez organ odwoławczy błędu pisarskiego. Powyższa okoliczność powinna być jednak wyjaśniona, a błąd we właściwym trybie sprostowany. W tym stanie rzeczy, z powodu zasadności części wyżej wskazanych zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało wydane na podstawie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło