II SA/Wa 961/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Joanna Kube (spr.) Protokolant Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.W., P.W., I.M. i I.M. jako przedstawiciela ustawowego małoletniego K.M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. zobowiązującą M.W., P.W., I.M. i K.M. wraz ze wszystkimi osobami i rzeczami prawa ich reprezentującymi do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. i przekazania go dysponentowi - Komendantowi Głównemu Policji. W postępowaniu administracyjnym ustalono, iż decyzją Zarządu Administracyjno – Gospodarczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 1972 r. nr [...] T.R. uzyskał prawo do zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W przydziale uwzględniono żonę L.R. oraz ich córkę M.R. i syna W.R. T.R. zmarł w 1993 roku, a jego żona L.R. w 2005 roku. Lokal ten pozostaje w dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Organ uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał, że M.W. córka T. i L.R., oraz jej syn P.W. i córka I.M. oraz wnuczek K.M. nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, ponieważ nie znajdują się w kręgu osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie przepisów ustawy o Policji, czy też przepisu art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.). W związku z powyższym organ uznał, że wobec wymienionych zachodzi podstawa do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu przewidziana w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Natomiast w myśl art. 95 ust. 4 ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy nastąpiło w trybie administracyjnym w oparciu o przepisy ustawy o Policji i z tego powodu nie jest możliwe zastosowanie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31 poz. 266 ze zm.) dopuszczającej wejście w stosunek najmu osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 tej ustawy, do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, stosuje się przepisy wskazanej ostatnio ustawy, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.W., P.W. oraz I.M., która występuje w sprawie w imieniu własnym, a także jako przedstawiciel ustawowy małoletniego K.M. wnieśli o uchylenie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wyjaśnili, że ich prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wynika z umowy najmu zawartej w dniu [...] czerwca 2000 r. nr [...] przez L.R. (matkę M.W. a żonę T.R.) z Dzielnicą [...] Gminy [...] na podstawie skierowania Gminnej Gospodarki Komunalnej [...] Spółka z o.o. Administracja Domów nr [...]. W skierowaniu tym wskazano skarżących jako osoby uprawnione do zajmowania tego lokalu. Podkreślili, że L.R. po śmierci męża T.R. nie otrzymała na ten lokal przydziału na podstawie decyzji administracyjnej lecz miała do niego prawo na podstawie cywilno - prawnej umowy najmu lokalu zawartej z Dzielnicą [...] Gminy [...]. W związku z powyższym, skarżący wywiedli, że nie można ich pozbawić mieszkania w trybie decyzji administracyjnej na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy o Policji. Jednocześnie zwrócili uwagę, że w przedmiotowej umowie nie ma żadnego zapisu świadczącego, że powyższy lokal pozostawał w dyspozycji Komendanta Głównego Policji i miały wobec niego zastosowanie przepisy ustawy o Policji, a inne przepisy jedynie w zakresie przez nią nieuregulowanym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji są zgodne z prawem. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. Na podstawie ustawy o Policji tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi (małżonek, dzieci, rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające) - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do lokalu, ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji w tym zakresie nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej czy też po zmarłym emerycie czy renciście policyjnym. Tym samym nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogli takiego tytułu prawnego uzyskać, są zatem osobami zajmującymi lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika bezspornie, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. pozostawał w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji dopiero w wyniku Porozumienia zawartego w dniu [...] sierpnia 2009 roku z Prezydentem W. w sprawie współpracy w zakresie dysponowania lokalami stanowiącymi własność W. i pozostającymi w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, z przeznaczeniem na tymczasowe kwatery dla funkcjonariuszy Policji, zrzekł się dyspozycyjności między innymi lokalu nr [...] przy ul. [...]. Fakt zrzeczenia się dyspozycyjności po dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostaje jednak bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji, gdyż sąd administracyjny dokonywał oceny jej legalności według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Reasumując, skoro przedmiotowy lokal, pozostający w dacie wydania zaskarżonej decyzji w dyspozycji Komendanta Głównego Policji, był zajmowany bez tytułu prawnego, to organ ten był zobligowany do wydania decyzji o jego opróżnieniu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.