II SA/Go 701/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-11-04

Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Aleksandra Wieczorek, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji dotyczące negatywnej opinii o projekcie podziału nieruchomości, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie rozpatrując sprawy merytorycznie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), ponieważ nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ograniczając się do oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i nie wskazując wytycznych do ponownego rozpoznania. Takie postępowanie, polegające na wydaniu decyzji kasacyjnej bez przeprowadzenia lub zlecenia przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o wydanie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości. Prezydent Miasta wydał postanowienie opiniujące negatywnie projekt podziału, uznając go za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia, uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając organ pierwszej instancji za niekonsekwentny w interpretacji planu. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie zasady szybkości postępowania i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zamiast orzeczenia co do istoty sprawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant ref. staż. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...].10.2008 r. M.S. zwrócił się o wydanie opinii w sprawie wstępnego projektu podziału nieruchomości będącej jego własnością - działki nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 123 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zmianami ) na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla zabudowy mieszkalnej [...] wynikającego z uchwały nr LIII/393/98 Rady Miejskiej z dnia [...] maja 1998 r., opublikowanego w Dz. Urz. Woj. Nr 17, poz. 174 z dnia 31 sierpnia 1998 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek nr [...], stanowiących własność M.S., przedstawiony na załączniku graficznym, będącym integralną częścią postanowienia. Wydzielone działki oznaczone symbolami: A C i D - z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną; B z przeznaczeniem pod drogę dojazdową wewnętrzną. Do postanowienia dołączono wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wstępny projekt podziału pomniejszony do skali planu - 1:2000. Analiza obu dokumentów, zdaniem organu, wykazała, że przedstawiony projekt podziału nie zgadza się z przebiegiem linii podziałowych określonych w planie miejscowym. Organ l instancji ustalił, że przedmiotowe działki, znajdują się na terenie, w odniesieniu do którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla zabudowy mieszkalnej [...], uchwalony uchwałą nr LIII 1/393/98 Rady Miejskiej z dnia [...] maja 1998 r. Ponadto działki znajdują się na terenie, dla którego trwa procedura związana ze zmianą obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powierzchnia działki nr [...] wynosi 1484m2, działki nr [...] wynosi 925m2. Przeważająca część nieruchomości stanowi teren zielony, użytkowany pod uprawę roślin, otoczenie nieruchomości stanowią rodzinne ogrody działkowe, zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz tereny niezagospodarowane. Zgodnie z rysunkiem planu nr 1 (plansza podstawowa) do uchwały nr LII 1/393/98 działki nr [...] znajdują się w jednostce strukturalnej oznaczonej symbolem M8, a w jej granicach znajdują się na terenie o symbolu RO, M - działka rolno-ogrodnicza z zabudową mieszkalną. Na rysunku planu zaznaczono docelowy podział działek ogrodniczych. Odnośnie przesłanek wynikających z zapisów § 2 ust. 2 lit. a-c uchwały Nr LI 11/393/98. dopuszczających inny podział, polegający na łączeniu działek sąsiednich, dzieleniu działek dla zabudowy bliźniaczej oraz dzieleniu istniejących działek siedliskowych z warunkiem zapewnienia dojazdu przez własny teren, organ stwierdził, że nie ma możliwości zastosowania ich w przedmiotowej sprawie. Organ przytoczył treść orzeczeń sądowych oraz przepisów prawa zawartych w Kodeksie cywilnym, ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Działki nr [...] nie mogą zostać uznane za gospodarstwo rolne, a tym samym za działki siedliskowe, które zgodnie z zapisem planu miejscowego można dzielić w sposób inny niż przedstawiony graficznie na rysunku planu. Zgodność proponowanego podziału w myśl art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, określa się w oparciu o ustalenia obowiązującego planu miejscowego, a żadna z wydzielanych działek w ocenie organu nie będzie po podziale spełniać warunków wielkości określonych w planie miejscowym. Na przeznaczeniu RO, M, nie jest możliwe zagospodarowanie ich w sposób, który realizować będzie przeznaczenie jako działka rolno-ogrodnicza z zabudową mieszkalną. Działki nie są bowiem przeznaczone w planie jedynie pod zabudowę mieszkaniową, ale także należy na nich realizować przeznaczenie ogrodnicze. Przedstawiony wstępny projekt podziału przedmiotowych nieruchomości nie jest więc zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M.S., który zarzucił naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, § 2 pkt 2 uchwały Nr LIII/393/98 Rady Miejskiej, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. oraz wniósł wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji podnosząc w uzasadnieniu, że z zaskarżonego postanowienia nadal nie wynika, na jakim dokładnie obszarze znajdują się projektowane do podziału działki w jednostce strukturalnej M8. Skarżący wskazał, iż niezrozumiałym jest, dlaczego możliwy był podział działki - [...] na pięć działek oznaczonych nr [...]. Zdaniem strony organ niewłaściwie przyjmuje, że działki [...] nie mają charakteru działek siedliskowych, gdyż stawia znak równości pomiędzy pojęciem gospodarstwa rolnego i działki siedliskowej. W ocenie skarżącego nie można bowiem przyjąć, że działka siedliskowa musi mieć areał nie mniejszy niż 1 ha użytków rolnych, gdyż takiego rozumienia tego pojęcia nie można wywieść z treści przepisu art. 55 k.c., ani przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Proponowany podział zapewnia dojazd do wydzielonych działek przez własny teren, dla terenu przewidziana jest funkcja mieszkaniowa, podział służy temu przeznaczeniu. W ocenie strony brak jest poparcia dla twierdzenia organu, że żadna z wydzielonych działek nie będzie mogła realizować przeznaczenia, jako działka rolno-ogrodnicza z zabudową mieszkalną. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ([...]), na podstawie art. 126, 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. z uwzględnieniem § 2 i § 4 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] maja 1998 r. Nr LIII/393/98 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla budownictwa mieszkaniowego [...], art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zmianami), uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w § 4 ust. 1 lit. d i e wymienionej wyżej uchwały Rady Miejskiej określono, że w jednostce strukturalnej M8 wydziela się działkę rolno-ogrodniczą z zabudową mieszkalną RO, M o powierzchni około 0,6 ha. Na działce rolno-ogrodniczej wprowadzono docelowy wtórny podział na rysunku Nr 1 linią przerywaną. W ocenie Kolegium przyjęta przez organ l instancji argumentacja w zakresie interpretacji pojęć: działka siedliskowa, gospodarstwo rolne i związanego z tym wymaganego areału powierzchni oraz prowadzenia produkcji rolnej, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W dacie uchwalania planu miejscowego powierzchnia działki rolno-ogrodniczej wynosiła około 0,6 ha, a tym samym była mniejsza niż 1 ha. Z załącznika graficznego do planu oraz powołanego wyżej § 4 ust. 1 lit. d uchwały wynika, że już wtedy była to istniejąca działka siedliskowa, gdzie dopuszczono zabudowę mieszkalną. Nawet docelowy wtórny podział zakłada powstanie jeszcze mniejszych niż 0,6 ha działek. Na rysunku planu na działce oznaczonej symbolem RO, M, w części obejmującej obecnie działki o numerach: [...] wyznaczono projektowaną zabudowę mieszkalną ustalając linię zabudowy. Tak więc już z samego rysunku planu - załącznik nr 1, stanowiącego integralną część planu, wynika, że na działce RO, M dopuszczono zabudowę mieszkalną. Ponadto Kolegium wskazało, iż dokonując podziału decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. organ l instancji wskazał w uzasadnieniu, że projekt podziału działki [...] został opracowany zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i został pozytywnie zaopiniowany postanowieniem z [...] czerwca 2006 r. Celem podziału było wydzielenie działek z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną wolnostojącą oraz drogi dojazdowej. Zdaniem Kolegium, należy też mieć na względzie, że podstawową funkcją osiedla jest zabudowa mieszkaniowa z możliwością lokalizacji usług i rzemiosła nieuciążliwego, a nie prowadzenie gospodarstwa rolnego, czy działalności wytwórczej w rolnictwie. Na rysunku nr 1 określono z kolei podział terenu na działki budowlane - § 2 ust. 1 i 2 uchwały. W ocenie organu odwoławczego opiniując negatywnie wstępny projekt podziału, organ l instancji nie uwzględnił powyższych uwarunkowań zawartych w planie i dokonał odmiennej interpretacji zapisów tego planu w stosunku do wcześniej dokonanego podziału. Przez to organ l instancji jest niekonsekwentny, a jego rozstrzygnięcie jest wadliwe. Skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego złożył M.S., który zaskarżył je w całości, oraz wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie w całości postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podczas gdy istniały podstawy do uchylenia postanowienia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, 2. art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez trzykrotne uchylanie postanowienia organu l Instancji i przekazywanie sprawy do ponownego rozpoznania, co spowodowało prowadzenie od dziewięciu miesięcy sprawy, która winna być załatwiona niezwłocznie. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, iż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, a to oznacza, że brak było podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Zdaniem skarżącego, wobec kompletnego postępowania wyjaśniającego, które zostało przeprowadzone w przedmiotowej sprawie, organ II instancji winien wydać postanowienie, w którym orzekłby o istocie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, iż postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest częścią postępowania o podział nieruchomości i sprowadza się do wydania opinii o zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. W ocenie Kolegium dokonywana przez organ administracyjny ocena zgodności projektu z ustaleniami planu miejscowego jest zasadniczym i najistotniejszym elementem tego postępowania, które nie ma samodzielnego charakteru. Skoro zatem opiniując negatywnie projekt podziału organ pierwszej instancji nie uwzględnił i nie odniósł się do szeregu uwarunkowań zawartych w planie oraz dokonał odmiennej interpretacji zapisów tego planu w stosunku do wcześniej dokonanego podziału, to zdaniem organu odwoławczego ponownie rozpatrując sprawę winien odnieść się do zapisów i uwarunkowań wynikających z planu miejscowego. Przyjęta przez organ argumentacja odnosi się do interpretacji zapisów zawartych w Kodeksie cywilnym, ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, oraz orzecznictwa sądowego, sprowadzając problem do określenia pojęcia gospodarstwa rolnego oraz działki siedliskowej, podczas gdy podstawową funkcją osiedla objętego ustaleniami planu jest zabudowa mieszkaniowa z możliwością lokalizacji usług i rzemiosła nieuciążliwego, a nie prowadzenie gospodarstwa rolnego, czy działalności wytwórczej w rolnictwie. Ten sam organ wydaje następnie decyzję w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Wobec powyższego Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego, nie może zastępować opinii o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji i postanowień pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.". Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności uznać należy, iż postanowienie to uchybia prawu. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego są akta sprawy, natomiast w myśl art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy po raz kolejny uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta wydane w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi działek nr [...], stanowiących własność skarżącego M.S.. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.), który wprowadza ogólną regułę, wskazującą, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (ust. 1). Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Podstawowymi zarzutami zawartymi w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania wynikającej z art. 12 § 1 i 2 k.p.a., oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, podczas gdy zdaniem skarżącego istniały podstawy do uchylenia postanowienia w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. Z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika, że Sąd obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Kraków 2009, str. 393). A zatem Sąd może zastosować ten przepis w przypadku jednoznacznego stwierdzenia, że organ dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zważyć należy, iż zgodnie z art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Powyższe rodzi taki skutek, że wydanie decyzji musi być poprzedzone dwukrotnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa. Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Tak rozumiana zasada dwuinstancyjności odnosi się do przewidzianej w art. 127 § 3 k.p.a. instytucji ponownego rozpoznania sprawy. Zatem pogwałcenie prawa do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest rażącym naruszeniem prawa (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, str. 97). W wyroku z 10 kwietnia 1989 r. (sygn. akt II SA 1198/88, ONSA 1989, Nr 1, poz. 36) NSA przyjął: "Wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.) godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa". Wydanie zatem w II instancji decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę pomimo braku postępowania wyjaśniającego, którego przeprowadzenie jest niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, stanowi rażące naruszenie art. 15. Również w wyroku z 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Przede wszystkim należy podkreślić, że w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy praktycznie ograniczył się głównie do przedstawienia stanu faktycznego sprawy i oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zostało sporządzone z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie to bowiem nie spełnia wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnych określonych w ww. przepisie. W treści orzeczenia brak jest przesłanek wskazujących na możliwość poznania rzeczywistego zakresu wyjaśnienia przez organ odwoławczy okoliczności sprawy i motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Uchylając zaskarżone postanowienie Kolegium wskazało jedynie, że opiniując negatywnie wstępny projekt podziału, organ l instancji nie uwzględnił uwarunkowań zawartych w planie i dokonał odmiennej interpretacji zapisów tego planu w stosunku do wcześniej dokonanego podziału (decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Przez to, zdaniem Kolegium, organ l instancji jest niekonsekwentny, a jego rozstrzygnięcie jest wadliwe. Nie można tracić z pola widzenia faktu, iż organ odwoławczy w ramach przyznanych mu przez art. 136 k.p.a. kompetencji, sam może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał rozstrzygnięcie. Nie ma żadnych wątpliwości, że organ odwoławczy opierając swe orzeczenie na treści przepisu art. 138 § 2 k.p.a. powinien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nie tylko przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. Powyższe względy w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zupełnie pominął. Brak przestrzegania podstawowych zasad postępowania administracyjnego spowodował, że Kolegium zaniechało ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy może, jak to wskazano wyżej, wydać takie orzeczenie tylko w sytuacji, gdy organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takim przypadku koniecznie należy w uzasadnieniu organu II instancji wyraźnie wskazać wytyczne, co organ ma wyjaśnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Jednocześnie wskazać należy, iż w odpowiedzi na skargę organ II instancji błędne podniósł, że jako organ odwoławczy nie mógł orzec co do istoty sprawy, bo rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie może zastępować opinii o zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego. W oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może, a nawet musi orzec, w sytuacji, gdy pozwala na to stan sprawy. Artykuł 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiąc, iż zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wskazał jedynie na organy pierwszoinstancyjne. Ustawodawca określając w innych przepisach organy odwoławcze (art. 17 k.p.a.), nie miał obowiązku ich wymieniania w art. 93 ww. ustawy, a jedynie podał, iż opinię, o której mowa w ust. 4, wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 93 ust. 5 cyt. ustawy). W praktyce organów administracyjnych, orzekających o podziale nieruchomości, wątpliwości wywoływała wykładnia przesłanki dopuszczalności podziału, a w istocie dokonywanie oceny, czy jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Ustawodawca w znacznym stopniu wyjaśnił treść i znaczenie kryterium podziału polegającego na badaniu zgodności z planem miejscowym, gdyż w art. 93 ust. 2 wskazał, że zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Jest to niezwykle istotna wskazówka interpretacyjna. Oznacza to bowiem, że przy zatwierdzeniu projektu podziału organ musi przede wszystkim uwzględnić przeznaczenie terenu, określone w planie miejscowym, i z tego punktu widzenia ocenić, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także czy "służy" temu przeznaczeniu. Dodatkowym kryterium dopuszczalności zatwierdzenia podziału, z punktu widzenia jego zgodności z planem, jest określona wprost przez ustawodawcę konieczność badania możliwości przyszłego zagospodarowania nowo utworzonych działek, właśnie zgodnie z celem i przeznaczeniem nieruchomości w planie miejscowym. Zatem organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości (vide: E. Mzyk [w:] G. Bieniek (red.), S. Kalus, E. Mzyk, Z. Marmaj, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2007, str. 351 i n.). Wobec powyższego, w niniejszej sprawie, rola organu odwoławczego jako organu rozpoznającego powtórnie merytorycznie sprawę winna przede wszystkim polegać na ponownym badaniu zgodności projektu podziału z planem miejscowym, a nie tylko na opiniowaniu rozstrzygnięcia organu l instancji. Z uwagi na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, w wyniku którego winien on wydać decyzję merytoryczną odpowiednią do poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie, Sąd zwolniony był z obowiązku rozpoznania zarzutów podniesionych w skardze. Na marginesie tylko wskazać należy, iż zasada szybkości postępowania jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Kładąc na szali te dwie zasady trzeba dojść do wniosku, że szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W tym stanie rzeczy decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zm.) , przy jednoczesnym uwzględnieniu wniosku skarżącego w przedmiocie przyznania należnych kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu o art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło