VII SA/Wa 1257/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-04

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca opróżnienie budynku grożącego zawaleniem może być skierowana do właścicieli nieruchomości, mimo że gmina sprawuje nad nią zarząd i czerpie z niej pożytki?
Ratio decidendi
W przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia zawaleniem budynku, właściwy organ jest zobowiązany nakazać jego opróżnienie. Adresatami tego obowiązku są wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu. Jeśli nieruchomość nie posiada zarządcy w rozumieniu przepisów, obowiązek ten obciąża właścicieli, nawet jeśli w przeszłości gmina sprawowała zarząd i czerpała z niej pożytki. Obowiązek zapewnienia lokali zamiennych spoczywa na gminie, co nie wyłącza obowiązku właściciela do opróżnienia budynku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej opróżnienie budynku mieszkalnego z powodu jego złego stanu technicznego, grożącego zawaleniem. Skarżąca kwestionowała skierowanie decyzji do właścicieli, argumentując, że gmina sprawuje zarząd nad nieruchomością, czerpie z niej pożytki i powinna być adresatem nakazu. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą opróżnienie budynku przez właścicieli, wskazując na zły stan techniczny i brak formalnego zarządcy nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia budynku mieszkalnego i zarządzenia umieszczenia zawiadomienia o stanie zagrożenia skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją z dnia [...] października 2008 roku, nr [...] na podstawie art. 68 i art. 83 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późniejszymi zmianami ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. I. [...] w W. nakazał A. S. i F. S. opróżnienie całkowite budynku mieszkalnego przy ul. I. [...] w W. oraz zarządził: - umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku, - odłączenie zasilania w energię elektryczną, - wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do budynku osób trzecich, - wydzielenie strefy zagrożenia. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w budynku przy ul. I. [...] w W. stwierdzono, że przedmiotowy budynek mieszkalny wybudowany został w 1936r. jako dwukondygnacyjny, częściowo podpiwniczony i aktualnie jest w złym stanie technicznym. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2003r. nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] marca 2007r utrzymał w mocy to postanowienie. W dniu 1 sierpnia 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu II instancji. Organ II instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2008r. oddalił skargę na postanowienie z dnia [...] lutego 2008r. W trakcie kontynuowanego postępowania w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. I. [...], na podstawie zgromadzonych dokumentów oraz przedłożonej przez A. S. ekspertyzy oceny stanu technicznego budynku, wykonanej przez mgr inż. T. W., rzeczoznawcy budowlanego w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod pozycją [...], ustalono, że w budynku zużyte i zniszczone są ściany, stropy, dach, schody, instalacje, obmurówka zewnętrzna i stolarka. Stropy grożą zawaleniem (wyeksploatowane belki drewniane mają ugięcie 4-5 cm), a budynek stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz po wykwaterowaniu lokatorów nadaje się do rozbiórki. W tych okolicznościach organ uznał, że skoro budynek jest zamieszkały, a jednocześnie stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, zachodzi konieczność jego opróżnienia w trybie natychmiastowym. A. S. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] października 2008 roku, nakazującej jej oraz F. S. opróżnienie całkowite budynku mieszkalnego przy ul. I. [...] w W. W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie lub wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Jednak w ocenie skarżącej właściciele nieruchomości, wskutek decyzji administracyjnych wydanych w okresie obowiązywania przepisów o publicznej gospodarce lokalowej, a następnie przepisów o szczególnym trybie najmu zostali faktycznie pozbawieni władztwa nad nieruchomością, a wspomniane decyzje są nadmiernymi ograniczeniami prawa własności, naruszającymi jego istotę i pozbawiającymi właścicieli uprawnień definiujących prawo własności. Zdaniem odwołującej się zaskarżana decyzja nie powinna być skierowana do właścicieli nieruchomości z pominięciem, zarządcy obiektu budowlanego, który także może być obciążony obowiązkiem opróżnienia budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, grożącego zawaleniem. W dalszej części skargi podniosła, że w okolicznościach sprawy decyzja powinna być skierowana do zarządcy budynku przy ulicy I. [...] w W., zwłaszcza że opróżnienie nieruchomości nie przekracza możliwości Gminy, w zarządzie którego znajduje się nieruchomość. Do zadań własnych gminy należy zaspakajanie potrzeb mieszkaniowych jej mieszkańców. Budynek przy ul. I. [...] w W. jest w zarządzie Dzielnicy [...] na mocy decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1980r. Przez długi okres Gmina, w zarządzie której znajduje się nieruchomość, pobierała korzyści w postaci czynszu od lokatorów zamieszkujących po dzień dzisiejszy lokale, natomiast właściciele nieruchomości, byli pozbawieni jakichkolwiek pożytków. Zatem nakładanie na nich obowiązku jest niesłuszne. Za bezsporny uznała obecny stan techniczny budynku - zagrażający życiu i zdrowiu mieszkańców, który spowodowany został jednak nieprawidłowym użytkowaniem tego obiektu przez Gminę. W świetle tych wywodów zdaniem skarżącej, adresatem decyzji zobowiązującej do opróżnienia budynku z lokatorów powinny być zarządzające nieruchomością władze dzielnicy. Potwierdza to art. 11 ust. 2 pkt. 4 i art. 32 ustawy ochronie lokatorów, według którego obowiązek wypowiedzenia stosunku najmu lokatorom zapewnienie im lokali zastępczych i pokrycia kosztów przeprowadzki spoczywa na gminie. Zaskarżona decyzja wymaga zmiany polegającej na jej zaadresowaniu do organu, w zarządzie którego znajduje się przedmiotowa nieruchomość. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji PINB W. z dnia [...].10.2008 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na wniosek F. S. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego W. toczyło się postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. I. [...] w W., które zakończyło się nałożeniem obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego budynku. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś okoliczności podniesione w odwołaniu przez stronę skarżącą pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że budynek mieszkalny objęty niniejszym postępowaniem jest całkowicie wyeksploatowany. W obiekcie tym zużyte i zniszczone są ściany, stopy, dach, schody, instalacje, obmurówka zewnętrzna, stolarka, podłogi. Zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia spowodowane złym stanem technicznym budynku potwierdza zarówno protokół oględzin z dnia 29 stycznia 2008 r., jak również ekspertyza budowlana wykonana przez mgr inż. T. W. - rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-inżynieryjnej, wpisanego do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod pozycją [...]. We wnioskach końcowych ekspertyzy technicznej wskazano, że: "Stropy grożą zawaleniem (wyeksploatowane belki drewniane o ugięciu 4-5 cm). Obmurówka zewnętrzna grozi odpadnięciem na ziemię. Budynek stwarza zagrożenie dla przebywających w nim ludzi i ich mienia, a także stwarza zagrożenie zdrowotne. Budynek nadaje się do rozbiórki po wykwaterowaniu lokatorów." Powyższe okoliczności przesądzają o spełnieniu kwalifikowanej przesłanki, o której mowa w art. 68 Prawa budowlanego, co uprawnia i jednocześnie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej opróżnienie tego budynku mieszkalnego. Z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek jest zamieszkały i stwarza bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, zachodziła konieczność jego opróżnienia w trybie natychmiastowym. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu przez stronę skarżącą, organ wskazał, że adresatami obowiązków nałożonych w trybie art. 68 Prawa budowlanego są wyłącznie właściciel lub zarządca danego obiektu budowlanego. A. S. oraz F. S. są współwłaścicielami zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. I. [...] w W. Z pisma Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia [...] października 2008 r. wynika, że w dniu 31 grudnia 2004 r. ww. nieruchomość została przekazana A. S. i F. S. na ich wniosek, a następnie Prezydent W. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wyłączył tę nieruchomość z administrowania ZGN w Dzielnicy [...]. A zatem na dzień wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego I instancji nieruchomość ta nie znajdowała w zarządzaniu ZGN. W związku z powyższym organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. wskazując jako adresata zaskarżonej decyzji prawnych współwłaścicieli budynku nie naruszył przepisów art. 68 Prawa budowlanego. Poza tym stosownie wskazał, że stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowy zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.) to gmina na zasadach i w przypadkach przewidzianych w ustawie powinna zapewnić lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokoić potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Art. 11 ust. 9 tej ustawy przewiduje, że w przypadku opróżnienia lokalu w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Obowiązek dostarczenia lokalu spoczywa do dnia 31 grudnia 2015 r. na właściwej gminie (art. 32 ustawy). Jego realizację zapewnia art. 68 pkt 2 Prawa budowlanego, który nakazuje doręczać decyzję o opróżnieniu bądź wyłączeniu w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania podmiotowi zobowiązanemu innemu niż właściciel. O ile więc obowiązek opróżnienia budynku obciąża właściciela, o tyle zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot - gmina. Jedyną nieprawidłowością, jaką dostrzegł organ II instancji w treści zaskarżonej decyzji był brak skierowania jej do Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu W. w Dzielnicy [...], co zostało naprawione w ramach decyzji drugoinstancyjnej. A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] października 2008 roku nakazującej A. S. oraz F. S. opróżnienie budynku położonego przy ulicy I. [...] w W. W uzasadnieniu skargi wskazała, że pismem z dnia 18 kwietnia 2006 r. wystąpiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. w oparciu wnioski ekspertyzy budowlanej i na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 i art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. "o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego" o nakazanie Burmistrzowi Dzielnicy [...] wypowiedzenia stosunku najmu lokatorom zamieszkałym w budynku przy ul. I. [...] w W., zapewnienie im lokali zamiennych i pokrycia kosztów przeprowadzki. W dniu [...] października 2008 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą A. S. i F. S. całkowite opróżnienie wyżej wskazanego budynku oraz umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia ludzi i mienia oraz zakazie użytkowania budynku, odłączenie zasilania w energię elektryczną, wykonanie doraźnych zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp do budynku osób trzecich, wydzielenie strefy zagrożenia. Organ II instancji podtrzymując decyzję organu I instancji dokonał niewłaściwej oceny stanu faktyczno-prawnego i tym samym naruszył art. 7 K.p.a. w zw. z art. 68 Prawa budowlanego. Skarżąca wywodziła, że A. S. oraz F. S. nie można uznać za właścicieli budynku, gdyż nie są oni w stanie korzystać w pełni z przysługującego im prawa własności oraz wynikających z niego prerogatyw opisanych w art. 140 k.c. Umieszczenie w budynku na podstawie decyzji administracyjnych oraz umów najmu zawartych przez Zakład Administrowania Mieniem Komunalnym Gminy [...] lokatorów i niewykwaterowanie ich z budynku uniemożliwia właścicielom od chwili nabycia nieruchomości w 1995 roku korzystanie z nieruchomości oraz pobieranie z niej pożytków. Mimo, iż figurują w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości, są faktycznie wywłaszczeni z własności. Właścicieli nie wiązał i nie wiąże z lokatorami zamieszkującymi budynek stosunek najmu lub inny uprawniający ich do korzystania z lokali i dlatego nie można także uznać ich za właścicieli w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. A. S. oraz F. S. nie można uznać również za zarządców budynku, gdyż nie nastąpiło przekazanie przez Gminę zarządu nieruchomością. W szczególności nie doszło do przekazania im ani rachunku z prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, ani książki obiektu, nie sporządzono protokołu przekazania. Po nabyciu nieruchomości w dniu 26 stycznia 1995 roku F. S. przesłał do Urzędu Dzielnicowego [...] prośbę o niewydawanie przydziałów oraz o niezawieranie umów o najem, gdyż miał on zamiar wystąpić o przywrócenie zarządu oraz zamieszkać w budynku wraz z rodziną. Jednak do przekazania nieruchomości w zarząd nie doszło. W związku z powyższym zarządcą nieruchomości położonej przy ul. I. [...] w W. pozostaje Gmina [...] i to do niej jako zarządcy powinien być skierowany nakaz opróżnienia nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia zapadłego w niniejszej sprawie był art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). W myśl tego przepisu w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany: 1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania; 2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów; 3) zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania. Z analizy tego unormowania wynika, że ma zastosowanie do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi. Nakaz wyłączenia budynku lub jego części z użytkowania może być wydawany jedynie w przypadkach rzeczywistego zagrożenia dla ludzi, wynikającego ze złego stanu technicznego tego budynku. Orzeczenie o nakazie opróżnienia budynku, z uwagi na konsekwencje takiej decyzji, musi być poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym, co zdaniem Sądu miało miejsce w tej sprawie. Decyzje podejmowane na podstawie art. 68 ustawy polegają na nałożeniu konkretnych obowiązków na określone podmioty. Ocena możliwości zastosowania tych rozwiązań, w zależności od stwierdzonego stanu technicznego budynku, należy do organów nadzoru budowlanego. W przypadku stwierdzenia zaistnienia niebezpieczeństwa zawalenia budynku organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz także obligowany do wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego ( por. wyrok NSA w Warszawie 14 maja 1998r., IV SA 1159/96, LEX nr 43270). W sprawie niniejszej niesporny był stan techniczny budynku ustalony w toku oględzin przeprowadzonych przez organ oraz wynikający z oceny technicznej budynku wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego. Jak wynikało z tego materiału budynek ma zniszczone ściany, stropy, dach, schody, instalacje, obmurówkę zewnętrzną i stolarkę. Stropy grożą zawaleniem (wyeksploatowane belki drewniane mają ugięcie 4-5 cm), stan ogólny budynek stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, nadaje się do rozbiórki. Dlatego podstawowym - spornym zagadnieniem, była kwestia prawidłowości określenia adresata decyzji wydanej przez organ, a nakazującej całkowite opróżnienie budynku z konsekwencjami wynikającymi z tego faktu. Niewątpliwe adresatami obowiązków wskazanych w rozdziale 6 Prawa budowlanego, zatytułowanym "utrzymanie obiektów budowlanych", w tym także wyraźnie określonymi w art. 68, są wyłącznie właściciele lub zarządcy obiektów budowlanych, a treścią tych obowiązków - opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Nie ulega zatem wątpliwości, że wybór organu nadzoru budowlanego w zakresie adresata decyzji ograniczony był do tych dwóch podmiotów. Oczywiście wybór ten zależy od konkretnego stanu faktycznego sprawy i od istnienia podmiotu jakim jest zarządca nieruchomości, odmiennego od właściciela. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że przedmiotowa nieruchomość nie posiada zarządcy w rozumieniu art. 68 Prawa budowlanego. Wynika to z pisma Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...] z dnia [...] października 2008 r. w którym wskazano, że w dniu [...] grudnia 2004 r. przedmiotowa nieruchomość została przekazana A. S. i F. S. na ich wniosek, a następnie Prezydent W. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. wyłączył tę nieruchomość z administrowania ZGN w Dzielnicy [...]. W kontekście twierdzeń i zarzutów skargi o wyzuciu z prawa własności oraz krzywdzie właścicieli - zrozumiałych z emocjonalnego punktu widzenia - należy stwierdzić, iż nie mają one znaczenia prawnego w świetle art. 68 Prawa budowlanego. Jedynym podmiotem, który mógł w sprawie zostać zobowiązany do opróżnienie budynku byli jego właściciele. Jednoczenie należy wskazać, że z regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) - art. 4 ust. 2 - wynika, że to gmina na zasadach i w przypadkach przewidzianych w ustawie powinna zapewnić lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokoić potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Natomiast art. 11 ust. 9 tej ustawy przewiduje, że w przypadku opróżnienia lokalu w związku z koniecznością rozbiórki lub remontu budynku lokatorowi przysługuje prawo do lokalu zamiennego. Przy czym obowiązek dostarczenia lokalu spoczywa do dnia 31 grudnia 2015 r. na właściwej gminie (art. 32 ustawy). Jego realizację zapewnia art. 68 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który nakazuje doręczać decyzję o wyłączeniu budynku z użytkowania podmiotowi zobowiązanemu innemu niż właściciel. O ile więc obowiązek wyłączenia budynku z użytkowania obciąża właściciela, o tyle zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych jest inny podmiot-gmina. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 5 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 1685/98, właściciela nie obciąża obowiązek dostarczenia takich lokali, skoro nimi nie dysponuje. Wszelkie opóźnienia wykonania nakazu opróżnienia lokalu będą obciążały podmiot zobowiązany do dostarczenia lokali. Do momentu, gdy lokale takie nie zostaną dostarczone obowiązek nie jest więc możliwy do wykonania. Brak wykonalności obowiązku podlega zaś kontroli przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2007r., sygn. akt II OSK 1083/06, LEX nr 360191). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło