I SA/Kr 1246/09
WyrokWSA w Krakowie2009-11-04
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny Piotr Głowacki, Wojewódzki Sąd Administracyjny Agnieszka Jakimowicz, Wojewódzki Sąd Administracyjny Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej może zostać wydane, jeśli organ nie udowodnił skutecznego doręczenia tej decyzji pełnomocnikowi strony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości skutecznego doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi strony. Brak jednoznacznych dowodów doręczenia, takich jak koperta z decyzją czy zwrotne potwierdzenie odbioru z wyszczególnionymi numerami decyzji, uniemożliwia przyjęcie, że rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Wątpliwości w tym zakresie należy rozstrzygać na korzyść podatnika, zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku. Pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie z dużym przekroczeniem ustawowego terminu. Organ uznał, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi, mimo jego twierdzeń o braku doręczenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie Ordynacji podatkowej poprzez przedwczesne wydanie postanowienia i brak rzetelnej analizy sprawy, podkreślając, że decyzja nie została mu doręczona.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1246/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 listopada 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki, Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz, WSA Ewa Michna (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009r., sprawy ze skargi T. C., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 29 czerwca 2009r Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 457 zł ( czterysta pięćdziesiąt siedem złotych).
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2009 roku nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził w stosunku do T. C. (zwanego dalej "skarżącym") uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 września 2008 roku nr [...] w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku.
W uzasadnieniu organ podał, że ww. decyzja doręczona została pełnomocnikowi skarżącego (doradcy podatkowemu) dnia 30 września 2008 roku. Odwołanie zaś pełnomocnik skarżącego złożył w dniu 4 maja 2009 roku, a więc niewątpliwie z dużym przekroczeniem ustawowego czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ zaznaczył, iż niewiarygodne były twierdzenia pełnomocnika skarżącego jakoby omawiana decyzja w ogóle nie została mu doręczona. Z akt sprawy wynikało bowiem, że w dniu 26 września 2008 roku organ kontroli skarbowej wysłał pełnomocnikowi skarżącego siedem różnych decyzji podatkowych, w tym decyzję dotyczącą podatku VAT za luty 2004 roku, co odzwierciedlono poprzez umieszczenie odpowiedniej sygnatury na kopercie tejże przesyłki. Ponadto, jak dodawał organ odwoławczy, przesyłka została odebrana osobiście przez fachowego pełnomocnika – doradcę podatkowego. W związku z czym uznać należało, że w omawianej kopercie znajdowała się sporna decyzja. Wniosek ten potwierdzać miał również fakt, iż aż do dnia złożenia odwołania profesjonalny pełnomocnik nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń w przedmiocie doręczenia. Oprócz tego podnieść trzeba było, że w przesłanej pełnomocnikowi skarżącego kopercie znajdowały się także inne decyzje w zakresie podatku VAT za styczeń oraz marzec 2004 roku, które pozostawały w korelacji z decyzją za luty 2004 roku. W związku z czym gdyby rzeczywiście ta decyzja nie została doręczona, to przedmiotową okoliczność pełnomocnik skarżącego zauważyłby znacznie wcześniej, zwłaszcza że zaskarżył on wszystkie pozostałe decyzje.
W skardze z dnia 31 lipca 2009 roku pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia powyższego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.u. Nr 137, poz. 926 ze zm.) na skutek nieprawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod stan prawny. W swojej argumentacji pełnomocnik skarżącego zaznaczył przede wszystkim, że organ wydał omawiane postanowienie przedwcześnie. Ponadto oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na fakcie odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od spornej decyzji, zamiast przeprowadzić rzetelną analizę niniejszej sprawy. Jeszcze raz podkreślił przy tym, iż decyzja w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku nie została mu doręczona.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej zażądał jej oddalenia, podtrzymując wcześniejsze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty były trafne.
Na wstępie wskazać należy, że dla ustalenia terminowości do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji podstawowe znaczenie ma określenie początku biegu omawianego terminu. I tak zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, przy czym w sytuacji, kiedy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, to na podstawie art. 145 § 2 omawianej ustawy pisma doręcza się pełnomocnikowi. Konkludując, dla ustalenia początku terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstnacyjnej, w sytuacji ustanowienia przez stronę pełnomocnika, miarodajna jest chwila doręczenia takiej decyzji pełnomocnikowi. Ta też właśnie kwestia pozostaje sporna w niniejszej sprawie.
Organy twierdząc, że rozważana decyzja została doręczona powołują się na istniejącą w aktach kopię książki nadawczej Urzędu Kontroli Skarbowej, duplikat potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej Nr[...], w której znajdować się miała ta decyzja, wyszczególnienie na kopercie przesyłki odpowiedniej sygnatury, a także fakty pośrednie tj. profesjonalizm pełnomocnika, który gdyby rzeczywiście decyzji nie otrzymał, zareagowałby, ich zdaniem, zdecydowanie wcześniej oraz związek decyzji w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku z decyzją w zakresie tego podatku za marzec 2004, z którego wynika, że decyzja lutowa miała wpływ na decyzję marcową i była zresztą w treści uzasadnienia tej ostatniej powoływana. Natomiast pełnomocnik skarżącego wskazując, że przedmiotowej decyzji jednak nie otrzymał, domniemywa oczywiste przeoczenie pracownika organu, który przesyłając w jednej kopercie wiele decyzji, pomyłkowo nie włożył do koperty decyzji dotyczącej lutego 2004r. Podnosi poza tym, iż gdyby decyzję za luty 2004 roku otrzymał, to niewątpliwie zaskarżyłby ją, tak jak to zrobił w przypadku wszystkich pozostałych rozstrzygnięć, ponieważ takie rozwiązanie było korzystne dla jego klienta.
W opinii Sądu na podstawie zebranych w sprawie materiałów nie da się jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości przyjąć, że decyzja Dyrektora UKS z dnia 26 września 2008 roku nr [...]w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku została faktycznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Należy przy tym zauważyć, że organ powołuje się w swoich ustaleniach na dokumenty, w sytuacji gdy dokumentów tych w aktach brak.
W aktach sprawy nie ma bowiem koperty, w której przesłano decyzje pełnomocnikowi skarżącego. Stąd wywody organu, że na kopercie zostały umieszczone numery poszczególnych decyzji nie zostały poparte żadnym dowodem. Dowodem takim nie może być również duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru, gdyż i na tymże duplikacie (sporządzonym z urzędu przez placówkę pocztową) nie ma umieszczonych numerów decyzji. W rzeczywistości, organ dysponuje jedynie kserokopią książki nadawczej, z której wynika, że w kopercie umieszczono siedem decyzji – w książce zaznaczono bowiem przy oznaczeniu przesyłki siedem numerów. Jednakże na kserokopii pocztowej książki nadawczej (w części potwierdzonej przez pracownika urzędu pocztowego) umieszczono wyłącznie pocztowy numer przesyłki, a nie numery dokumentów (decyzji) znajdujących się w tejże przesyłce.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w rzeczywistości organy oparły swoje wywody na założeniu, że reprezentujący skarżącego profesjonalny pełnomocnik powinien z brzmienia decyzji za marzec 2004r. (a ta decyzja została bezspornie doręczona) zorientować się, że brak było w przesyłce decyzji za luty 2004r i zasygnalizować niezwłocznie ten fakt organowi.
Faktem jest natomiast, że pełnomocnik skarżącego złożył odwołania od wszystkich pozostałych decyzji, co z kolei pośrednio może świadczyć, że tylko takie decyzje otrzymał.
Dlatego, przyjąć trzeba, iż ryzyko w tym względzie ponosi organ, gdyż po pierwsze, to na nim spoczywa obowiązek doręczenia (a więc i ciężar wykazania tego faktu) decyzji administracyjnej. Po drugie, w demokratycznym państwie prawa oraz w świetle art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, kreującym zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, nie można uznać, że powstałe w związku z działaniem organu władzy publicznej wątpliwości należy traktować na niekorzyść obywatela/podatnika.
Skoro więc, jak wynika z powyższych rozważań, nie można było przyjąć , że decyzja w przedmiocie podatku VAT za luty 2004 roku została pełnomocnikowi skarżącego skutecznie doręczona, to oczywistym jest, że nie rozpoczął również biegu termin do wniesienia odwołania. Tym samym nie można było stwierdzić uchybienia terminowi do jego wniesienia. Organ naruszył zatem treść art. 228 § 1 pkt 2 Ordynaci podatkowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku oraz ustalić kiedy ( i czy w ogóle) ww. decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2004r. została prawidłowo doręczona, a po ustaleniu tych okoliczności rozstrzygnąć w przedmiocie wniesionego odwołania albo w trybie art. 228 § 1 pkt 1 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa (przedwczesne odwołanie, przed doręczeniem decyzji) albo w trybie 230 lub 233 tejże ustawy (rozstrzygnięcie merytoryczne).
Mając na uwadze dotychczas poczynione rozważania Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku w punkcie I.
O kosztach (pkt II wyroku) orzeczono na zasadzie art.200 w zw. z art.205 §2 i §4 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane przepisy stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art.200), a do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205 §2), przy czym przepis art. 205 §2 stosuje się odpowiednio do strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego (art. 205 §4).
W związku z powyższym Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 457zł stanowiącą sumę uiszczonego wpisu (200zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego (17zł) i koszty zastępstwa procesowego (240zł) określone na podstawie §2 ust. 1 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 212 poz.2075)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło