I OSK 182/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-05-18

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Barbara Adamiak, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uznanie dziecka przez ojca, przy braku zasądzonego świadczenia alimentacyjnego, powoduje utratę prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego, mimo że osoba samotnie wychowująca dziecko nadal spełnia definicję osoby samotnie wychowującej?
Ratio decidendi
Uznanie dziecka przez ojca, przy braku zasądzonego świadczenia alimentacyjnego, stanowi zmianę sytuacji rodzinnej skutkującą utratą prawa do zasiłku rodzinnego i pochodnych dodatków, nawet jeśli osoba nadal formalnie jest samotnie wychowującą dzieckiem. Ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga spełnienia dodatkowych warunków, takich jak zasądzenie alimentów, gdy ojciec dziecka jest znany.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji o przyznaniu K. T. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Organ I instancji uchylił decyzję, uznając, że po uznaniu dziecka przez ojca i braku zasądzenia alimentów, K. T. utraciła prawo do świadczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. K. T. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.), Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Wr 268/09 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 268/09 oddalił skargę K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Wyrok został wydany w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza Miasta Świeradów Zdrój Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Świeradowie Zdroju uchylił w całości od dnia [...] kwietnia 2007 r. swoją ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2007 r., nr [...], przyznającą K. T. na D. T. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz odmówił przyznania K. T. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na D. T. z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu [...] października 2008 r. organ I instancji pozyskał od wnioskodawczyni wiedzę o tym, że D. T. został w dniu [...] kwietnia 2007 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w Zgorzelcu uznany przez swojego ojca P.J. L.. Powyższe oznacza, że aby K. T. jako osoba samotnie wychowująca dziecko posiadała prawo do świadczeń rodzinnych muszą być spełnione warunki określone w art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). W ocenie organu I instancji wnioskodawczyni warunków tych nie spełnia, ponieważ nie zostały zasądzone alimenty na jej syna, a tym samym z dniem [...] kwietnia 2007 r. utraciła prawo do świadczeń rodzinnych. K. T. odwołała się od powyższej decyzji, podnosząc że w sprawie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie jej czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuciła też, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym czy odwołująca się jest osobą, o której mowa w art. 3 pkt 17a ustawy. W jej ocenie obszerne przywołanie wielu przepisów w podstawie prawnej utrudniło odniesienie się do rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazano na możliwość, na podstawie art. 32 ust. 1 tej ustawy, zmiany lub uchylenia przez organ bez zgody strony ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli m.in. uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Kolegium powołało się na treść art. 7 pkt 5 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując na ustalone fakty, istotne dla zastosowania tego przepisu. Wynikające natomiast z art. 10 ust. 1 ustawy świadczenie rodzinne w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje, gdy osoba uprawniona spełnia warunki określone w ustawie i jest równocześnie uprawniona do zasiłku rodzinnego Wskazano dalej, że w ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie zakwalifikował sytuację uznania dziecka przez jego ojca za przypadek wymieniony w art. 25 ust. 1 ustawy, czyli zmianę mającą wpływ na prawo K. T. do świadczeń rodzinnych na D.T.. Konsekwencją tego było uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne w części zasiłku rodzinnego i dodatku do niego z tytułu samotnego wychowywania dziecka od dnia [...] kwietnia 2007 r. do końca okresu zasiłkowego i odmowa przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego we wskazanym okresie. Brak uprawnienia do zasiłku rodzinnego skutkuje również brakiem uprawnienia do dodatków do tego zasiłku. W przypadku K. T. brak uprawnienia do zasiłku rodzinnego od dnia [...] kwietnia 2007 r. wynikał z tego, że choć D. T. był wychowywany przez osobę samotną, to jednak nie były zasądzone na jego rzecz alimenty, a był przy tym znany jego ojciec. W ocenie organu odwoławczego niezasadne okazały się zarzuty odwołania dotyczące naruszenia praw strony. Nie potwierdził się także, zdaniem organu odwoławczego, ogólny zarzut odwołania, że zaskarżona decyzja została oparta na nieaktualnych przepisach prawa. K. T. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niewłaściwą interpretację: a) art. 10 k.p.a. i art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności niedokonywanie doręczeń ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się do zgromadzonego materiału dowodowego; b) art. 9 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz brak pouczenia strony o obowiązkach ciążących na osobach samotnie wychowujących dziecko, a także skutkach uznania dziecka przez jego ojca biologicznego; c) art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów podanych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 268/09 oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu podano, że organy rozpoznające niniejszą sprawę działały zgodnie z przepisami art. 32 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 8 pkt 2, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.). Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 32 ust. 1 ustawy stanowi o nadzwyczajnym trybie umożliwiającym zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Stanowi on wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznej, dlatego przepis ten powinien być stosowany w ściśle określonych sytuacjach. W przypadku osoby samotnie wychowującej dziecko, (którą skarżąca na mocy art. 3 pkt 17a ustawy jest), w myśl art. 7 pkt 5 lit. b) zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że ojciec dziecka jest nieznany. W niniejszej sprawie ojciec uznał dziecko, co oznacza, że nie został spełniony żaden z warunków określonych art. 7 pkt 5 lit. "a"-"d" ustawy, w tym zwłaszcza warunek określony w punkcie "b" tego przepisu. Trafnie organy obu instancji ustaliły więc, że w trakcie pobierania przez skarżącą zasiłku rodzinnego zaistniała okoliczność (uznanie dziecka przez ojca) powodująca zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji. Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie odmowy przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Nabycie prawa do jakiegokolwiek dodatku do zasiłku rodzinnego jest uwarunkowane posiadaniem uprawnień do zasiłku rodzinnego. Ponadto dodatek taki przysługiwał skarżącej do dnia [...] kwietnia 2007 r., a od dnia [...] kwietnia 2007 r. skarżąca utraciła prawo do wymienionego dodatku, gdyż wobec uznania D. T. przez jego ojca nie były spełnione przesłanki wymienione w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy. Sąd stwierdził także brak naruszenia przepisów k.p.a. podanych przez skarżącą. Ocenił, że skarżąca (a od momentu ustanowienia - pełnomocnik skarżącej) była na bieżąco informowana o toczącym się postępowaniu, a decyzje były prawidłowo doręczane. Za nietrafny uznano wreszcie zarzut braku ustalenia, czy skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko. Statusu takiego organy obu instancji jej nie odmówiły i okoliczność ta nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła, za pośrednictwem pełnomocnika, K. T., zarzucając mu naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie, w szczególności: a) art. 3 pkt 17 a, art. 8 pkt 3a i art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez ustalenie, iż skarżącej, począwszy od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r., nie przysługuje prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, b) art. 3 pkt 17a, art. 6 i art. 7 pkt 5 powyższej ustawy poprzez ustalenie, iż skarżącej nie przysługuje prawo do zasiłku rodzinnego w ww. okresie. c) art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 2 i art. 3 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. poprzez stosowanie w stosunku do dzieci wychowywanych w rodzinach niepełnych dyskryminujących je uregulowań prawnych poprzez automatyczne, nieuwzględniające sytuacji materialnej i rodzinnej dziecka, pozbawianie ich prawa do świadczeń rodzinnych; Wniesiono o zmianę wyroku poprzez zmianę decyzji SKO w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz ,,uchylenie" decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] lutego 2009 r. i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie wyroku i uchylenie decyzji SKO w Jeleniej Górze z dnia [...] kwietnia 2009 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano na bezsporność ustalonych przez organy faktów, podnosząc jednak, iż skarżąca zawarła w dniu [...].11.2008 w Sądzie Rejonowym we L. skarżąca ugodę z P. L., mocą której ten ostatni zobowiązał się do płacenia na rzecz dziecka alimentów począwszy od dnia [...].11.2008. Skarżąca kasacyjnie podnosi, że w jej ocenie ustawa o świadczeniach rodzinnych swoimi zapisami dyskryminuje dzieci wychowywane przez osoby samotne w sytuacji, gdy matka dziecka, samotnie je wychowująca, nie wystąpi w stosunku do ojca dziecka o alimenty. Podnosi, że zmuszanie matki do wystąpienia o alimenty na drogę sądową pozbawia często dziecko możliwości życia w pełnej rodzinie, gdyż nie sprzyja nawiązywaniu się więzi rodzinnych. Proces sądowy jest raczej powodem wzajemnych pretensji rodziców, dziecka i przyspiesza jedynie rozkład rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do unormowania art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił sąd oraz zamieścić uzasadnienie uchybień zarzucanych sądowi. Skarga kasacyjna skierowana przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, odwołuje się wyłącznie do zarzutów naruszenia przez ten Sąd przepisów prawa materialnego. Zarzuty te nie zawierają usprawiedliwionych podstaw i nie są trafne merytorycznie. Opierają się one na przyjętym przez organy administracji stanie faktycznym, zaakceptowanym przez Sąd I instancji co do zasad dotyczących sposobu jego ustalenia. Jego najistotniejszym elementem jest stwierdzenie faktu uznania dziecka (D. T.) przez ojca w dniu [...] kwietnia 2007 r. Organy zakwalifikowały skutki tego oświadczenia o uznaniu dziecka jako podstawę ustania warunków uprawniających matkę dziecka do otrzymywania świadczeń rodzinnych, powołując się na art. 7 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) na gruncie którego zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeśli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że ojciec dziecka jest nieznany. Organy ustalając, że od dnia [...] kwietnia 2007 r. ojciec dziecka był już znany, przyjęły, iż świadczenie rodzinne nie przysługuje. Niezasadny jest zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten zawiera ustawową definicję osoby samotnie wychowującej dziecko. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wydał rozstrzygnięcia w oparciu o ustalenie, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko (co nie było w stosunku do skarżącej kasacyjnie kwestionowane). Stwierdzenie przez organy utraty prawa do zasiłku wynikało z faktu braku zasądzenia świadczeń alimentacyjnych od rodzica oraz uznania D. T. przez jego ojca, powodującego, że ojciec nie pozostawał nieznany, czego wymaga w sytuacji braku zasądzenia świadczeń alimentacyjnych przepis art. 7 pkt 5 lit. b) ustawy. Braku zasądzenia świadczeń alimentacyjnych nie znosi przy tym fakt zawarcia ugody, na którą wskazuje strona skarżąca kasacyjnie. Zarzut naruszenia art. 6 oraz art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać z kolei należy za wadliwie sformułowane. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje bowiem jednostek redakcyjnych tych przepisów, z którymi wiąże treść zarzutów, co pozbawia Sąd możliwości ich precyzyjnej oceny. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, czego dotyczy podstawa kasacji i jej uzasadnienie. Konieczne jest wskazanie, że doszło do naruszenia określonego przepisu procedury lub prawa materialnego, zgodnie z ich systematyzacją w danym akcie normatywnym, przyjmując, że przepisem nie jest wyłącznie jednostka ujmowana w ramach tej systematyzacji jako artykuł, lecz potencjalnie także jako paragraf (ustęp), punkt, litera czy nawet zdanie w ramach przepisu zbudowanego w postaci wypowiedzi złożonej. Dopiero bowiem w sytuacji odpowiednio precyzyjnego określenia w zarzucie jednostki systematyzacyjnej, możliwa jest kontrola wskazanych w skardze kasacyjnej błędów sądu I instancji lub braków świadczących o naruszeniu określonego przepisu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 8 pkt 3a i art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych podnieść przede wszystkim należy, że przepisy te dotyczą dodatku do zasiłku rodzinnego. Dodatek ten ma charakter pochodny, zależy wyłącznie od posiadania uprawnienia do samego zasiłku. W sytuacji, gdy skarżąca utraciło prawo do zasiłku rodzinnego, nie może jej również przysługiwać prawo do dodatku do niego. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą także naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych przepisów konstytucyjnych oraz przepisów Konwencji o Prawach Dziecka. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołane przez autora skargi przepisy ustawy zasadniczej, jak i Konwencji, zawierają taką treść normatywną, która nie nadaje się do zbudowania podstawy zarzutu, iż wyrok Sądu l instancji oddalający skargę na decyzję o uchyleniu decyzji przyznającej prawo do zasiłku rodzinnego narusza czy to zasadę równości czy też prawa dziecka. Przepisy Konstytucji RP są bowiem źródłem sformułowanych w niej praw, ale spełniają także wielu przypadkach rolę wzorca konstytucyjnego, który urzeczywistnia się w treści powiązanych w regulacją konstytucyjną ustaw. Zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji, określona w jej art. 8 ust. 2 dotyczy tych przepisów, które formują pełne wzory zachowania, natomiast nie wyklucza zastosowania danego przepisu Konstytucji wspólnie z przepisem ustawy, regulującym dane materie bardziej konkretnie lub określającym warunki korzystania z praw przyznanych na gruncie Konstytucji. Konstytucja w art. 32 ust. 1 stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wzorce te znajdują odzwierciedlenie w przepisach m.in. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trudno jest mówić o naruszeniu zasady równości, gdy ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje dla wszystkich spełniających określone w niej warunki te same uprawnienia do uzyskania pomocy państwa. Wymagania ustawy dla wszystkich jej adresatów są identyczne. Fakt, że ustawa nakłada pewnie ograniczenia w udzielaniu pomocy, ze względu na sytuację rodzinną czy majątkową osób ubiegających się o pomoc, nie może być traktowany jako naruszenie zasady równości, która polega na równym traktowaniu osób znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej i prawnej. Ocena przestrzegania zasady równości wymaga uwzględnienia znacznego stopnia swobody ustawodawcy we wprowadzaniu regulacji prawnych, odpowiadających stosunkom społecznym. Skarżąca nie przedstawiła w skardze kasacyjnej wystarczająco precyzyjnego i jednoznacznego wywodu prawnego, który pozwalałby na ustalenie, kto jej zdaniem naruszył przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji (Sąd I instancji zaskarżonym wyrokiem, czy też władza ustawodawcza i wykonawcza, prowadząc określoną politykę dotyczącą świadczeń rodzinnych), a przede wszystkim, w jaki sposób doszło do tego naruszenia. Odmowna decyzja organu, a następnie oddalenie skargi przez sąd nie może być kwalifikowane wprost jako naruszenie art. 32 Konstytucji, jeżeli skarżąca nie wykazała, na czym polegało przekroczenie prawa przez Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie. W istocie chodzi więc o naruszenie przez Sąd przepisów rangi ustawowej, a powołanie się skarżącą na Konstytucję jest tylko nierozwiniętym argumentacyjnie swoistego rodzaju wzmocnieniem, skoro nie przedstawia się w skardze kasacyjnej uzasadnienia zarzutów naruszenia Konstytucji przez sąd. Także w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Skład Orzekający nie dopatrzył się zasadnych argumentów. Stosownie do jego treści państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Jest to zatem sformułowanie wskazujące na normę programową, znajdującą bezpośrednie i konkretne formy realizacji z warunkach ustanowionych ustawowo. W ocenie Składu Orzekającego wskazane w skardze kasacyjnej argumenty przemawiające za dyskryminującym skutkiem uregulowań tej ustawy w stosunku do dzieci pozamałżeńskich nie są usprawiedliwione. Skarżąca uzyskiwała określoną w ustawie o świadczeniach rodzinnych pomoc ze strony właściwych organów, a dopiero gdy przestała spełniać warunki określone w tej ustawie podjęta została decyzja, zakwestionowana skargą do sądu I instancji. Niezasadne są także uwagi strony skarżącej kasacyjnie co do skutków, jakie powoduje wystąpienie o świadczenia alimentacyjne w stosunku do ojca dziecka z punktu widzenia kształtowania się związków pomiędzy dzieckiem a jego rodzicami. Ustalenie formy świadczenia na rzecz dziecka w postaci zasądzenia świadczenia alimentacyjnego nie może być bowiem traktowane jako element wykluczający skuteczność takich związków, w sytuacji, gdy łożenie na utrzymanie dziecka jest ich istotnym składnikiem Odnosząc się do wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Konwencji o Prawach Dziecka Skład Orzekający wskazuje, iż Konwencja ta, jako ratyfikowana na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 Konstytucji umowa międzynarodowa dotycząca praw człowieka ma na gruncie art. 91 ust. 2 Konstytucji pierwszeństwo stosowania przed ustawą, jeżeli nie da się jej z tą ustawą pogodzić. Art. 91 ust. 2 Konstytucji RP określa zatem tę relację jedynie dla sytuacji, w której ustawy krajowej nie da się pogodzić z taką umową. W rozpoznawanej sprawie autorka skargi kasacyjnej nie wykazała, w czym należy upatrywać sprzeczności przyjętych rozwiązań na gruncie prawa krajowego z postanowieniami umowy międzynarodowej, w szczególności, w jaki sposób i które przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych naruszają dyrektywy wyrażone w art. 2 i art. 3 Konwencji. Tymczasem mając na uwadze treść przepisów stanowiących podstawę wydania zarówno kwestionowanych decyzji, jak i wyroku Sądu I instancji oraz wskazywanych postanowień art. 2 oraz art. 3 Konwencji o Prawach Dziecka, nie sposób doszukać się między nimi sprzeczności. Przepisy Konwencji o Prawach Dziecka formułują dyrektywy kierowane do Państwa-Strony, obejmujące m.in. obowiązek zabezpieczenia przez prawodawstwo tego państwa praw dziecka. Oceniając obowiązki Państwa wynikające z Konwencji na tle realiów rozpoznawanej sprawy można stwierdzić, że realizacja tych praw nie następuje poprzez przyznanie bądź odmowę przyznania zasiłków rodzinnych. Zupełnie czym innym jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postulat zapewniania dzieciom należnych im praw, a czym innym pomoc rodzinom, realizowana na podstawie konkretnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło