IV SA/Po 481/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-11-05
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Jerzy Stankowski, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, powołując się na brak przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. w decyzji wydanej na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, powołując się na brak przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. w decyzji wydanej na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. jest możliwa jedynie w przypadku niedopuszczalności wznowienia z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, albo uchybienia terminu do złożenia wniosku. Negatywna ocena przesłanek wznowienia może nastąpić dopiero po jego formalnym wszczęciu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, wskazując na ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych i dowodów. Organ administracji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że przedstawione dokumenty były już znane lub nie stanowiły nowych okoliczności. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji organ ponownie odmówił wznowienia, jednakże w uzasadnieniu powołał się na brak przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a., co zdaniem Sądu stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka ( spr ) Sędziowie NSA Jerzy Stankowski WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/M. Jaśniewicz /-/G. Radzicka /-/J. Stankowski
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], w której odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 08.2006 r. nr [...].
Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.
Dnia [...] grudnia 2007 r. J. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją ostateczną Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]08.2006 r. nr [...]. Zdaniem J. P., po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej ujawniły się nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na treść decyzji, tj. przyznanie uprawnień kombatanckich. Do wniosku dołączono kserokopię kartotek rodziców z obozu Lager – Pettighofen oraz kserokopię pisma Osterreichischer Versonungsfonds.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Organ podniósł, iż art. 16 kpa wyraża zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jednym ze sposobów weryfikacji decyzji jest wznowienie postępowania, które pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowania wtedy "jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję". Organ podkreślił, że wszystkie nadesłane dokumenty – tj. list Osterreichischer Versonungsfonds oraz kserokopia dokumentów rodziców strony były już wcześniej przedstawione przez stronę i wzięte pod uwagę przy podejmowaniu decyzji w toku zwykłego postępowania.
W wyniku żądania ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] .01.2008 r.
Na skutek skargi do Sądu – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art.. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. (vide: akta IV SA/Po 227/08)
Sąd wskazał, że organ administracyjny w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (77 § 1 kpa) i jakkolwiek skarżąca składając wniosek o wznowienie postępowania i wskazując na kartoteki rodziców oraz pismo Osterreichischer Versonungsfonds z [...].09.2005 r. – wskazywała na dokumenty, które były znane Organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, to Sąd zwrócił uwagę, że przed wydaniem decyzji po ponownym rozpoznaniu sprawy Organowi przedstawiono 2 inne dokumenty, które nie znajdowały się wcześniej w aktach administracyjnych.
Organ na skutek wyroku dokonał oceny wskazanych dokumentów i wydał ponownie decyzję o której była mowa na wstępie z datą [...] maja 2009 r. nr [...].
Skargę od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła J. P., zarzucając zaskarżonej decyzji, że organ w dalszym ciągu nie wyjaśnił okoliczności sprawy, w tym zignorował polecenie Sądu, w którym to poleceniu wskazywano na potrzebę przetłumaczenia tekstu dokumentu zatytułowanego "Das nationalsozialistische Lagersystem", ani też się do niego nie ustosunkował.
W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych należało uchylić jednakże nie z powodów podniesionych w skardze.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.
W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania, a to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przepisy Kodeksu postępowania regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania jak i regulują formę odmowy wszczęcia takiego postępowania, pozwalając na zastosowanie określonej formy w różnych okolicznościach sprawy.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia.
Niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych zachodzi wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, gdy jako podstawę wznowienia strona wskazuje przesłanki wyliczone w art. 156 kpa, czy wreszcie żąda wznowienia w innej sprawie aniżeli zakończonej decyzją ostateczną.
Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych występuje wówczas, gdy żądanie złoży osoba, podmiot nie będący stroną w sprawie, lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego.
Natomiast z art. 149 § 2 kpa wynika wyłączenie dopuszczalności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, a więc braku przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.
W zaskarżonej decyzji mimo, że organ wskazał na podstawę decyzji z art. 149 § 3 kpa i odmówił wznowienia postępowania nie wskazał żadnej z przyczyn podmiotowych, przedmiotowych, czy też uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lecz przedstawia wywód dotyczący braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która to czynność dopuszczalna byłaby dopiero po wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 i § 2 kpa.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przedstawione uchybienie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia w tym również z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Stwierdzone uchybienie procedurze zwalnia Sąd od kontroli prawidłowości wystąpienia przesłanki wnioskowanej przez skarżącą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż to byłoby możliwe dopiero po zastosowaniu przez Organ art. 149 § 1 i § 2 kpa i wydaniu decyzji w trybie art. 151 §1 pkt 1 lub 2 kpa, które to przepisy winny być zastosowane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i art. 200 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ J. Stankowski /-/ G. Radzicka /-/ M. Jaśniewicz
ja
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło