II OSK 618/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-01

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Andrzej Gliniecki, Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko ochronie zwierząt (zabicie psa) stanowi uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni palnej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską?
Ratio decidendi
Prawomocne skazanie za przestępstwo, nawet jeśli nie jest wymienione wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, może stanowić podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, jeśli organ administracji wykaże uzasadnioną obawę, że osoba może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uśmiercenie psa bez usprawiedliwienia prawnego lub moralnego, jako czyn umyślny, wzbudza taką obawę, zwłaszcza że posiadanie broni nie jest prawem konstytucyjnym, a wymaga nieskazitelnej postawy i szacunku do prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską P.S. przez Komendanta Głównego Policji. Podstawą decyzji było prawomocne skazanie P.S. za zabicie psa (przestępstwo z ustawy o ochronie zwierząt) oraz niedopełnienie obowiązku zawiadomienia o zmianie miejsca pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.S. na tę decyzję. P.S. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, twierdząc, że skazanie za przestępstwo przeciwko ochronie zwierząt nie uzasadnia obawy użycia broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski /spr./ Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. NSA Zofia Flasińska Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 816/09 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 816/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 3 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a k.p.a., cofnął P. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż użycie przez P. S. broni niezgodnie z przeznaczeniem doprowadziło w konsekwencji do jego skazania prawomocnym wyrokiem za zabicie psa. W myśl bowiem art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj.: "... co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw...". Zdaniem organu, z treści tego przepisu nie wynika, że niewymienione w nim czyny nie mogą w pewnych sytuacjach świadczyć, iż sprawca należy jednak do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, przepis bowiem wskazuje jedynie przykładowo rodzaje przestępstw, których popełnienie przez posiadacza broni rodzi obawę, o której mowa powyżej. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, można cofnąć pozwolenie na broń, w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie na broń, obowiązku pisemnego zawiadomienia właściwego organu Policji o zmianie miejsca stałego pobytu w terminie, o którym mowa w art. 26 powyżej określonej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż P. S. został ukarany karą grzywny w sprawie niedopełnienia obowiązku, o którym mowa powyżej. W związku z tym, w ocenie organu zasadne było cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 3 w zw. z art. 26 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozpoznając skargę na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organy Policji przekonywująco uzasadniły, iż skazanie skarżącego za przestępstwo przeciwko ochronie zwierząt (prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi XVII Wydział Karny z siedzibą w Skierniewicach za popełnienie czynu, określonego w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt) świadczy o nieodpowiedzialnym działaniu sprawcy i lekceważeniu przez niego podstawowych zasad w życiu społecznym, a także lekceważącym stosunku do porządku prawnego. Osoba o takich cechach nie daje gwarancji, że nie użyje broni w sposób równie nieodpowiedzialny. Za taką oceną przemawia również fakt, iż pomimo, że na skarżącym ciążył obowiązek, określony w art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, to tego obowiązku też nie dopełnił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący P. S., zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że co do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w sytuacji gdy nie został skazany prawomocnie za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a ponadto posiada aktualne badania psychologiczne i daje rękojmię właściwego posługiwania się bronią palną myśliwską. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku albo uchylenie zaskarżonego wyroku i o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2009 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż skazanie osoby za przestępstwo nie wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie stanowi automatycznie podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, daje jedynie sygnał dla organu Policji aby dokonać oceny takiej osoby pod kątem interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto skarżący kasacyjnie pomimo prawomocnego skazania go w oparciu o przepisy o ochronie zwierząt daje rękojmię należytego posługiwania się bronią palną myśliwską, jest osobą odpowiedzialną, opanowaną, nigdy nie użył broni w taki sposób który mógłby zagrozić życiu lub zdrowiu innych osób. Oprócz tego skarżący posiada orzeczenie psychologiczne z 2006 r. potwierdzające zdolność do odpowiedzialnego dysponowania bronią. W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania określoną przesłankami z art. 183 § 2 p.p.s.a., której nie stwierdzono w niniejszej sprawie. Złożona skarga kasacyjna zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą gwarantującą, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W związku z tym, osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem (tak Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18.11.2009 II OPS 4/09 ). Jeżeli więc zaskarżone decyzje w sposób umotywowany wskazują na "uzasadnioną obawę" w stosunku do skarżącego, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i Sąd pierwszej instancji ustalenia i argumentację organu podzielił, to wówczas zachodzą podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń, a jeżeli organ stwierdza, że w sprawie zachodzi sytuacja z art.15 ust. 1 pkt 6 ustawy wówczas cofa pozwolenie na broń, a to cofnięcie jest obligatoryjne (art.18 ust.1 pkt 2 ). Jak wynika z akt sprawy P. S. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi XVII Wydział Karny z siedzibą w Skierniewicach za popełnienie przestępstwa przeciwko ochronie zwierząt, określonego w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (zabicie psa). Za czyn ten został skazany na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, którą Sąd warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby oraz karą grzywny. Tak więc wskazać należy, że skarżący popełniając przestępstwo z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, nie należy do kręgu tych osób, które ustawodawca wymienił wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu), a których popełnienie nie wymaga – zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz powołaną już uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09 – dowodzenia, że ich popełnienie potwierdza uzasadnioną obawę, że ich sprawcy mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się więc do rozstrzygnięcia, czy popełnione przez skarżącego przestępstwo z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia stronie przez organ pozwolenia na broń palną myśliwską? Mając to na względzie, w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy Policji prawidłowo zbadały i oceniły stan prawny i faktyczny w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy o broni i amunicji. Fakt posiadania pozytywnego orzeczenia psychologicznego oraz rękojmia właściwego posługiwania się bronią palną myśliwską, nie pozwalają bowiem na jednoczesną eliminację faktu, jakim było popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 35 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie zwierząt, na co słusznie zwróciły uwagę organy Policji oraz Sąd pierwszej instancji orzekający w sprawie. W tej sytuacji organy Policji, dokonując analizy sprawy z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, zasadnie uznały, iż fakt skazania P. S. za czyn z art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt rodzi uzasadnioną obawę, iż może on użyć broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślić również należy, iż zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą także sąd administracyjny. Powyższe oznacza, iż nie jest rzeczą organu czynienie ustaleń faktycznych, co do okoliczności zdarzenia skutkującego skazaniem skarżącego i stopnia jego zawinienia. Te okoliczności były przedmiotem oceny i rozważań Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej, który, jak ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku wynika, uznał, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu (co potwierdził Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2008 r.). Rzeczą organu była natomiast ocena, czy skazanie skarżącego w okolicznościach ustalonych przez Sąd karny skutkuje uzasadnioną obawą, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem publicznym i porządkiem prawnym. Organy Policji przeprowadziły zatem postępowanie w sprawie, z którego wynika jednoznacznie, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na broń była obawa, iż skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem publicznym i porządkiem prawnym. Oceniając czyn P. S. stwierdzić należy, iż uśmiercenie psa było niezasadne i nie znajduje żadnego usprawiedliwienia ani prawnego ani moralnego. Stwierdzić zatem należy, iż popełniając przestępstwo umyślne, skarżący świadomie naruszył porządek prawny, a rodzaj i okoliczności tego czynu wzbudzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć posiadanej broni niezgodnie z przeznaczeniem, tj. w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na szczególne uwzględnienie zasługuje fakt, iż posiadanie broni nie jest prawem zagwarantowanym przepisami Konstytucji RP. Jest to prawo reglamentowane i osoba dysponująca pozwoleniem na broń powinna wykazywać się nieskazitelną postawą i szacunkiem do obowiązującego prawa, a wyrok Sądu karnego wskazuje na to, iż skarżący tego wymogu nie spełnia. Należy zatem uznać, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy, trafnie oceniony przez organy Policji, był wystarczający do uznania, iż zachodzą przesłanki do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło