II OZ 1200/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-01-21

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, który nie zawiera wystarczających argumentów uprawdopodabniających zasadność udzielenia ochrony tymczasowej, powinien zostać oddalony, czy też sąd powinien wezwać stronę do jego uzupełnienia?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej, który nie zawiera wystarczających argumentów uprawdopodabniających zasadność udzielenia ochrony tymczasowej, nie powinien być automatycznie oddalany. Sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku, zgodnie z zasadą udzielania pomocy stronom występującym bez fachowego pełnomocnika, aby zapewnić im możliwość realizacji ich uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżąca D. O. złożyła skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego o wymeldowaniu jej z pobytu stałego. Wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając wniosek za nieuzasadniony i pozbawiony argumentów. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc m.in. trudności w uzyskaniu PESEL dla nowo narodzonego dziecka bez stałego zameldowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 1200 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 598/09 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. II OZ 1200 / 09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącej D. O. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podlaskiego z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu skarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Sejny z dnia [...] czerwca 2009 r. o wymeldowaniu D. D. z pobytu stałego w miejscowości [...] gm. [...]. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyła do sądu administracyjnego D. O. (poprzednie nazwisko D.). W dniu 20 października 2009 r. skarżąca złożyła pismo procesowe zawierające wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o wymeldowaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem. Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i stwierdzając, że zaskarżona decyzja spełnia wymagany przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) warunek wykonalności wskazał, że złożony w sprawie wniosek o wstrzymanie jej wykonania nie mógł zostać uwzględniony, bowiem nie zawierał wskazania jakichkolwiek okoliczności uprawdopodabniających zasadność udzielenia ochrony tymczasowej. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych, Sąd podkreślił, iż ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest dokonywana w oparciu o wniosek, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem spoczywa jednak przede wszystkim na stronie skarżącej. Brak we wniosku jakiejkolwiek argumentacji w tym przedmiocie, odwołującej się do konkretnych okoliczności sprawy lub też powołanie jedynie ustawowych zwrotów (istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków) uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku, wywołując konieczność jego oddalenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji złożony w sprawie wniosek nie zawiera jakichkolwiek argumentów, z których skarżąca wywodzi konieczność wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. Treść pisma, w którym wniosek został zamieszczony, nie nawiązuje do przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Również z treści skargi, zawierającej opis sytuacji rodzinnej i osobistej wnioskodawczyni, nie można wyprowadzić argumentów nawiązujących do art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla przyjęcia, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek wymienionych w tym przepisie nie wystarczy wskazanie na istniejący konflikt rodzinny. Powołany przepis wymaga bowiem wykazania, że zaskarżona decyzja wywoła skutki nieodwracalne lub których odwrócenie wiązałoby się ze znacznym nakładem sił i środków. W ocenie Sądu natomiast wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu skarżącej takiej argumentacji nie zawiera. Samo zameldowanie lub wymeldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny, zatem nie rodzi żadnych praw właścicielskich do lokalu, którego meldunek dotyczy, a przedmiotowych praw należy dochodzić w innym trybie. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wnosząc pozew o przywrócenie naruszonego posiadania, podjęła konkretne kroki w tym kierunku. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła D. O., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zwolnienie od kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że bez jej stałego zameldowania nie jest możliwe nadanie numeru PESEL urodzonemu w dniu [...] października 2009 r. dziecku, od którego uzależniona jest możliwość korzystania ze specjalistycznej opieki lekarskiej. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną, a nadto podniosła, iż Sąd pierwszej instancji nie rozważył wszystkich aspektów jej sprawy. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku z dnia 25 listopada 2009 r. zwolniono D. O. od wpisu od zażalenia na powyższe postanowienie w kwocie 100 zł oraz przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy stwierdzić, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie ograniczył swoje rozważania jedynie do wskazania, iż złożony przez skarżącą wniosek nie zawiera żadnych argumentów, z których skarżąca wywodzi konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem w złożonym razem z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy, skarżąca w uzasadnieniu tego formularza przedstawiając swoją sytuację życiową wskazała, iż w najbliższych dniach urodzi dziecko, co już mogło implikować konieczność udzielenia ochrony tymczasowej w celu wstrzymania skutków prawnych decyzji o wymeldowaniu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania określonego aktu Sąd powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem całości akt sprawy i to zarówno dokumentacji przedstawionej w aktach sądowych, jak i aktach administracyjnych, gdzie skarżąca przedstawiła dość szczegółowo swoją sytuację osobistą łącznie z wyżej wskazanym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Natomiast w sytuacji, gdy jak stwierdził Sąd pierwszej instancji, rozpatrywany wniosek pozbawiony był odpowiedniego uzasadnienia, to należało zwrócić się do strony skarżącej o uzupełnienie braku tego wniosku, przy jednoczesnym sprecyzowaniu rygorów, jakie zostaną zastosowane, w przypadku nie usunięcia tegoż uchybienia w terminie przez Sąd zakreślonym. Odmienne stanowisko stałoby, bowiem w sprzeczności z art. 6 p.p.s.a., który formułuje zasadę udzielania pomocy, poprzez powinność udzielania stronom występującym w sprawie bez fachowego pełnomocnika potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie strony, nie mającej pomocy prawnej, przed pozbawieniem jej wpływu na toczący się proces i realizację jej uprawnień (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1999 r. sygn. II UKN 20/99, opubl. OSN 2001 r. Nr 4, poz. 10). Przytoczone wyżej uwagi będzie miał na względzie Sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając przedmiotowy wniosek. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło