IV SA/Po 548/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant referent Joanna Andrzejak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 05 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J.S na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odrzucić skargę /-/I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/B. Popowska Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm. - dalej ustawa), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...], w której orzeczono o odmowie wymeldowania J.S. i D.S. z pobytu stałego z lokalu położonego w Poznaniu przy ul. O. [...] m. [...]. J.S. (właściciel mieszkania) kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniósł argumenty dotyczące stanu faktycznego sprawy w tym m.in. złego stanu technicznego lokalu będącego następstwem pożaru, okoliczności zameldowania J.S. i D.S. oraz zaległości czynszowych obciążających E.S. Skarżący zarzucił Wojewodzie Wielkopolskiemu nadinterpretację przepisu art. 15 ust. 2 ustawy poprzez wprowadzenie dobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego, podczas gdy J.S. i D.S. opuścili miejsce stałego pobytu i nie dopełnili obowiązku wymeldowania, a opuszczenie zajmowanego lokalu mieszkalnego z uwagi na zły stan techniczny będący następstwem pożaru ma charakter trwały. Wojewoda Wielkopolski odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając przy tym argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postępowanie przed sądem administracyjnym może być uruchomione wyłącznie w wyniku skutecznego wniesienia odpowiedniego środka prawnego przez podmiot mający w sprawie interes prawny. Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r. sygn. akt I SA 1748/83). O ile jednak w postępowaniu administracyjnym interes ten musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, o tyle w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być on oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą więc może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego, interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Innymi słowy, osoba niemająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wymeldowanie J.S. i D.S. z pobytu stałego z lokalu położonego w Poznaniu przy ul. O. [...] m. [...] będącego własnością J.S. (vide akt notarialny z dnia [...] kwietnia 1999r. repertorium A nr [...] k. 1 – 3 akt adm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie potwierdzeniem określonego faktu. Na wyłącznie ewidencyjny charakter obowiązku meldunkowego wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716). W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Ponadto w uzasadnieniu powyższego wyroku TK wyjaśnił, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy, co oznacza, że zameldowanie jak i wymeldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. W ocenie składu orzekającego stroną postępowania o wymeldowanie w rozumieniu art. 28 kpa tj. podmiotem mającym w tej sprawie interes prawny, jest wyłącznie osoba, co do wymeldowania której z danego lokalu toczy się postępowanie zakończone decyzją. Inne osoby, a więc takie, którym przysługują np. prawa do lokalu, ze względu na brak interesu prawnego nie mogą być uznawane za strony postępowania o wymeldowanie. Postępowanie w sprawie wymeldowania (usunięcia z ewidencji) jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych (osób trzecich), do których należy zaliczyć właściciela lokalu. Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji); ta jednak okoliczność nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela w sprawie o wymeldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny. Nie powinien więc być traktowany jako podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania administracyjnego (strona) a jedynie jako inicjujący postępowanie właściwego organu, które toczyć się powinno z urzędu, a nie na wniosek (por. wyroki NSA z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 485/08, z dnia 19 stycznia 2009 r, sygn. akt II OSK 1802/07 oraz z dnia 30 grudnia 2008 r. II OSK 1680/07 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę, jako niedopuszczalną odrzucił. /-/ I. Kucznerowicz /-/P. Miładowski /-/B.Popowska ja