II SA/Kr 1302/09

WyrokWSA w Krakowie2009-11-06

Skład orzekający: Jan Zimmermann, Mirosław Bator, Renata Czeluśniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która narusza indywidualny interes prawny właściciela nieruchomości poprzez zmianę jej przeznaczenia i potencjalny spadek wartości, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nawet jeśli narusza indywidualny interes prawny właściciela nieruchomości (np. poprzez zmianę przeznaczenia gruntu i spadek jego wartości), nie narusza prawa, jeśli realizuje chroniony prawem interes publiczny i interes osób trzecich. Ustawodawca przewidział możliwość dochodzenia odszkodowania w takich sytuacjach. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi i kontroluje cały akt, a w tym przypadku plan porządkuje zaniedbaną dzielnicę, wprowadzając ład przestrzenny.
Stan faktyczny
Rada Miasta Krakowa uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie. Skarżący, będący współwłaścicielem nieruchomości przeznaczonej w planie pod drogi dojazdowe, plac miejski i teren usług publicznych, zarzucił naruszenie prawa, wskazując na spadek wartości nieruchomości i niemożność kontynuowania dotychczasowej działalności gospodarczej. Skarżący podniósł również, że plan narusza zasady ładu przestrzennego. Organ administracji argumentował, że skarżący nie skorzystał z możliwości zgłaszania uwag do projektu planu, a przeznaczenie nieruchomości było zgodne z celami rewitalizacji obszaru.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi J. A. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 28 czerwca 2006 r. nr CXIII/1156/06 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie; skargę oddala II SA/Kr 1302/09 UZASADNIENIE Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 28 czerwca 2006 r. Uchwałę Nr CXIII/1156/06 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie. W dniu 24 lipca 2009 r. skargę na te uchwałę skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.A. zam. w [...]. . Skarga została poprzedzona "wezwaniem do usunięcia naruszenia uprawnienia", skierowanym do Rady Miasta Krakowa w dniu 30 czerwca 2009 r. W uzasadnieniu skargi napisano, że uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Naruszenie to dotyczy przeznaczenia ustalonego na rysunku planu dla terenu obejmującego działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] obręb [...] ewidencyjna [...] przy ul. L. w Krakowie, których skarżący jest współwłaścicielem. Jak wynika z treści uchwały nieruchomość ta, stanowiąca jednolitą całość w sensie gospodarczym, została przeznaczona pod drogi dojazdowe, teren placu miejskiego, oraz teren usług publicznych, a także planowaną sieć wodociągową 0100 ze strefą ochronną po 3 m od zewnętrznej krawędzi wodociągu. Przeznaczenie nieruchomości położonej przy ul. L. , do dnia wejścia w życie uchwały określone było jako tereny przemysłowe oraz administracyjno-usługowe i handlowe. Zgodnie z owym przeznaczeniem nieruchomość wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami wykorzystywana była na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Na terenie nieruchomości, miejsce ma zarówno produkcja jak i część administracyjna zakładu. W wyniku wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru "Zabłocie" wartość nieruchomości spadła, oraz niemożliwym stało się kontynuowanie dotychczasowego sposobu korzystania z gruntu, co narusza uprawnienia właściciela. Napisano dalej, że ustalenia planu miejscowego naruszają zasady kształtowania ładu przestrzennego. W jednolitym pod względem przeznaczenia kwartale zabudowy, jaki wyznaczają obecnie istniejące zabudowania ulic L. i P. , w sposób nieuzasadniony został wykrojony pas drogowy i teren przeznaczony pod plac publiczny. Rozwiązanie to nie spełnia żadnej funkcji, ani w zakresie ochrony zabytków, ani ochrony układu urbanistycznego czy też krajobrazu. Jeżeli ustalenia te miały na celu rewitalizację, to z pewnością nie osiągną one zamierzonego skutku albowiem teren ten sąsiaduje bezpośrednio z terenem kolejowym dla którego nie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie sposób ustalić dla nich przeznaczenia spójnego z pozostałymi terenami objętymi planem. Ustalenia rysunku planu dotyczące działek nr [...], [...], [...] i [...] przy ul. L. w K. , powstały niewątpliwie bez stosownego uwzględnienia ich wartości ekonomicznej. Istniejące, pełniące dotychczas funkcję przemysłową zabudowania zostały "przecięte" linią rozgraniczającą różne sposoby przeznaczenia. W wyniku takiego działania podzielone pod względem przeznaczenia działki ewidencyjne tracą swoją ekonomiczną wartość. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Napisano tam najpierw, że w wyznaczonym terminie nie został wniesiony przez Pana J.A. żaden wniosek do projektu planu. Strona skarżąca nie skorzystała więc z możliwości uczestniczenia w procesie sporządzenia planu, w którym możliwe było ustosunkowanie się i ewentualne uwzględnienie (chociażby częściowe) zastrzeżeń w kwestii przeznaczenia terenu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi napisano, że są one nietrafne. Zdementowano przedstawione w skardze stanowisko, iż przed wejściem w życie planu miejscowego obszaru Zabłocie przeznaczenie nieruchomości stanowiących współwłasność skarżącego, na podstawie danych ewidencji gruntów i budynków, określone było jako tereny przemysłowe oraz administracyjno-usługowe i handlowe. Wskazane w skardze działki od dnia 2 stycznia 2003 r. nie podlegały ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa obowiązujący na tym terenie utracił moc prawną Dlatego też przed wejściem w życie planu miejscowego obszaru Zabłocia działki skarżącego, jako pozbawione planu zagospodarowania przestrzennego, nie miały ustalonego przeznaczenia, a umieszczone w ewidencji gruntów i budynków dane odzwierciedlały tylko faktyczny sposób ich zagospodarowania i użytkowania. Napisano dalej, że zaskarżona uchwała jest jednym z elementów kompleksowych działań mających na celu oprowadzenie do rewitalizacji, rewaloryzacji i restrukturyzacji poprzemysłowego obszaru starego Zabłocia. Uzyskanie efektów funkcjonalno-przestrzennych i ekonomicznych jest uwarunkowane przekształceniami struktury oraz wymaga rozwiązania problemów własnościowych, komunikacyjnych i infrastrukturalnych. Zgodnie ustaleniami planu, nie przewidziano utrzymania w terenie, w którym położona jest nieruchomość skarżącego, funkcji przemysłowej jako sprzecznej z ustaloną funkcją mieszkaniową i usług raz przebiegiem głównego ciągu ul. L. stanowiącego jeden z ważniejszych elementów projektu rewitalizacji tego obszaru. Kwestionowany w skardze wyznaczony planem teren placu miejskiego ([...]) stanowi element nowo zaprojektowanej przestrzeni publicznej i stanowi główny element kompozycyjny tej części obszaru, z osią widokową w kierunku fortu św. Benedykta będąc równocześnie obszarem integracji przestrzeni publicznej zespołu zabudowy dawnej fabryki "[...], z terenami zabudowy mieszkaniowej i usług (B3.MU, B3.U i B9.U). Ukształtowanie nowej przestrzeni publicznej pełniącej m.in. funkcje integracyjne dla mieszkańców i użytkowników tego rejonu ma sens, lecz tylko wtedy, gdy przestrzeń ta ma odpowiednią wielkość, kształt i otoczenie. Stąd, analizując również walory ekonomiczne przestrzeni organ sporządzający plan, z pełną świadomością uznał, że ukształtowanie atrakcyjnej przestrzeni publicznej -wbrew twierdzeniom skargi - daje pośrednio także efekty ekonomiczne podnosząc wartość sąsiadujących z nią nieruchomości. Dlatego też uznano za nieuniknione ograniczenie dotychczasowego sposobu i zasięgu użytkowania nieruchomości, której współwłaścicielem jest skarżący. Napisano, że zarzut naruszenia Konstytucji RP jest bezzasadny. Nie można zasadnie twierdzić, iż plan miejscowy pozbawił właściciela prawa do swobodnego dysponowania i korzystania z nieruchomości, skoro to właśnie między innymi plan dookreśla granice, w jakich owo, swobodne dysponowanie, jest dopuszczalne. Przedmiotowa uchwała, zgodnie z ustawowymi regulacjami, precyzuje zakres korzystania z gruntu i w związku z tym nie może naruszać prawa własności. Jeżeli w odczuciu skarżącego zachodzą przesłanki wymienione wart. 36 ustawy może wnieść do gminy roszczenie o odszkodowanie, ewentualnie o wykupienie nieruchomości lub jej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Istotą planowania przestrzennego w gminie jest kształtowanie polityki przestrzennej, a także przeznaczanie terenów na określone cele oraz ustalanie zasad ich zagospodarowania i zabudowy na podstawie zasady zachowania ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju (art. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm). Plan, będąc prawem miejscowym (powszechnie obowiązującym) kształtuje wraz z innymi przepisami sposób wykonywania własności nieruchomości (art. 6 cyt. ustawy), toteż z przyzwolenia ustawy może w to prawo własności ingerować. Dlatego też plan zagospodarowania przestrzennego może a nieraz musi naruszać interesy prawne właścicieli nieruchomości dlatego, że ma realizować chroniony prawem interes publiczny i interes osób trzecich wobec tych właścicieli. Skoro taka - nieraz dolegliwa, ale przewidziana prawem - jest istota miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie można wobec planu tego zarzucać naruszenia prawa wtedy, gdy tylko narusza on czyjeś interesy prawne. Innymi słowy nie można skutecznie skarżyć się na plan tylko z tego powodu, że naruszył on indywidualny interes prawny. W analizowanej tu sprawie skarga na uchwałę zawierającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Zabłocie w Krakowie zbudowana jest z dwóch części. W części pierwszej skarżący nawiązuje właśnie do swego indywidualnego interesu prawnego podnosząc, że w wyniku wejścia w życie tego planu spadnie wartość jego nieruchomości i nie będzie mógł on korzystać ze swojej własności w sposób dotychczasowy. Podniesione argumenty są niewątpliwie prawdziwe, ale w świetle powyższych uwag nie mogą być one skuteczne. Należy tu dodać, że ustawodawca przewidując takie negatywne konsekwencje indywidualne planów zagospodarowania przestrzennego, wprowadził możliwość dochodzenia odszkodowania (art. 36 cyt. ustawy). Nietrafny jest przy tym zarzut bezprawnego zróżnicowana sytuacji podmiotów znajdujących się w tej samej lub podobnej sytuacji. Taka jest istota planowania, że przeznacza się konkretny teren pod konkretną inwestycję, a inny, podobny teren pozostawia się bez zmiany przeznaczenia. Druga część skargi podnosi, że zaskarżony plan narusza zasady kształtowania ładu przestrzennego i dlatego narusza cyt. ustawę. Zarzut ten jest chybiony dlatego, że z lektury planu, a także z wywodów strony przeciwnej umieszczonych w odpowiedzi na skargę, wynika wniosek odwrotny: ten plan właśnie porządkuje dotąd bardzo zaniedbaną dzielnicę Krakowa i właśnie wprowadza tam ład, którego wcześniej nie było. Dowodzi tego każdy, dowolnie wybrany fragment kwestionowanego planu. Sąd administracyjny nie jest wszakże związany granicami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) i jego obowiązkiem jest kontrola całego zaskarżonego aktu. Analiza zaskarżonej uchwały wykazała jednak, że nie narusza ona prawa. Organy planistyczne przeprowadziły prawidłowe postępowanie planistyczne, dochowując wszystkich jego etapów wyznaczonych przez ustawę. Uchwała została prawidłowo podjęta i ogłoszona. W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło