IV SA/Wa 1311/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. podjął postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 roku, Nr [...] w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na rozbudowie cmentarza parafialnego na terenie części działek o nr ew. [...], [...] i [...] w obrębie [...] położonych przy ul. [...] na terenie Dzielnicy [...] [...]. Od powyższego postanowienia zażalenie wnieśli A. M., A. i S. G., M. i J. B., K. i E. R., B. P., T. W. i oraz P. sp. z o.o. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 roku, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. umorzyło postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem wniesionym przez P. sp. z o.o. W odniesieniu do zażaleń wniesionych przez pozostałe osoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta W. z dnia [...] marca 2009 roku. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że P. sp. z o.o. nie może być uznane za stronę postępowania, albowiem nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, których dotyczy postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji celu publicznego, jak również nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiednich. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyło P. sp. z o.o. podnosząc zarzut, iż jest od 1978 roku posiadaczem i najemcą działek, których dotyczy postępowanie w sprawie wydania decyzji o lokalizacji celu publicznego i ma interes prawny w zachowaniu tego posiadania. Okoliczność ta, zdaniem skarżącej Spółki, uzasadnia uznanie jej za stronę postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nie określa kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz ustalenia lokalizacji celu publicznego. Wobec tego znajduje tu zastosowanie ogólna zasada wyrażona w art. 28 k.p.a., zgodnie z którą stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 629/97). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania. W świetle powyższego należy stwierdzić, że stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego są z pewnością inwestor oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Dla wnioskującego o ustalenie warunków zabudowy lub o ustalenie lokalizacji celu publicznego uzyskanie decyzji jest bowiem warunkiem dopuszczalności przeprowadzenia kolejnych etapów procesu inwestycyjnego. Decyzje tego rodzaju bezsprzecznie wpływają też na wykonywanie prawa własności (użytkowania wieczystego) działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja, przez podmiot dysponujący tym prawem. Podzielając pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych należy stwierdzić, że stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego są, co do zasady, także właściciele albo użytkownicy wieczyści sąsiednich działek (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2007 r. sygn. akt II OSK 1016/06. LEX nr 355287). Mogą to być działki, które nie pozostają za sobą w bezpośredniej styczności. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym orzeczeniu, nie ma w tej kwestii miejsca na żaden automatyzm. Nawet, jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tej działki przysługuje status strony postępowania administracyjnego dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej. W każdym przypadku należy bowiem przeprowadzić analizę, czy dany podmiot ma interes prawny, aby uczestniczyć w tym postępowaniu. Zatem właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 k.p.a., a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek. Uznanie za stronę właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości dalej położonych wymaga wykazania, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku. Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Interes faktyczny – dający się nawet racjonalnie uzasadnić – nie powoduje po stronie dysponującego nim podmiotu uzyskania statusu strony danego postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca Spółka jest posiadaczem nieruchomości, których dotyczy postępowanie w sprawie wydania decyzji warunkach zabudowy. Okoliczność, iż skarżąca jest posiadaczem działek, których dotyczy postępowanie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, uzasadnia przyjęcie, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego nie pozbawia ani nie ogranicza uprawnień skarżącej Spółki związanych z posiadaniem przez nią nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo zatem ustaliło, że skarżąca Spółka nie może być strona postępowania w sprawie o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, a tym samym nie może być stroną postępowania wpadkowego jakim jest podjęcie zawieszonego postępowania. Prawidłowo w tej sytuacji postępowanie odwoławcze zainicjowane zażaleniem wniesionym przez skarżącą Spółkę zostało umorzone. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności, które Sąd były zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.