II OSK 837/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-13

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Małgorzata Dałkowska - Szary, Marzenna Linska - Wawrzon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego na wniosek sąsiadów inwestora, którzy nie posiadają praw do nieruchomości, stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele nieruchomości graniczących bezpośrednio z inwestycją mają interes prawny w rozumieniu art. 28 KPA i mogą zawiadomić organ o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego. Postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie, gdzie stroną jest wyłącznie inwestor. W przypadku samowoli użytkowej, osoby trzecie mogą mieć interes prawny uzasadniający wszczęcie postępowania. Nawet jeśli postępowanie zostało wszczęte na wniosek sąsiadów, a nie z urzędu, zebrane dowody jednoznacznie wskazywały na nielegalne użytkowanie budynku, co uzasadniało wymierzenie kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na R. R. za nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego, który był wykorzystywany jako zakład stolarski. Organ I instancji stwierdził, że budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę i rozbudowę, jednak inwestor nie złożył zawiadomienia o zakończeniu budowy. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. R., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary Sędzia del. WSA Marzenna Linska - Wawrzon /spr./ Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2009 r. sygn. VII SA/Wa 1456/09 w sprawie ze skargi R. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie budynku oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1456/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. R. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009r. w przedmiocie nałożenia kary za nielegalne użytkowanie budynku. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Garwolinie, na podstawie art. 57 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 kpa, wymierzył R. R. karę w wysokości 5 000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku gospodarczego. W uzasadnieniu organ wskazał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 10 grudnia 2008r. stwierdził, iż na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Miastków Kościelny znajduje się budynek gospodarczy dwukondygnacyjny o wymiarach 15,6 m x 6,0 m o konstrukcji murowanej. Do części ściany frontowej przylega część jednokondygnacyjna murowana o wymiarach 10,1 m x 6,05 m. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek gospodarczy zrealizowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd Gminy Miastków Kościelny dnia [...] listopada 1985r. oraz decyzji z dnia [...] września 1997r. wydanej przez Urząd Rejonowy w Garwolinie o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego. Wydział Budownictwa Starostwa Powiatowego w Garwolinie na podstawie prowadzonej do [...] lipca 2003r. ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych ustalił, że inwestor nie składał stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy, jak również nie zawiadamiał o zakończeniu budowy organu nadzoru budowlanego. W dniu [...] kwietnia 2009r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Garwolinie została przeprowadzona rozprawa administracyjna, której uczestnicy oświadczyli, iż budynek gospodarczy usytuowany na działce nr [...] położonej w Miastkowie Kościelnym użytkowany jest przez R. R. dla potrzeb prowadzonej przez niego działalności - zakładu stolarskiego. PINB podał też, że w trakcie kontroli zakład stolarski był czynny, co potwierdza również dokumentacja fotograficzna. Wskazane okoliczności, zdaniem organu I instancji, były wystarczające do uznania, że obiekt użytkowany jest nielegalnie i do nałożenia na inwestora z tego tytułu kary pieniężnej. Po rozpatrzeniu zażalenia R. R. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W ocenie organu odwoławczego nielegalne użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego jest bezsporne, o czym świadczą dokumenty załączone do akt administracyjnych sprawy. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu w kwestii stron niniejszego postępowania organ odwoławczy wskazał, że do ustalenia statusu stron w postępowaniu w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu należy stosować zasady ogólne wyrażone w art. 28 Kpa. Mazowiecki WINB, wobec niewątpliwych ustaleń co do faktu użytkowania przedmiotowego obiektu uznał, że nałożona kara została naliczona prawidłowo oraz znajduje uzasadnienie w stwierdzonym stanie faktycznym sprawy. Na powyższe postanowienie R. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ I instancji nie mógł wszcząć postępowania na wniosek wymienionych w postanowieniu osób, ponieważ osoby te nie są stroną postępowania, w szczególności nie posiadają żadnych praw do nieruchomości objętej postępowaniem, ani też żadnych praw w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie. R. R. stwierdził, że organ nadal traktuje sąsiadów jako strony postępowania, co w sposób rażący narusza prawo, w tym art. 28 Kpa. Zdaniem skarżącego "toczenie sprawy z wniosku osoby nie będącej stroną postępowania obarczone jest wadą nieważności i musi podlegać umorzeniu". Ponadto zarzucił, że organ I instancji bez jakichkolwiek ustaleń i dowodów stwierdził użytkowanie budynku, a organ II instancji to zalegalizował. Organy były natomiast zobowiązane do przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego z urzędu czego nie uczyniły, przesądzając arbitralnie i bez żadnych dowodów o stanie faktycznym. Organ nie mógł bez dowodów z dokumentów urzędowych stwierdzić wadliwości użytkowania, a ponadto był zobowiązany ustalić, czy strona zawiadomiła organ o zakończeniu budowy. Skarżący zarzucił też, że został pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu, a to jego zdaniem musi skutkować uchyleniem zaskarżonych postanowień i wstrzymaniem ich wykonania. Dodał, że kara została nałożona tylko na jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, podczas, gdy wszyscy współwłaściciele powinni być traktowani w jednakowy sposób. W odpowiedzi na skargę, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i dokonały właściwej wykładni obowiązującego w tym zakresie prawa. Wskazał, że z decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego z dnia 9 września 1997 r. wydanej dla R. R. wynika, że do użytku obiektu budowlanego objętego tym pozwoleniem można przystąpić po zawiadomieniu Kierownika Urzędu Rejonowego w Garwolinie o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego. Natomiast z pisma Starosty Powiatowego w Garwolinie z dnia 23 marca 2009 r. wynika bezspornie, że inwestor nie złożył wymaganego w/w decyzją zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy, co również potwierdził na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. Ponadto w ocenie Sądu w sposób jednoznaczny organy ustaliły, że inwestor przystąpił do użytkowania rozbudowanego budynku jako stolarni. Przeprowadzone kontrole w dniach 7 lipca 2008 r. i 10 grudnia 2008 r., w których skarżący brał udział, co wynika z podpisanego protokołu kontroli, stwierdziły w całym budynku czynny zakład stolarski. Ponadto fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni potwierdzony jest dokumentacją zdjęciową. Sąd uznał też, że fakt, iż R. R. nie brał udziału w rozprawie administracyjnej jest uchybieniem nie mającym jednak wpływu na treść prawidłowego rozstrzygnięcia, a zatem nie może skutkować uchyleniem skarżonego postanowienia. Nawet gdyby bowiem organ administracji nie przeprowadził rozprawy administracyjnej, to i tak z licznych dowodów zgromadzonych w sprawie wynika w sposób kategoryczny fakt użytkowania rozbudowanego budynku gospodarczego jako stolarni. Sąd uznał również, że w świetle przepisów Prawa budowlanego PINB w Garwolinie prawidłowo nałożył karę na skarżącego, gdyż to na nim, co wynika z decyzji z 9 września 1997 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w Garwolinie, ciążył obowiązek zawiadomienia o zakończeniu rozbudowy przed przystąpieniem do użytkowania. Sposób obliczenia tej kary jest również prawidłowy. Zdaniem Sądu chybiony był także zarzut skarżącego, iż organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie na wniosek osób nieuprawnionych, gdyż niewątpliwie sąsiedzi graniczący bezpośrednio z przedmiotową inwestycją mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i mogą zawiadomić o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył pełnomocnik R. R., w której zarzucił wyrokowi naruszenie: 1) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 kpa w związku z art. 57 § 7 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że wszczęcie postępowania o nałożenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku gospodarczego może nastąpić na wniosek sąsiadów inwestora, 2) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 28 kpa poprzez brak zbadania i wykazania interesu prawnego stron, na wniosek których wszczęto postępowanie co jest równoznaczne z brakiem wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tym zakresie oraz jej wyjaśnienia, 3) prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisu sprzecznego w szczególności z art. 2 Konstytucji RP tj. art. 4 pkt 2 w zw. z art. 1 pkt 24 lit.b) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 57 § 7, 54 i 55 oraz 59f ust. 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego powołując się na orzecznictwo dotyczące art. 57 § 7 Prawa budowlanego oraz art. 28 kpa i 61 § 1 kpa podniósł, że wiedzę o użytkowaniu bez pozwolenia organ może powziąć z urzędu, ale może zostać poinformowany o tym również przez inne osoby, co nie oznacza, że osoby te uzyskują przez to status strony i że informacja od nich pochodząca wszczyna postępowanie. Według pełnomocnika jedynym podmiotem zainteresowanym tym postępowaniem jest inwestor, a organ nakładając na niego obowiązek w postaci kary finansowej wszczyna postępowanie z urzędu. Ponadto podniósł, że sąsiedzi inwestora mogli mieć w sprawie co najwyżej interes faktyczny, nie mogli mieć natomiast interesu prawnego, ponieważ uczestnicząc w postępowaniu nie realizowali własnych praw lub obowiązków. Wobec powyższego, postępowanie prowadzone na podstawie art. 57 § 7 Prawa budowlanego wszczęte na wniosek sąsiadów strony obarczone jest wadą rażącego naruszenia prawa. Sąd Wojewódzki naruszył więc art. 141 § 4 ppsa nie badając, czy wszczęcie postępowania nastąpiło na wniosek strony. Na zakończenie pełnomocnik wniósł o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny konieczności wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisu art. 4 pkt 2 w związku z art. 1 pkt 24 lit. b) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, na mocy którego znowelizowana treść art. 57 § 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy. W konsekwencji od dnia 1 stycznia 2005r. organ nadzoru może nakładać kary, jeżeli budowa została zakończona do 16 maja 2004r. W ten sposób ustawodawca objął nową regulacją stany faktyczne (zakończone budowy bez pozwolenia na użytkowanie) istniejące do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej co wskazuje, że dopuścił do działania prawa z mocą wsteczną. Autor skargi kasacyjnej zaznaczył, że ustawodawca nie wprowadził żadnego przepisu przejściowego, który pozwoliłby inwestorom na dostosowanie użytkowania do nowego brzmienia art. 57 § 7 Prawa budowlanego, celem uniknięcia sankcji w postaci kary finansowej. Wskazał ponadto, że Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie opowiada się przeciwko stosowaniu administracyjnych sankcji finansowych z mocą wsteczną. Reasumując autor skargi stwierdził, że po pierwsze nie można sankcjonować czynów, które w chwili ich popełnienia nie stanowiły deliktów administracyjnych, po wtóre brak przepisu przejściowego pozwalającego na uniknięcie sankcji oznacza naruszenie przez ustawodawcę zasady dobrej legislacji i powoduje, że uzasadnione jest skierowanie pytania do Trybunału. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. Podlegająca rozpoznaniu skarga oparta została na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Zaznaczyć na wstępie należy, że skarżący nie zakwestionował przyjętego w sprawie stanu faktycznego, będącego podstawą wymierzonej mu kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku gospodarczego, wykorzystywanego na zakład stolarski. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania ograniczony został do kwestii niedopuszczalności wszczęcia przez organ administracyjny, na wniosek właścicieli sąsiednich nieruchomości, postępowania w przedmiocie kary za nielegalne użytkowanie obiektu przez skarżącego. Stwierdzić zatem należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej Sąd Wojewódzki wypowiadając się w tym zakresie, prawidłowo uznał, że właściciele nieruchomości graniczących bezpośrednio z przedmiotową inwestycją mają interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i mogli zawiadomić organ administracji o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego. Słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego nie jest tożsame z postępowaniem w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu, w którym stroną jest wyłącznie inwestor (art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego). W konsekwencji do ustalenia statusu strony w sprawie nielegalnego użytkowania obiektu zastosowanie znajduje art. 28 kpa. Należy bowiem rozróżnić sytuację, gdy inwestor po uzyskaniu pozwolenia na budowę dokonuje – zgodnie z wymogami prawnymi – zawiadomienia o zakończeniu budowy lub występuje o udzielenie pozwolenia na użytkowanie od sytuacji, gdy inwestor dopuszcza się tzw. samowoli użytkowej. W tym drugim przypadku osoby trzecie (właściciele sąsiednich nieruchomości) mogą mieć interes prawny uzasadniający żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie nielegalnego użytkowania oznaczonego obiektu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1201/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wypowiedzi Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie kar za nielegalne użytkowanie obiektów. W wyroku z 15 stycznia 2007r. (sygn. akt P 19/06) zaznaczono, że wymieniona kara nie jest wyłącznie represją za naruszenia prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością występowania negatywnych skutków takiego naruszenia prawa. Z kolei w wyroku z 22 września 2009r. (sygn. SK 3/08) stwierdzono, że ogół unormowań Prawa budowlanego służy zapewnieniu jak najwyższego stopnia bezpieczeństwa na każdym etapie budowy obiektu oraz w czasie jego użytkowania. Trybunał w wyroku z 5 maja 2009r. (sygn. P 64/07) podkreślił, że ciążący na inwestorze obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy albo uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i pochodna sankcja, mająca zapewnić realizację tych powinności, służą ochronie doniosłych wartości wyróżnionych ze względu na interes publiczny, do których należy przede wszystkim: środowisko, bezpieczeństwo ludzi i mienia, zdrowie i życie ludzi, ład przestrzenny oraz poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Zwrócił też uwagę, że z punktu widzenia celu regulacji, istotne znaczenie ma przede wszystkim przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dopełnienia formalności, określonych w art. 54 i 55 Prawa budowlanego, ponieważ brak aktywności inwestora uniemożliwia organom nadzoru budowlanego realizację ich ustawowo określonych zadań. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, ze nie można co do zasady wykluczyć, że właściciele sąsiednich nieruchomości mają interes prawny w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie nielegalnego użytkowania obiektu, aczkolwiek wymaga to każdorazowo konkretyzacji przy uwzględnieniu charakteru obiektu i jego oddziaływania na inne nieruchomości. Zauważyć równocześnie należy, że stosowne przepisy Prawa budowlanego dotyczące tzw. "samowoli budowlanej", czy "samowoli użytkowej" nie ustanawiają bezwzględnej zasady oficjalności. W rezultacie w praktyce, a zwłaszcza w orzecznictwie, w określonych sytuacjach dopuszcza się wszczynanie wymienionych postępowań na wniosek strony. Oczywiście nie ma też przeszkód, aby ewentualne wnioski czy zawiadomienia osób trzecich zainicjowały wszczęcie przez organ administracji określonego postępowania z urzędu. Należy zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika strony skarżącej, że zawiadomienie właściwego organu o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego, nie czyni automatycznie osoby zawiadamiającej stroną postępowania wszczętego w tym przedmiocie. Jednakże niezależnie od tego, czy organ wszczął analizowane postępowanie na wniosek sąsiadów inwestora i uznał ich za strony, czy też wszcząłby je z urzędu, wynik postępowania byłby identyczny. W sprawie zostały bowiem zebrane dowody (m.in. protokoły z oględzin obiektu, dokumentacja fotograficzna, protokół z przeprowadzonej rozprawy), które w sposób jednoznaczny wskazują na nielegalne użytkowanie budynku gospodarczego przez skarżącego. Dlatego też niezależnie od sposobu wszczęcia postępowania (na wniosek, czy z urzędu) konieczne było wymierzenie inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Nietrafnie zatem autor skargi kasacyjnej wywodził, że wszczęcie przedmiotowego postępowania na wniosek sąsiadów dowodzi rażącego naruszenia prawa. Przede wszystkim należy zaakcentować, że formułując zarzut w tym zakresie, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, aby podnoszone przez niego naruszenie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako niezasadny należało również uznać zarzut odnoszący się do naruszenia prawa materialnego upatrywanego w tym, że w sprawie zastosowano przepis art. 4 pkt 2 w związku z art. 1 pkt 24 lit. b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 57 § 7, 54 i 55 oraz 59f ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ustawa ta weszła w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 24 lit. b w zakresie art. 57 ust. 7, w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2005r. Według art. 1 pkt 24 lit. b ust. 7 art. 57 otrzymał następujące brzmienie: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu." Z przytoczonej regulacji wynika, że o ile ustawa nowelizująca weszła w życie od dnia 31 maja 2004r., to przepis art. 57 ust. 7 – w podanym wyżej zakresie – zaczął obowiązywać od 1 stycznia 2005 roku. Oznacza to, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, ustawodawca w przepisach intertemporalnych stworzył możliwość, aby inwestorzy mogli podjąć działania legalizujące użytkowanie obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie cyt. ustawy z 16 kwietnia 2004 roku. W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2010r. (sygn. akt II OSK 1045/09) zaznaczył, iż "zmieniany art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego wszedł w życie z dniem 31 maja 2004r., z tym wyjątkiem, że w stosunku do obiektów budowlanych ,których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej noweli, zmiana ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005r. (...) A zatem przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w związku z art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej należy odczytywać w ten sposób, że od dnia 1 stycznia 2005r. organ nadzoru budowlanego wymierza na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w razie stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, także w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 31 maja 2004r. Przepis art. 4 pkt 2 cyt. ustawy stworzył prawną możliwość "zalegalizowania" przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 w stosunku do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 31 maja 2004r. Do dnia 1 stycznia 2005r. inwestorzy mieli czas, aby "konwalidować" przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, którego budowa została zakończona przed 31 maja 2004r. (...) Zgodnie z art. 4 pkt 2 wymienionej ustawy, przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jedynie do dnia 1 stycznia 2005r. nie był stosowany w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 31 maja 2004r." Skład orzekający, podzielając powyższą wykładnię wymienionych przepisów przyjął, że brak jest podstaw do kwestionowania ich konstytucyjności. W świetle przedstawionych uwag za nietrafne należało uznać twierdzenie autora skargi kasacyjnej, iż ustawodawca nie wprowadził żadnego przepisu przejściowego, pozwalającego dotychczasowym użytkownikom na dostosowanie nielegalnego użytkowania do nowego brzmienia art. 57 § 7 Prawa budowlanego w celu uniknięcia sankcji w postaci kary finansowej. Jak zostało wyżej przedstawione, inwestorzy użytkujący nielegalnie obiekty budowlane, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, mogli ostatecznie przez okres siedmiu miesięcy tj. w okresie od 31 maja 2004r. do 31 grudnia 2004r. podjąć działania chroniące ich przed nałożeniem kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło