II FZ 422/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Po 709/09 w odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 14 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie. W dniu 14 czerwca 2010 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 kwietnia 2010r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało odebrane w dniu 22 czerwca 2010 r. Mimo upływu zakreślonego terminu wpis nie został jednak uiszczony. W dniu 6 lipca 2010 r. skarżący zwrócił się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz uiścił wpis. Postanowieniem z 16 sierpnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił T. D. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia WSA w Poznaniu wskazał, że skarżący swój wniosek uzasadnił tym, iż był poważnie chory, co uniemożliwiło mu swobodne poruszanie się. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawił zaświadczenie lekarskie o tym, że w dniach od 29 czerwca – 2 lipca 2010 był obłożnie chory. Zdaniem Sądu w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okolicznościami faktycznymi, które uzasadniają brak winy w uchybieniu terminu, jest nagła choroba, ale tylko w sytuacji, gdy osoba ta nie mogła wyręczyć się inną osobą. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżący reprezentowany był przez pełnomocnika - doradcę podatkowego, który - nie składając wniosku o zwolnienie od kosztów - wiedział już od daty wniesienia skargi kasacyjnej o konieczności uiszczenia wpisu, tym bardziej że to właśnie jemu zostało doręczone zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Ponadto zgodnie z art. 214 p.p.s.a. o ile ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W rozpoznawanej sprawie osobą wnoszącą skargę był pełnomocnik skarżącego, dlatego to na nim ciążył obowiązek uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie. To on został wezwany do uiszczenia wpisu. Skoro bowiem odpowiedzialnym za uiszczenie wpisu był pełnomocnik skarżącego jako wnoszący pismo podlegające opłacie, to i on miał obowiązek uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu do dokonania tej czynności. Wskazana przez skarżącego przyczyna niezachowania terminu, to jest choroba skarżącego, nie może zatem stanowić uzasadnienia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że to wyłącznie strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, a obowiązku uiszczenia wpisu sądowego przez pełnomocnika wnoszącego pismo nie można traktować, jako obowiązku uiszczenia tych kosztów z własnych aktywów. Takiego obowiązku nie tworzą również przepisy ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o doradztwie podatkowym. Nagła choroba skarżącego uniemożliwiająca mu osobiste uiszczenie wpisu sądowego na rachunek sądu, uniemożliwia również zapewnienie pełnomocnikowi środków finansowych na realizację tego obowiązku. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy samej strony, uprawdopodabnia także brak winy pełnomocnika w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin (art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2002 nr 153, poz.1270 ze zm. dalej "P.p.s.a"). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, lub jej pełnomocnik, nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy zgodzić się z argumentacją zażalenia, że nawet profesjonalny pełnomocnik nie ma obowiązku uiszczenia za stronę kosztów sądowych w sytuacji, gdy sama strona nie zapewni mu odpowiednich środków finansowych. Jednakże zarówno z treści wniosku o przywrócenie terminu jak i z zażalenia, nie wynika związek pomiędzy chorobą skarżącego a niemożliwością zapewnienia jego pełnomocnikowi odpowiedniej sumy pieniężnej. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika, zaświadczenie lekarskie przedłożone wraz z wnioskiem nie dowodzi, że skarżący nie mógł się z nim spotkać lub też w inny sposób przekazać kwoty 749 złotych. Skoro w ostatnim dniu terminu a także dwa dni później, skarżący mógł o własnych siłach udać się do lekarza, to nie można stwierdzić, że jego stan stał na przeszkodzie temu aby jego pełnomocnik skontaktował się z nim 28 lub 29 czerwca 2010 r. Ponadto, nawet jeżeli przyjąć, że skarżący jeszcze przed udaniem się do lekarza mógł nie zdawać sobie sprawy, że jego samopoczucie uniemożliwi mu osobiste uiszczenie wpisu sądowego, to wiedząc o pogarszającym się stanie zdrowia, mógł przedsięwziąć odpowiednie kroki celem umożliwienia pełnomocnikowi realizację wspomnianego obowiązku. Równocześnie od osoby profesjonalnie zajmującej się pomocą prawną należy oczekiwać daleko idącej współpracy z swoim mocodawcą, także w sytuacjach losowych. Zgodzić się zatem należy z stanowiskiem WSA w Poznaniu, że to na pełnomocniku skarżącego ciążył obowiązek uiszczenia wpisu w wyznaczonym terminie i to on został wezwany do uiszczenia wpisu a wskazana przyczyna niezachowania terminu, to jest choroba skarżącego, nie może stanowić uzasadnienia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.