II SA/Ke 728/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Mrozicka - Bąbel, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda po rozpoznaniu odwołania J.S. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty przez Z-cę Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia [...] Nr: [...]w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 29.07.2008r. na podstawie art. 33 ust 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny. J.S. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. w dniu [...] jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. W dniu rejestracji został pouczony i otrzymał informację w postaci wykazu obowiązków bezrobotnego oraz okoliczności powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, do których między innymi należy niestawiennictwo w urzędzie w wyznaczonym terminie. Zobowiązany potwierdził podpisem zapoznanie się z treścią informacji oraz zobowiązał się do przestrzegania zawartych w niej ustaleń. Termin kolejnego stawiennictwa w urzędzie został wyznaczony stronie na dzień 29 lipca 2008r, co zainteresowany potwierdził podpisem. W zakreślonym terminie J.S. nie stawił się w organie. Decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o pozbawieniu J.S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] wskazując, że zainteresowany nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił organu w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji J.S. podnosił, że w dniu 28 lipca 2008r. telefonicznie poinformował urząd pracy o swoim niestawiennictwie z powodu braku środków na przejazd do PUP w O.. Wskazał, że organ I instancji nie uwzględnił jego trudnej sytuacji życiowej. Wojewoda przytaczając treść art. 33 ust 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stwierdził, że J.S. miał obowiązek zgłoszenia się do urzędu pracy w wyznaczonym terminie w celu potwierdzenia swej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Organ nie uwzględnił argumentów odwołującego uznając, iż wskazana przez niego przyczyna niestawiennictwa jest w rozumieniu art. 33 ust. 4 pkt 4 cyt. ustawy nieuzasadniona i w związku z tym brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie organu, decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie wydana w oparciu o powołany przepis art. 33 ust 4 pkt 4 nie ma charakteru uznaniowego i obliguje organy administracji do stosowania sankcji przewidzianej w przepisach prawa, bez możliwości kierowania się sytuacją życiową bezrobotnego oraz indywidualnymi trudnościami w dotarciu do powiatowego urzędu pracy. Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach J.S. podkreślając, iż jest osobą posiadającą orzeczenie o niepełnosprawności i rejestracja jako bezrobotnego umożliwia mu jedyny dostęp do opieki lekarskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008r. skarżący uzupełnił skargę podając, że jest kawalerem, bezrobotnym od wielu lat, na stałym bezrobociu od 1999r., zamieszkuje wspólnie z matką inwalidką I grupy. Dalej wyjaśnił, iż zawsze stawiał się na wezwania organu, którego siedziba oddalona jest ok. 20km od miejsca jego zamieszkania, nigdy nie otrzymał ofert pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga znajduje podstawy i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanym przypadku kontrola sądowoadministracyjna wykazała naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 33 ust 3 i ust 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm. – cytowanej dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 33 ust 3 zdanie 1 ustawy bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego gdy, nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy (pkt 4 ust. 4 art. 33 ustawy). Z treści art. 33 ust. 3 zd.1 wynika dla bezrobotnego obowiązek stawiennictwa do właściwego powiatowego urzędu pracy w określonych przez organ terminach, zaś niewykonanie tego obowiązku skutkuje zgodnie z pkt 4 ust. 4 art. 33 pozbawieniem statusu bezrobotnego. Przewidziana sankcja za niestawiennictwo znajduje zastosowanie wówczas, jeżeli bezrobotny nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepisy ustawy nie zawierają katalogu "uzasadnionych przyczyn" i nie wyjaśniają co należy pod tym pojęciem rozumieć. Z tego względu ustawodawca do oceny organu pozostawił kwestię czy wskazane przez bezrobotnego okoliczności stanowią o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa organ związany jest regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki tak w zakresie prowadzenia postępowania jak i orzekania. Przede wszystkim organ powinien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a) poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków, zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przepisy (art. 9 k.p.a.). zobowiązują również organ do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ administracyjny musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Wskazanym wymogom organ nie sprostał, albowiem w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczył się do postawienia tezy, że podana przez skarżącego przyczyna niestawiennictwa to jest brak środków finansowych na przejazd do urzędu, jest nieuzasadniona, a nadto stwierdził, że brak jest podstaw do kierowania się przy rozstrzyganiu tej sprawy sytuacją życiową bezrobotnego oraz indywidualnymi trudnościami w dotarciu do powiatowego urzędu pracy. Z taką argumentacją organu nie sposób się zgodzić. Uznanie czy wskazane przez skarżącego powody stanowią uzasadnioną przyczynę niestawiennictwa w kontekście art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy wymaga od organu wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Do tych okoliczności należy zaliczyć niewątpliwie sytuację materialną i osobistą skarżącego. Podana przez skarżącego na rozprawie argumentacja, wskazująca, iż jest on kawalerem mieszkającym wspólnie z matką inwalidką, w miejscowości oddalonej od siedziby powiatowego urzędu pracy, pozostającym od wielu lat na bezrobociu, który nie otrzymał dotychczas ofert pracy, a nadto jest osobą z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, świadczy o tym, że organ powinien powyższe kwestie uczynić przedmiotem swoich rozważań. Ostateczne stanowisko w sprawie z podaniem kryteriów jakimi kierował się organ przy ocenie czy w sprawie zachodzi uzasadniona przyczyna niestawiennictwa powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W rozpoznawanej sprawie wobec braku jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie ustalenie, że przyczyna niestawiennictwa bezrobotnego w urzędzie jest nieuzasadniona należy uznać za dowolne, nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji mając na względzie podniesione wyżej uwagi przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście powołanego art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy. Z podniesionych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c", art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).