I FSK 210/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. Z. O. Z. N. D. w L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1452/09 w sprawie ze skargi N. Z. O. Z. N. D. w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 24 czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 1452/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanym dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę N. Z. O. Z. N. D. w L. na interpretację indywidualną Ministra Finansów w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że strona została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi oraz do uzupełnienia jej braku formalnego w postaci złożenia dokumentu, z którego wynikało by umocowanie do reprezentowania dla S. K. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia obu wymienionych braków upływał 21 września 2009 r. Strona wpis uiściła 22 września 2009 r., natomiast żądany dokument przekazała w dniu 28 września 2009 r. W związku z powyższym Sąd zmuszony był skargę odrzucić. Działając za pośrednictwem pełnomocnika – doradcy podatkowego, na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a., strona złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako naruszony wskazała art. 86 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu podniosła, że wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało skierowane na adres, gdzie gabinet lekarski jest czynny raz w tygodniu - w poniedziałek w godzinach od 15 do 17. Strona wskazała, że w związku z powyższym ma ona stałe zlecenie na przekierowanie poczty na inny adres tj. ul. M.,T. Zdaniem strony listonosz doręczający wezwanie do uzupełnienia braków skargi popełnił błąd, gdyż oddał przesyłkę osobie trzeciej zamiast pozostawić awizo w skrzynce odbiorczej. Ponadto powinien on wiedzieć, że korespondencja z Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego nie podlega przekierowaniu. Doprowadziło to do przekazania przesyłki pracownikowi firmy, od której strona wynajmuje gabinet. Pracownik ten o przesyłce z Sądu powiadomił stronę z dużym opóźnieniem. W konsekwencji termin doręczenia, który widniał na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie powinien być uznany jako dzień doręczenia przesyłki, natomiast obowiązkiem Sądu pierwszej instancji było uznanie, że strona dochowała terminu do uzupełnienie braków skargi. Następnie strona stwierdziła, że przepis, na którym oparto odmowę uznania terminu za nieprawidłowy został potraktowany przez Sąd pierwszej instancji jako przepis uznaniowy. Tymczasem przepis ten pozwala na odmowę przywrócenia terminu tylko w sytuacji gdyby były podjęte działania przez sąd uniemożliwiające powrót do sytuacji pierwotnej np. odbyły się rozprawy, przesłuchania świadków itp. Zdaniem strony zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo, a tym samym przynosi szkodę skarżącemu. Takie zachowanie nie wzbudza zaufania do Państwa i jego organów, a tym samym jest sprzeczne z Konstytucją. Na zakończenie strona podkreśliła, że naruszony został art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię, ze szkodą dla wnoszącego skargę i dla dobra wspólnego, bowiem w obrocie prawnym pozostaje interpretacja indywidualna rażąco naruszająca prawo. W przekonaniu autora zażalenia dopełniono wszelkich możliwych czynności by uwiarygodnić brak winy ze strony skarżących, co do którego Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu skarżonego postanowienia, czyniąc to wbrew obowiązującemu prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zażalenie to potraktował jako skargę kasacyjną i przesłał jej odpis organowi odwoławczemu, który nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi zostało stronie doręczone z pouczeniem, iż służy jej wniesienie skargi kasacyjnej. O możliwości wniesienia zażalenia nie mogło być więc mowy, ponieważ stosownie do art. 173 § 1 p.p.s.a. na postanowienia kończące postępowanie w sprawie taki środek zaskarżenia nie przysługuje. Postanowienie o odrzuceniu skargi bez wątpienia kończy postępowanie w sprawie, a zatem zażalenie wniesione przez stronę nie mogło mieć w tym przypadku zastosowania. Co więcej strona wskazała, że wnosi zażalenie na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie. Z powyższego wynika, że możliwość wniesienia zażalenia w tym trybie wynika z wydania przez Sąd pierwszej instancji któregokolwiek z orzeczeń wymienionych w powołanym przepisie. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Sąd ten kwestią taką się nie zajmował, a co za tym idzie nie wydał orzeczenia, które podlegało by zaskarżeniu w sposób w jaki stanowi o tym art. 86 § 3 p.p.s.a. Jedyne orzeczenie jakie do tej pory w sprawie zapadło to postanowienie z dnia 9 listopada 2009 r. o odrzuceniu skargi, na które służy wyłącznie skarga kasacyjna. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji mógł uznać wniesione zażalenie za niedopuszczalne i jako takie odrzucić. Jednakże zdecydował się potraktować pismo strony jak skargę kasacyjną i tym samym umożliwić stronie merytoryczne rozpoznanie złożonego środka zaskarżenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego było to działanie słuszne, a co istotne korzystne dla strony. Należy podkreślić, że wzywając do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasygnalizował, iż wniesione pismo nie jest traktowane jako zażalenie, przed czym strona nie oponowała. Przechodząc zatem do podniesionych zarzutów stwierdzić należy, że nie mogły one skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia wskazanych przez stronę art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. Powołane przepisy stanowią, że jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). W warunkach rozpoznawanej sprawy kluczowe znaczenie ma zatem fakt, że kwestia przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi mogła być przedmiotem rozważań sądu, gdyby strona złożyła stosowny wniosek. Złożenie takiego wniosku jest bowiem warunkiem niezbędnym do zainicjowania postępowania, w którym sąd ma za zadanie ocenić czy uchybienie terminu było przez stronę niezawinione. Tryb wnoszenia takiego wniosku został uregulowany w art. 87 p.p.s.a. W związku z powyższym w sprawie nie mogło nastąpić naruszenie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. bowiem nie toczyło się postępowanie, w którym przepisy te miałyby zastosowanie. Odrzucając skargę, Sąd nie był obowiązany by zastanawiać się nad kwestią, czy przekroczenie terminu było niezawinione, gdyż sam fakt dokonania czynności po terminie uprawniał go do odrzucenia skargi. Skoro strona twierdzi, że doręczenie nie nastąpiło w sposób prawidłowy, to powinna powołać na tę okoliczność przepisy prawa, które tę kwestię regulują i zostały w toczącym się postępowaniu naruszone. Należy bowiem podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a co za tym idzie jest tymi granicami związany. Strona postawione zarzuty skierowała w kierunku okoliczności, które nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji. Sąd ten bowiem nie jest władny by z urzędu rozważać kwestię braku winy strony w związku ze spóźnioną realizacją treści wezwania do uzupełnienia braków skargi. Okoliczności ewentualnego niewłaściwego doręczenia wezwania nie zostały poparte żadnym zarzutem naruszenia prawa, a to z kolei uniemożliwiło (stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a.) zajęcie stanowiska w tym zakresie przez Sąd kasacyjny. Tym samym stosownie do treści art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił skargę kasacyjną oddalić.