VI SA/Wa 1310/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Grażyna Śliwińska, Sędzia WSA Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu każdej z tych działalności, nawet jeśli okresy prowadzenia działalności i obowiązek płacenia składek nie są tożsame?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Podstawą prawną było objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Sąd podkreślił, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od uzyskiwania z niej przychodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która stwierdzała objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w dwóch formach: jednoosobowej firmy "S." oraz spółki cywilnej "K.". Skarżący kwestionował objęcie go ubezpieczeniem w określonych okresach, podnosząc zarzuty przedawnienia zobowiązań oraz braku podstaw prawnych do naliczania podwójnej składki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej ustawa
o świadczeniach oraz art. 138 § 1 Kpa., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego R. W., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2009 r. stwierdzającą objęcie skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] stycznia 2006 r. oraz od [...] września 2001 r. do nadal.
Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wystąpił
z wnioskiem o wydanie decyzji dotyczącej objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej.
W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ zwrócił się z wnioskiem do Urzędu Miasta
w [...] o podanie okresów w jakich skarżący figuruje bądź figurował w ewidencji działalności gospodarczej. Wspomniany Urząd Miasta nadesłał na potwierdzenie żądanych danych zaświadczenia dotyczące okresów prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego. Po ich analizie ustalono, że skarżący jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w okresie od [...] stycznia 1999 r. do [...] stycznia 2006 r.,
z tytułu prowadzonej działalności w formie jednoosobowej firmy "S.". Ustalono również, że podlegał on temu obowiązkowi z drugiego rodzaju działalności, prowadzonej w formie spółki cywilnej "K." od [...] września 2001 r. do nadal.
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ w dniu [...] maja 2009 r. wydał decyzję w sprawie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej w ramach "S." i "K.". Ograniczył się do wskazania na przebieg postępowania wyjaśniającego, wydaną decyzję z [...] czerwca 2008 r. o wymierzeniu skarżącemu składki na ubezpieczenie zdrowotne z dwóch źródeł przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej oraz dalsze czynności dokonane po jej wydaniu, w tym odwołanie wniesione przez skarżącego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od ww. decyzji.
Od decyzji z [...] maja 2009 r. skarżący wniósł odwołanie, w którym nie kwestionował prowadzenia działalności gospodarczej w ustalonej formie
i wskazanym przez organ okresie, wniósł natomiast o jej uchylenie z uwagi na przedawnienie zobowiązań w okresie od września 2001 r. do grudnia roku 2002 r. Podniósł, iż za okres od marca do września 2004 r. podwójna składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest należna, gdyż brak jest, jego zdaniem, uregulowań prawnych dotyczących tego okresu.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z [...] czerwca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wyjaśnił, iż
w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami stworzono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną, dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czy też
po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji, zgodnie z rozwiązaniem przyjętym
w art. 8 ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 ze zm.).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który
w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż skarżący, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanego pod numerem [...] figurował w ewidencji Urzędu Miasta [...] jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą pod nazwą "S." i drugą "K.’. Wskazał, że na wniosek skarżącego firma prowadzona pod nazwą "S." została wykreślona z wpisu do ewidencji działalności z dniem [...] stycznia 2006 r. Ponadto skarżący dokonał zmiany we wpisie o ww. numerze, dopisując drugi rodzaj działalności pozarolniczej, tj. spółkę cywilną "K.", którą wcześniej prowadził pod innym numerem wpisu w okresie od [...] września 2000 r. do [...] grudnia 2002 r.
Prezes NFZ odnosząc się do wniosku skarżącego o uchylenie decyzji
z uwagi na przedawnienie zobowiązań w zakresie opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2001 r. do grudnia roku 2002,
a także za okres od marca do września 2004 r., wskazał, że zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.), jeżeli ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego źródła, wówczas składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od wszystkich tych przychodów, dla których podstawa wymiaru składki jest określona treścią
art. 21 tej ustawy.
W konkluzji organ stwierdził, iż analiza materiału dowodowego dała podstawy do uznania, iż skarżący prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą
w spornym okresie, a zatem podlegał z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części ustalenia,
iż w okresie od [...] września 2001 r. do [...] września 2004 r. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł, iż za okres wrzesień 2001 – wrzesień 2004, nie powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w związku z uzyskiwaniem przychodu z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie oraz po raz kolejny w związku
z uzyskiwaniem przychodu z działalności prowadzonej w spółce.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszy Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację.
Przy piśmie z [...] września 2009 r. skarżący nadesłał aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...], z którego wynika, że od [...] marca 1995 r. do chwili obecnej figuruje
w tym rejestrze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa
w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do niego przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Mając na uwadze przywołaną przez skarżącego argumentację wydaje się być zasadnym wyjaśnienie, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i procesowego na dzień jego wydania i tym samym względy celowościowe, czy też słusznościowe pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego aktu.
Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
Obowiązek taki, stosownie do art. 69 ust. 1 ww. ustawy powstaje
i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Na podstawie art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) – dalej usus., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu
i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia do dnia zaprzestania wykonywania takiej działalności. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 usus. za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów
o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Należy wskazać, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy
z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne. Nie jest przy tym istotne czy uzyskuje się z niej przychody.
Z załączonej do sprawy dokumentacji - zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] wydanego przez Urząd Miasta [...] wynika, iż skarżący rozpoczął prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej od [...] marca 1995 r. W dniu [...] grudnia 2002 r. dokonał zmiany w tym wpisie, dopisując drugi rodzaj działalności pozarolniczej, tj. spółkę cywilną "K.", którą poprzednio prowadził pod innym nr wpisu, pod nazwą "K." s.c. W. A. i W. R. w okresie od [...] września 2000 r. do [...] grudnia 2002 r. Zgodnie z zaświadczeniem nr ewid. [...] z [...] marca 2003 r., skarżący figurował w ewidencji Urzędu Miasta [...] jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą pod nazwą "S." i drugą pod nazwą K.". [...] stycznia 2006 r. na wniosek skarżącego firma prowadzona pod nazwą "S.' została wykreślona z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], pismem z [...] marca 2009 r. poinformował, że skarżący zgłosił się do ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba samodzielnie prowadząca działalność pozarolniczą od [...] lutego 2000 r. do [...] grudnia 2005 r.. oraz jako wspólnik spółki cywilnej od [...] stycznia 2006 r. do nadal. Dokumenty rozliczeniowe z wykazaniem podwójnej składki na ubezpieczenie zdrowotne zostały złożone jedynie za okres od października 2004 r. do grudnia roku 2005. Po przeprowadzeniu analizy zgromadzonych dokumentów ZUS decyzją wymierzył skarżącemu składki na ubezpieczenie zdrowotne, od której skarżący odwołał się, a [...] września 2008 r. dokonał korekty dokumentacji rozliczeniowej za okresy wskazane w tej decyzji. W ramach postępowania wyjaśniającego ZUS uzyskał informację, że skarżący figurował i figuruje w ewidencji podatników, jako osoba fizyczna prowadząca działalność pozarolniczą "S." ([...] lipca 1995 r. – [...] grudnia 2005 r.) i jako wspólnik spółki cywilnej "K." (od [...] września 2000 r. do nadal). Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący w deklaracjach VAT-7 dotyczących "S." wykazał sprzedaż usług we wszystkich miesiącach w okresie od września 2001 r. do grudnia 2002 r. oraz we wszystkich kwartałach w latach 2003 i 2004. W tych samych okresach wykazał sprzedaż usług świadczonych w ramach wspomnianej wyżej spółki cywilnej.
Mając powyższe na uwadze organ prawidłowo objął skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, z tytułu prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności, a zaskarżona decyzja jest jedynie potwierdzeniem faktu objęcia jego osoby obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia tej działalności. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy
o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek
na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a czym innym kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Okresy prowadzenia działalności gospodarczej, podlegania obowiązkowi ubezpieczenia
z tytułu prowadzenia tej działalności oraz ubezpieczenia z tego tytułu nie są tożsame znaczeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku
z 5 grudnia 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1656/06) wskazał, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie jest instytucją władną do orzekania o obowiązku odprowadzania składek na jakiekolwiek ubezpieczenie ani też do pobierania tych składek, gdyż należy to do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Innymi słowy decyzja wydana przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ jest potwierdzeniem objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie i czasie w niej wskazanymi.
Reasumując, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia
z ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił
w jakich okresach skarżący podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu
z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło