I OZ 28/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt. II SA/Sz 961/09 w sprawie wniosku B. A. o przywrócenie terminu do wniesienie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt. II SA/Sz 961/09 w sprawie z wniosku B. A. o przywrócenie terminu do wniesienie skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, wniosek odrzucił. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. A., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Wolina z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania rozgraniczeniowego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...]. Powyższą decyzję wraz z pouczeniem o przysługującym prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wysłano na adres B. A., ul. N. [...], W. W dniu 9 maja 2008 r. odbiór przesyłki pokwitował jej mąż Hans-Jürgen A.. Wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, zwrotnego potwierdzenia odbioru. W dniu 27 maja 2008 r. wpłynął do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie fax zawierający pismo B. A., opatrzone datą 25 maja 2008 r., w którym poinformowała, że znajduje się w szpitalu i po powrocie do zdrowia wniesie "pisemne odwołanie" od w/w decyzji. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniach: 18 czerwca 2008 r., 9 lipca 2008 r., 14 sierpnia 2008r., 22 września 2008 r., 20 października 2008 r., 7 listopada 2008 r. 24 listopada 2008 r., 14 stycznia 2009 r., 4 lutego 2009 r., 23 lutego 2009 r., 14 kwietnia 2009 r., 6 maja 2009 r. oraz 8 czerwca 2009 r. wpłynęły do organu kolejne pisma skarżącej, informujące o jej pobycie w szpitalach i sanatorium orazo przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. Następnie pismem z dnia 29 maja 2009 r. B. A. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia "odwołania" od decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...]. W odpowiedzi na powyższe pismo, organ poinformował stronę, że od tej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zatem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy złożyć do tego Sądu. W dniu 27 lipca 2009 r B. A. złożyła do Sądu Apelacyjnego w Szczecinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w/w wniosek B. A. w dniu [...] lipca 2009 r. przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie. Następnie wniosek ten w dniu [...] sierpnia 2009 r. został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie. Organ ustosunkowując się do przedmiotowego wniosku wniósł o jego odrzucenie. Pismem z dnia 14 września 2009 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz okoliczności wskazujących, że wniosek został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi B. A. wyjaśniła, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2008 r. odebrał jej mąż w dniu 9 maja 2009 r. Wskazała, że w okresie od dnia 16 kwietnia 2008 r. do 29 maja 2009 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. Ponadto, wyjaśniała, że podczas hospitalizacji zażywała leki, które miały negatywny wpływ na jej kondycje psychofizyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 9 listopada 2009 r. sygn. akt. II SA/Sz 961/09, na podstawie art. 88 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, odrzucił. Stwierdził bowiem, iż wniesienie w/w wniosku nastąpiło po upływie roku od uchybionego terminu. Natomiast w sprawie nie wystąpiła przesłanka warunkująca dopuszczalność przywrócenia terminu w trybie art. 87 § 5 P.p.s.a. (tj. po upływie roku od uchybionego terminu), gdyż nie zachodził "przypadek wyjątkowy ", o którym mowa w tym przepisie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, leczenie szpitalne nie uniemożliwiło skarżącej przesyłania za pośrednictwem innych osób korespondencji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, w której informowała że po powrocie do zdrowia wniesienie "odwołanie". Skoro zatem skarżąca pomimo choroby potrafiła zredagować poprawnie pisma i korzystając z pomocy innych osób przesłać je do organu, pobyt w szpitalu nie stanowił przypadku wyjątkowego. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia B. A. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca przyznała, że podczas pobytu w szpitalu rzeczywiście prowadziła korespondencje z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Szczecinie. Jednakże, jej celem było tylko i wyłącznie poinformowanie organu o przedłużającej się hospitalizacji. W jej ocenie w zaistniałej sytuacji nie była ona w stanie złożyć skargi do sądu administracyjnego. Odnosząc się do podnoszonej przez Sąd pierwszej instancji, możliwości działania za pośrednictwem męża, wyjaśniła, że jest on cudzoziemcem i nie włada biegle językiem polskim. W związku tym, nie mógł on reprezentować jej w sposób prawidłowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązkiem strony jest dochowanie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym. Niewywiązanie się z tego obowiązku sprawia, że czynność podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna (art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanawi przywrócenie terminu, przy czym to strona zobowiązana jest uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak jej winy (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, iż strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Jednakże stosownie do treści art. 87 § 1 i 3 P.p.s.a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się do sądu za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga wyjaśnienia kwestia, czy wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 16 kwietnia 2008 r. Nr SKO.Sz.440/463/08 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. W związku z tym wskazać należy, że w/w decyzja została skarżącej doręczona w dniu 9 maja 2008 r., a zatem zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a., 30-dniowy termin do wniesienie skargi upływał w dniu 8 czerwca 2008 r. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu został nadany na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie w dniu 30 maja 2009 r. w urzędzie pocztowym w Międzyzdrojach. Oznacza to zatem, iż w sprawie nie upłynął rok od uchybionego terminu. Zauważyć należy, że pismo skarżącej z dnia 30 maja 2009 r. zawierało w swojej treści stwierdzenie, że zamierza ona złożyć odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie oraz prośbę o przywrócenie terminu w w/w sprawie. Ponadto, skarżąca podała, że jest po długiej i przewlekłej chorobie. Wyjaśnić należy , że przesłanka, o której mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia wszelkiej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając te przesłanki, powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006). Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r. III SA 1243/97 (niepubl.) stwierdzono, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem, musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę (np. sporządzenie odwołania) i nadanie pisma przez domownika na poczcie. W postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2008 r. I OZ 246/08 (LEX nr 479292) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Przede wszystkim jednak w rozpoznawanej sprawie zauważyć należy, że skarżąca nie wykazała, iż wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza akt sprawy pozwala stwierdzić, że dzień 18 czerwca 2008 r. kiedy to organowi doręczono pismo skarżącej jest obiektywnym miernikiem możliwości jej działania i od tej daty ustała przyczyna uchybienia. A zatem złożenie przez nią wniosku o przywrócenie terminu w dniu 30 maja 2009 r. nastąpiło z uchybieniem tego terminu. Skutkowało to odrzuceniem wniosku skarżącej o przywrócenie terminu (art. 88 P.p.s.a.) W związku tym, rozstrzygniecie Sądu pierwszej instancji, pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie 184 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.