II OW 47/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) sędzia del. WSA Bogusław Cieśla Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia 17 lipca 2009r. znak: DN-NW-410/33/w/09 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego postanawia: wskazać Marszałka Województwa Dolnośląskiego jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 17 lipca 2009 r. Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego jako organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że pismem z dnia 19 marca 2009 r. I.O. z Biura Studiów i Projektów Energetycznych A. Spółki akcyjnej z siedzibą w Poznaniu, wystąpił do Starosty Powiatu Wrocławskiego - w imieniu B. S.A. w K. - o pozwolenie wodnoprawne na przekroczenie projektowaną linią 400+2x110 kV relacji [...] cieków i wałów przeciwpowodziowych na terenie gm. D. Starosta Powiatu Wrocławskiego postanowieniem z [...] marca 2009 r. przekazał przedmiotowe podanie Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego jako organowi właściwemu sprawie. Właściwość Marszałkowi Województwa Dolnośląskiego wywiódł z art. 140 ust. 2 pkt 1, 5 i 5c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Marszałek Województwa Dolnośląskiego również nie uznał się za właściwy w sprawie i postanowieniem z 8 czerwca 2009 r. przekazał sprawę Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu. W uzasadnieniu, opierając się na art. 140 ust. 2b Prawa wodnego, stwierdził, że "dla przedmiotowego przedsięwzięcia Polskie Koleje Państwowe Oddział Gospodarki Nieruchomościami we Wrocławiu podało działki, które ... stanowią tereny zamknięte". W celu jednoznacznego wyjaśnienia wątpliwości kompetencyjnych związanych z terenami zamkniętymi Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu pismem z 16 czerwca 2009 r. wezwał wnioskodawcę o wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości, w szczególności poprzez wskazanie i udokumentowanie, które nieruchomości (działki) znajdują się na terenach zamkniętych. Wnioskodawca wraz z pismem z 24 czerwca 2009 r. przedłożył brakujące elementy podania. W operacie przedstawił położenie terenów zamkniętych w odniesieniu do planowanej inwestycji. Dodatkowe, uszczegółowiające informacje zawarto w dokumencie przesłanym pocztą elektroniczną w dniu 2 lipca 2009 r. We wniosku Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wskazał, że nie podziela przedstawionego w powyższym postanowieniu stanowiska Marszałka Województwa Dolnośląskiego. Szczegółowa analiza wniosku i zakresu robót wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, której nie przeprowadził Marszałek Województwa Dolnośląskiego we wstępnym etapie postępowania, jednoznacznie potwierdza, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do stosowania w omawianej sprawie przepisu art. 140 ust. 2b Prawa wodnego, przewidującego szczególną właściwość dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej. W omawianej sprawie brak jest bowiem podstawowej przesłanki wynikającej z tego przepisu, a mianowicie związku pomiędzy wykonywaniem urządzeń wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego a terenami zamkniętymi, w rozumieniu ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z przedstawionych materiałów wynika, że jedynym terenem zamkniętym, nad którym poprowadzona będzie przedmiotowa linia elektroenergetyczna jest działka PKP nr [...]. Działka ta nie znajduje się jednak pod linią elektroenergetyczną na odcinku, dla którego wydawane ma być pozwolenie wodnoprawne, czyli nie znajduje się na odcinku pomiędzy dwoma słupami najbliższymi przekraczanemu ciekowi. Wnioskodawca w swoim podaniu z 19 marca 2009 r. jednoznacznie wskazuje, na co chciałby uzyskać pozwolenie wodnoprawne, a mianowicie na wykonanie skrzyżowania przedmiotowej linii elektroenergetycznej z ciekami i wałem przeciwpowodziowym. Pozwolenie wodnoprawne nie miałoby zatem dotyczyć linii elektroenergetycznej, zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - Dz.U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), która w oznaczonym miejscu ma przejść przez teren zamknięty, lecz konkretnych robót związanych z wykonywaniem tej linii, w żaden sposób nie związanych z terenami zamkniętymi. W myśl przepisów ustawy Prawo wodne, pozwolenia wodnoprawnego wymaga wykonywanie urządzeń wodnych oraz szczególne korzystanie z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3), wykonywanie robót i czynności do których przepisy o urządzeniach wodnych (art. 9 ust. 2 pkt 1) lub przepisy o korzystaniu z wód (art. 31 ust. 4 pkt 2) stosuje się odpowiednio, jak również wykonywanie robót na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią (art. 122 ust. 2). Linia elektroenergetyczna jako przedsięwzięcie nie jest urządzeniem wodnym (art. 9 ust. 1 pkt 19) wymagającym uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne wymagane jest wyłącznie na te odcinki linii i na te roboty, do których stosuje się odpowiednio przepisy o wykonywaniu urządzeń wodnych. Nie kwestionując powoływanych w postanowieniu Marszałka Województwa Dolnośląskiego przepisów dotyczących terenów zamkniętych organ stwierdził, że objęte przedmiotowym wnioskiem roboty związane z wykonywaniem linii 400+2x110 kV relacji [...] nie są realizowane na terenach zamkniętych. W odpowiedzi na powyższy wniosek Marszałek Wojewódzka Dolnośląskiego wskazał, że nie zgadza się ze stwierdzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w kwestii braku wstępnej analizy wniosku, ponieważ wniosek był wstępnie analizowany, o czym świadczy dołączone do odpowiedzi na wniosek, pismo Polskich Kolei Państwowych Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2008 r. Jednocześnie Marszałek wyjaśnił że w ww. piśmie błędnie podano organ, który wydał decyzję jako "Decyzję Nr 62 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 26 września 2005 r." Wg aktualnie obowiązujących przepisów, jest to decyzja Nr 62 Ministra Infrastruktury z dnia 26 września 2005 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych (Dz. Urz. Ml z 2005 r. Nr 11, poz. 72). Marszałek Województwa Dolnośląskiego nie podzielił również poglądu, przedstawionego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu dotyczącego istnienia związku pomiędzy wykonywaniem urządzeń wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego a terenami zamkniętymi. Przepis art. 140 ust. 2b ustawy Prawo wodne, w sposób jednoznaczny wskazuje na związek wykonywania urządzeń wodnych z przedsięwzięciem, realizowanym w części na terenie zamkniętym, a nie na związek wykonywania urządzeń wodnych z terenami zamkniętymi. Takie rozumienie przepisu wskazuje na możliwość podziału przedsięwzięcia na części i rozpatrywania wniosku tylko na odcinku, na którym urządzenia wodne wykonywane są na terenie zamkniętym. W tym przypadku nie znajduje zastosowania omawiany art. 140 ust. 2b ustawy Prawo wodne, lecz art. 140 ust. 2a ustawy. Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), napowietrzna linia elektroenergetyczna 400+2x110 kV relacji [...] wraz ze stacją elektroenergetyczną 400/110kV [...], stanowi przedsięwzięcie, zaliczone do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla których decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dołącza się do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (zgodnie z art. 72 ust. 3, w związku z ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy - Prawo wodne). Pomimo jednoznacznej definicji "przedsięwzięcia" oraz dyspozycji art. 140 ust. 2b ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą, wymóg realizacji przedsięwzięcia na terenie zamkniętym dotyczy tylko "części przedsięwzięcia", Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, we wniosku o rozstrzygnięcie sporu stwierdza: "z przedstawionych materiałów wynika, że jedynym terenem zamkniętym, którym poprowadzona będzie przedmiotowa linia elektroenergetyczna jest działka nr [...]". Stwierdzenie powyższe jest, w ocenie Marszałka Województwa Dolnośląskiego niezgodne z pismem Polskich Kolei Państwowych Oddział Gospodarowania Nieruchomościami we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2008 r., zawierającym wykaz działek, uznanych za tereny zamknięte, przez które przebiega linia elektroenergetyczna 400+2x110 kv relacji [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Spór o właściwość (kompetencyjny) zachodzi wówczas kiedy m.in. przynajmniej dwa organy jednocześnie uznają się - jak w przedmiotowej sprawie - za niewłaściwe do załatwienia danej sprawy, stojąc na stanowisku, że organem właściwym jest ten drugi. Ponadto do sporu kompetencyjnego dochodzi wówczas jeżeli jest to powiązane ze sprawą indywidualną, w której toczy się dane postępowanie lub został złożony wniosek o wszczęcie postępowania. Oznacza to, że w przypadku sporu kompetencyjnego postępowanie powinno być wszczęte na wniosek uprawnionej strony lub innego podmiotu, który przypisuje sobie taką cechę. Ponadto dotyczy to sytuacji kiedy dany organ wszczął postępowanie z urzędu lecz następnie ma wątpliwości co do swojej właściwości, z tej przyczyny wda się w spór kompetencyjny z innym organem. W realiach przedmiotowej sprawy wystąpił spór kompetencyjny między Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu a Marszałkiem Województwa Dolnośląskiego w zakresie wskazania organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego na przekroczenie projektowaną linią 400+2x110 kV relacji [...] cieków i wałów przeciwpowodziowych na terenie gminy D. Podstawową kwestią wymagającą w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia jest udzielenie odpowiedzi na pytanie czy w przedmiotowym stanie faktycznym ma zastosowanie przepis art. 140 ust. 2b cyt. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Powyższy przepis stanowi bowiem, że jeżeli korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z realizacją przedsięwzięcia w części na terenie zamkniętym w świetle przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, to dla całego przedsięwzięcia pozwolenie wodnoprawne wydaje dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Natomiast w realiach tej sprawy przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne ma być wydane wyłącznie na przekroczenie projektowaną linią elektroenergetyczną relacji Pasikurowice - Wrocław cieków i wałów przeciwpowodziowych na obszarze gminy Długołęka. Ponadto objęte przedmiotowym wnioskiem roboty budowlane nie mają być realizowane na terenach zamkniętych w świetle dyspozycji art. 3 pkt 40 cyt. ustawy Prawo ochrony środowiska, która także odwołuje się w tym zakresie do trybu ich wyznaczenia w sposób określony w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Wynika to z tego, że terenem zamkniętym, nad którym będzie przeprowadzona przedmiotowa linia elektroenergetyczna jest działka nr [...], która nie jest jednak usytuowana pod linią elektroenergetyczną na odcinku, dla którego wydawane ma być pozwolenie wodnoprawne, czyli na odcinku pomiędzy dwoma słupami najbliższymi przekraczanemu ciekowi. Natomiast wnioskodawca co wynika z wniosku z dnia 19 marca 2009 r. jednoznacznie wnosi o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na realizację skrzyżowania przedmiotowej linii elektroenergetycznej z ciekami i wałem przeciwpowodziowym. Oznacza to, że powyższe pozwolenie wodnoprawne nie dotyczyłoby linii elektroenergetycznej, zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko - Dz.U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), które w oznaczonym miejscu ma przejść przez teren zamknięty, lecz tylko robót związanych z wykonywaniem tej linii, w żaden sposób niezwiązanych z terenem zamkniętym. Dlatego też dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej jest właściwy miejscowo gdy wydaje pozwolenie wodnoprawne zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 2a cyt. ustawy Prawo wodne, w przypadku kiedy szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych odbywa się wyłącznie na terenach zamkniętych. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 140 ust. 2b tejże ustawy gdy jest to związane z przedsięwzięciem realizowanym w części na terenie zamkniętym, to dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej wydaje przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne lecz tylko dla całego takiego przedsięwzięcia. Dlatego też organem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest Marszałek Województwa Dolnośląskiego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oraz w związku z art. 64 § 3 tejże ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.