I SA/Wa 2030/09

WyrokWSA w Warszawie2010-03-19

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Jolanta Dargas, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaprzestanie prowadzenia działalności przez niepubliczną placówkę oświatową na okres dłuższy niż trzy miesiące, w rozumieniu art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, obliguje organ prowadzący do wydania decyzji o wykreśleniu placówki z ewidencji, nawet jeśli prowadzący placówkę podnosi, że jedynie zawiesił jej działalność?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaprzestanie prowadzenia działalności przez placówkę oświatową na okres dłuższy niż trzy miesiące, zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, obliguje organ do wydania decyzji o wykreśleniu placówki z ewidencji. Ustawa ta nie przewiduje możliwości zawieszenia działalności, a przepis ten nie daje organowi uznaniowości w tej kwestii. Nawet jeśli organy administracji zwlekały z wydaniem decyzji, nie wpływa to na legalność zaskarżonych rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Kuratora Oświaty, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o wykreśleniu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych placówki prowadzonej przez skarżącego. Powodem wykreślenia było zaprzestanie działalności przez placówkę na okres dłuższy niż trzy miesiące. Skarżący zarzucił naruszenie art. 5 Kodeksu cywilnego oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, twierdząc, że jedynie zawiesił działalność i że placówka może być źródłem dochodu i rehabilitacji dla osoby niepełnosprawnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia placówki z ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. [...] Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] o wykreśleniu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dniem [...]2009 r. prowadzonej przez W. placówki o nazwie [...], prowadzonej przez M. W. W uzasadnieniu decyzji Kurator wskazał, iż Prezydent W. wykreślił z ewidencji ww. placówkę z powodu zaprzestania przez nią działalności i podniósł, iż zgodnie z treścią przepisu art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez czas dłuższy niż trzy miesiące. Rozpatrując odwołanie wniesione przez M. W. [...] Kurator Oświaty wyjaśnił, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 5 ppkt a ustawy o systemie oświaty, kurator oświaty w imieniu wojewody wykonuje zadania organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, w sprawach szkół publicznych zakładanych i prowadzonych przez osoby prawne i fizyczne oraz szkół i placówek niepublicznych, a więc w niniejszej sprawie jest on organem odwoławczym od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. Organ II instancji zaznaczył, iż po otrzymaniu informacji od [...] Kuratora Oświaty, że placówka nie prowadzi działalności dłużej niż trzy miesiące postąpił zgodnie z przepisem art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, zobowiązującym go do wykreślenia takiej placówki z prowadzonej ewidencji, a powołany przepis nie zawiera uznaniowości, gdyż nie stanowi on, że wpis "może zostać wykreślony", lecz że "podlega wykreśleniu". Kurator wyjaśnił, że pojęcie "zawieszenia" przez placówkę działalności nie występuje w prawie oświatowym, a art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty stwierdza jednoznacznie, że "Do prowadzenia szkoły lub placówki (...) nie mają zastosowania przepisy o działalności gospodarczej. Organ II instancji podniósł również, iż nie podejmował wcześniej żadnych decyzji dotyczących statusu prawnego przedmiotowej placówki. Zauważył także, iż skarżący nie wskazał jakie – jego zdaniem – przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych zostały naruszone w efekcie wykreślenia z ewidencji przedmiotowej placówki, w związku z czym zarzut ten nie mógł być rozpatrzony. Organ II instancji uznał również za niezasadne stwierdzenie, że w wyniku zgodnego z prawem postępowania organu samorządu terytorialnego zostały naruszone zasady współżycia społecznego. Skargę na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. zarzucając jej naruszenie art. 5 kodeksu cywilnego. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, iż [...] Kurator Oświaty wielokrotnie od [...] września 2005 r. był informowany, że przedsiębiorstwo działające pod firmą [...] jest w gestii Sądu prowadzącego sprawę o [...] i że do końca 2009 r. Sąd ma wydać orzeczenie [...]. W ocenie skarżącego jego przedsiębiorstwo może być źródłem dochodu i rehabilitacji społecznej osoby niepełnosprawnej, jaką jest skarżący, bez korzystania ze środków publicznych. W ocenie skarżącego miał on prawo oczekiwać, że jego prośba z dnia [...] września 2005 r. o nie wykreślaniu placówki z ewidencji została przyjęta, a stanowisko organu w tej kwestii nie ulegnie zmianie ze względu na m. in. ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Skarżący wniósł o przywrócenie wpisu do ewidencji. W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Wyjaśnić należy, że sposób, zakres i tryb prowadzenia tzw. ewidencji szkół i placówek niepublicznych regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z art. 82 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne, po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Organ o którym mowa w ust. 1 tego artykułu, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu Kuratorowi Oświaty oraz organowi podatkowemu. Osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana zgłosić organowi, o którym mowa, w ciągu 14 dni zmiany danych zawartych w zgłoszeniu, powstałych po wpisie do ewidencji. Przepisy ust. 2-4 artykułu stosuje się odpowiednio. Ewidencję szkół i placówek poszczególnych typów i rodzajów prowadzą zatem jednostki samorządu, do których zadań własnych należy prowadzenie takich szkół i placówek zgodnie z art. 5 ustawy. Prowadzenie ewidencji należy do zadań przypisanych przez ustawę wójtowi, burmistrzowi (prezydentowi miasta), staroście lub marszałkowi województwa. Organ ten wydaje również decyzję o wykreśleniu z ewidencji. Oznacza to, że organem właściwym do merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy w pierwszej instancji właściwy jest Prezydent W. Organem odwoławczym na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 5a ustawy jest [...] Kurator Oświaty. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki (ust. 2). Zaprzestanie działalności w rozumieniu powyższego przepisu należy interpretować jako sytuację faktyczną, bez potrzeby podejmowania przez organy, szkoły, placówki lub organ prowadzący jakichkolwiek aktów. Pojęcie to należy rozumieć jako rzeczywiste zaprzestanie realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki. Okres dłuższy niż trzy miesiące jest terminem o charakterze ciągłym, który należy obliczać zgodnie z art. 112 Kc. Wobec stwierdzenia przypadku określonego w ust. 1 pkt 5 powołanego wyżej artykułu, wydanie decyzji o wykreśleniu wpisu jest obligatoryjne. Z treści art. 83 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy wynika, że organ prowadzący postępowanie o wykreślenie szkoły lub placówki z ewidencji wydaje decyzję, która nie stanowi "uznania administracyjnego" a więc organ nie może swobodnie decydować, czy w sprawie indywidualnej może odstąpić od wydania decyzji o wykreśleniu w sytuacji wystąpienia przesłanki określonej w art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy. W sprawie bezsporne jest, iż niepubliczna placówka [...] prowadzona przez M. W. zaprzestała prowadzenia działalności od dnia [...]2005 r. co wynika z ustaleń poczynionych przez organy orzekające, jak również z treści skargi jak również z pism załączonych do skargi. Co prawda skarżący podnosi, iż jedynie zawiesił prowadzenie placówki z powodów [...], jak również z uwagi na toczące się postępowanie sądowe o [...], to jednak stwierdzić należy, iż zaprzestał on faktycznie prowadzenia działalności. Zauważyć bowiem należy, iż ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie przewiduje możliwości zawieszenia działalności przez szkołę lub placówkę. Stosownie zaś do treści przepisu art. 83a ust. 1 powołanej wyżej ustawy działalność prowadzona w formie szkoły, placówek lub zespołu szkół lub placówek niepublicznych nie jest działalnością gospodarczą, to tym samym zasad określonych w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie stosuje się do szkół i placówek niepublicznych. Osoby fizyczne prowadzące szkoły lub placówki nie podlegają wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej. Przywołany przepis art. 83a ust. 1 ustawy o systemie oświaty jako lex specialis wyłącza stosowanie zasad określonych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Przyznać należy rację skarżącemu o nieprawidłowym działaniu organów orzekających w niniejszej sprawie, które posiadając wiedzę o zaprzestaniu prowadzenia działalności przez przedmiotową placówkę od 2005 r. wbrew obowiązkowi wykreślenia takiej placówki nałożonemu przez przepis art. 83 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie oświaty, decyzję podjęły dopiero w 2009 r. Niemniej jednak te nieprawidłowości nie mają wpływu na legalność zaskarżonych decyzji. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy orzekające w sprawie niniejszej art. 5 kodeksu cywilnego stwierdzić należy, iż przepis ten w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania, gdyż zgodnie z treścią art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Również fakt wskazania przez skarżącego przedmiotowej placówki jako [...]nie może stanowić przeszkody w rozstrzygnięciu o wykreśleniu placówki z ewidencji, gdyż jedyną przesłanką obligującą organ do wykreślenia jest fakt zaprzestania prowadzenia działalności przez placówke, co w niniejszej sprawie jest bezsporne. Za nieuzasadnione należy także uznać zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przez organy orzekające w niniejszej sprawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych w kontekście pozbawienia go jako osoby niepełnosprawnej źródła dochodu i rehabilitacji, bez konieczności korzystania ze środków publicznych. Zauważyć bowiem należy, że ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92 ze zm.) nie upoważnia i nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku działania w przypadku osoby niepełnosprawnej wbrew obowiązującym przepisom prawa. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 ustawy rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskania i utrzymania odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło