VII SA/Wa 1474/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. odmawiającej udzielenia częściowego pozwolenia na użytkowanie budynku hali targowej z obiektami towarzyszącymi, zlokalizowanego na działkach nr ewid.: [...],[...],[...] i [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 157 § 2 i 3 k.p.a. wskazał, iż organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania nadzwyczajnego wobec złożenia wniosku przez osobę nie mającą przymiotu strony w sprawie, bowiem B. K. jest głównym projektantem budynku hali targowej, zaś z art. 28 k.p.a. nie wynika, aby projektantowi przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. Również przepisy prawa budowlanego nie dają uprawnień strony projektantowi budynku objętego wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie i nie ma on interesu prawnego w zaskarżaniu rozstrzygnięć organów administracji, dotyczących zaprojektowanego przez niego obiektu budowlanego. Z tych względów organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł B. K., wnosząc o kompleksową kontrolę całości postępowania naprawczego przeprowadzonego w okresie od 30 września 2008 r. do 20 lutego 2009 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie pozwolenia na użytkowanie hali targowej, której jest projektantem. Zdaniem skarżącego powzięte w postępowaniu decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia: [...] i [...] stycznia 2009 r. oraz z dnia [...] lutego 2009 r. podważają podstawowe kompetencje autora projektu, a wykluczenie projektanta z postępowania dotyczącego oceny jakości jego projektu jest naruszeniem art. 17 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola sądowa działalności organów administracji publicznej sprowadza się do oceny prawidłowości działań organów między innymi w zakresie wydawanych rozstrzygnięć administracyjnych, a więc do ich kontroli pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku naruszenia przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Sąd uwzględnia skargę. Zainteresowany złożył kilka wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących projektowanego przez niego obiektu. Przedmiotem wniosku z dnia 12 maja 2009 r. o stwierdzenie nieważności stała się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny, którą zatwierdzone zostały zmiany w projekcie budowlanym hali targowej, a wnioskujący będąc głównym projektantem obiektu tym zmianom się sprzeciwiał. Nadto, jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył również wniosek z dnia 18 maja 2009 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., odmawiającej inwestorowi udzielenia częściowego pozwolenia na użytkowanie budynku hali oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nakładającej na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania w administracji, a jego przesłanki wymienione są w art. 156 § 1 k.p.a. Zanim zostanie wszczęte to postępowanie na żądanie strony, należy ustalić, czy żądający jego wszczęcia jest stroną postępowania. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga art. 28 k.p.a., który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek." Zgodnie z zasadą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ustalenie czy składający żądanie jest stroną, następuje w fazie wszczęcia postępowania. Ustalenie że żądanie zostało złożone przez jednostkę nie będącą stroną tego postępowania jest podstawą do podjęcia decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.). W myśl orzecznictwa sądowego tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę oceny interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. O tym, czy interes będący treścią żądania określonego podmiotu o wszczęcie postępowania administracyjnego ma charakter prawny, czy faktyczny, decyduje treść obowiązujących w zakresie przedmiotu żądania przepisów. Art. 28 k.p.a. wiąże pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne przymioty strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Z unormowania art. 28 k.p.a. nie wynika, aby projektantowi budynku przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, w którym zapadła zaskarżona decyzja. Przymiotu takiego nie dają mu także przepisy prawa budowlanego (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118). Projektant budynku, którego dotyczy postępowanie naprawcze nie ma bowiem interesu prawnego w zaskarżaniu rozstrzygnięć organu administracji dotyczących zaprojektowanego przez niego obiektu budowlanego. Wyjaśnić tu należy skarżącemu, że powoływany przez niego art. 17 Prawa budowlanego określający uczestników procesu budowlanego, wymienia osoby, które swoim działaniem kształtują proces budowy, co nie oznacza, że uczestnicy procesu budowlanego są z mocy tego przepisu stronami postępowania administracyjnego. Tylko inwestor jest jedynym uczestnikiem procesu budowlanego, który jest stroną podstępowania administracyjnego zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę czy innych postępowań, dla których podstawę prawnomaterialną stanowią przepisy prawa budowlanego (vide Prawo budowlane Komentarz C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 254 i następne). Projektowanie jak i sprawowanie nadzoru a autorskiego samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, a podstawowe obowiązki projektanta określa art. 20 ustawy, natomiast jego prawa - art. 21 Prawa budowlanego. Przepisy te nie dają projektantowi przymiotu strony postępowań administracyjnych, dotyczących zaprojektowanego przez niego obiektu. Z tych też względów prawidłowo przyjęły organy administracyjne w przedmiotowej sprawie, że projektant nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, bądź kwestionowania wydanych rozstrzygnięć w postępowaniu dotyczącym zaprojektowanego przez niego obiektu. Stosownie zatem do treści art. 157 § 3 k.p.a. organ trafnie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. odmawiającej udzielenia częściowego pozwolenia na użytkowanie obiektu. Aczkolwiek w uzasadnieniu tej decyzji organ nawiązuje też do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. zatwierdzającej projekt zamienny to jednak rozstrzygnięcie co do istoty postępowania jest prawidłowe, zaś uchybienie przy sporządzaniu uzasadnienia pozostaje nie mającym wpływu na trafność rozstrzygnięcia opartego na przepisach określających przymiot strony postępowania administracyjnego. W świetle powyższego za chybioną należy uznać skargę sprowadzającą się do polemiki z czynnościami organu nadzoru budowlanego, który prowadząc postępowanie naprawcze odmawiał projektantowi statusu strony postępowania administracyjnego, dotyczącego zaprojektowanego obiektu, a także zawarte w skardze sądowej żądanie kompleksowej kontroli postępowania naprawczego prowadzonego przez organ powiatowy. Podkreślić przy tym należy, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił zainteresowanemu, iż wszczęcie postępowania nadzorczego z urzędu zależy wyłącznie od uznania właściwego organu administracji publicznej, zaś uprawnienia kontrolne dla działań podejmowanych przez organ powiatowy, nalezą do kompetencji właściwych miejscowo wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego, przy czym przeprowadzenie kontroli nie stanowi "sprawy administracyjnej" w rozumieniu art. 25 k.p.a. Reasumując, zaskarżone rozstrzygnięcie jest trafne w świetle art. 157 § 3 k.p.a. z motywów wskazanych wyżej, zaś skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).