II SA/Wa 1198/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Eugeniusz Wasilewski Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego - oddala skargę - Minister Edukacji Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania M. S. od decyzji [...] Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., odmawiającej nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a – 3 ustawy – Karta Nauczyciela, warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest posiadanie wymaganych kwalifikacji, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. W myśl art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i art. 9b ust. 4 pkt 3 powołanej ustawy, nauczycielowi, który nie spełnia tych warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. Organ wskazał, że stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Natomiast zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela - bibliotekarza, z wyjątkiem bibliotek pedagogicznych, posiada osoba, która: 1) ukończyła wymagane do danego typu szkoły odpowiednio studia magisterskie lub wyższe zawodowe w zakresie bibliotekoznawstwa i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu bibliotekoznawstwa albo legitymuje się dyplomem ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. W ocenie organu w dniu złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, tj. w dniu [...] października 2008 r., wnioskodawczyni zatrudniona na stanowisku nauczyciela – bibliotekarza w Szkole Podstawowej Nr [...] w G. w wymiarze 30 godzin tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć, nie posiadała kwalifikacji do zajmowania takiego stanowiska. Legitymowała się bowiem dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku filologia polska, wydanym w dniu [...] lipca 2000 r. przez Uniwersytet G. oraz zaświadczeniem tej uczelni z dnia [...] września 2001 r. o "posiadaniu kwalifikacji do wykonywania zawodu bibliotekarza". Nie ukończyła natomiast studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego z zakresu bibliotekoznawstwa, nie posiadała również dyplomu ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. Minister Edukacji Narodowej stwierdził, że M. S. posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela języka polskiego we wszystkich typach szkół, lecz nie spełnia wymogów zawartych w § 15 powołanego rozporządzenia do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza, gdyż wspomniane zaświadczenie z dnia [...] września 2001 r. nie jest dokumentem, który mógłby potwierdzić kwalifikacje do zajmowania takiego stanowiska w rozumieniu jego przepisów. Organ podniósł ponadto, że w toku postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego dokonywana jest ocena spełnienia przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania danego stopnia, określanych przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.), oceny tej dokonuje odpowiednia komisja kwalifikacyjna lub egzaminacyjna w składzie określonym w ustawie – Karta Nauczyciela. Komisja kwalifikacyjna nie dokonuje natomiast oceny spełnienia przez nauczyciela warunków nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego, o których mowa w art. 9b ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a-3 Karty Nauczyciela, w szczególności posiadania przez nauczyciela niezbędnych kwalifikacji. Do oceny spełnienia tego warunku w przypadku nauczyciela mianowanego ubiegającego się o nadanie stopnia nauczyciela dyplomowanego, uprawniony jest organ, o którym mowa w art. 9b ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, tj. organ nadzoru pedagogicznego, którym zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), jest kurator oświaty. W myśl art. 33 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, nadzorowi podlega w szczególności zgodność zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami. W ocenie organu odwoławczego niespełnienie przez nauczyciela wymagań kwalifikacyjnych na dzień złożenia przez niego wniosku o nadanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, uzasadnia, zgodnie z orzecznictwem sądowym, wydanie decyzji odmownej w tym przedmiocie (wyrok NSA z dnia 13 lutego 2007 r., I OSK 541/06, Lex nr 269687). W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], a nadto o ustalenie, że powinna otrzymać akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Obydwu decyzjom zarzuciła błędne ustalenia faktyczne oraz sprzeczność z przepisami prawa. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzja o odmowie nadania jej stopnia nauczyciela dyplomowanego została wydana po odbyciu wymaganego stażu, pozytywnej ocenie dorobku zawodowego oraz rozmowie kwalifikacyjnej, w wyniku której uzyskała akceptację komisji kwalifikacyjnej. Ponadto po złożeniu wniosku wraz z dokumentacją miała miejsce jego analiza formalna, między innymi pod względem wymaganych kwalifikacji. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 pkt 1 i oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, dokumentacja załączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego obejmuje dokumenty potwierdzające posiadane kwalifikacje zawodowe. Natomiast w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia, właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego przeprowadza analizę formalną wniosku i dokumentacji również w zakresie posiadanych przez nauczyciela kwalifikacji. W ocenie skarżącej niezrozumiała jest sytuacja, że kurator oświaty, dokonując formalnej analizy wniosku w trybie § 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia, stwierdził posiadanie przez nią wymaganych kwalifikacji, a następnie zanegował je wydając decyzję o odmowie nadania stopnia awansu nauczyciela dyplomowanego. Wskazała ponadto, że w obydwu decyzjach nie odniesiono się do faktu, iż pismem z dnia [...] września 2006 r. Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr [...] w G. ustalił zbliżoność ukończonych przez nią studiów magisterskich na kierunku filologia polska, do zajmowanego stanowiska nauczyciela – bibliotekarza, w oparciu o wpisy do indeksu oraz dokument wydany przez Uniwersytet G. z dnia [...] września 2001 r., potwierdzający kwalifikacje do wykonywania zawodu bibliotekarza. W świetle § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, w brzmieniu obowiązującym po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. (Dz. U. Nr 122, poz. 1290 ze zm.), miał on bowiem pełne prawo do ustalenia tej okoliczności. Jako całkowicie chybione uznała również skarżąca powołanie się przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji na wskazany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 9b ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 pkt 1 i ust. 1a-3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6, oraz w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie. W świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ww. ustawy, stanowisko nauczyciela, z zastrzeżeniem ust. 1a, może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje, natomiast minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a w stosunku do nauczycieli szkół artystycznych - minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli, wskazując w szczególności poziom wykształcenia i jego zakres w odniesieniu do poszczególnych typów szkół i placówek, warunki uzyskiwania kwalifikacji do nauczania języków obcych, także poprzez egzaminy znajomości języka i wykaz tych egzaminów oraz może określić szkoły i wypadki, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli, uwzględniając w szczególności potrzeby kształcenia zawodowego. Minister Edukacji Narodowej i Sportu w § 15 rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.), wydanego na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy – Karta Nauczyciela, określił, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza, z wyjątkiem bibliotek pedagogicznych, posiada osoba, która: 1) ukończyła wymagane do danego typu szkoły odpowiednio studia magisterskie lub wyższe zawodowe w zakresie bibliotekoznawstwa i posiada przygotowanie pedagogiczne lub 2) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu bibliotekoznawstwa albo legitymuje się dyplomem ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. W rozpoznawanej sprawie M. S. w dacie złożenia wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, posiadała dyplom ukończenia wyższych studiów magisterskich na kierunku filologia polska – specjalność nauczycielska oraz zaświadczenie Uniwersytetu G. z dnia [...] września 2001 r. stwierdzające, że: "Posiada kwalifikacje na wykonywanie zawodu bibliotekarza, czego dowodem jest wpis małej specjalizacji – Nauka o książce w wysokości 180 godzin". Nie ulega wątpliwości, jak trafnie uznały organy orzekające w sprawie, iż skarżąca nie spełniała powyższych wymagań kwalifikacyjnych, gdyż posiadając przygotowanie pedagogiczne, nie ukończyła studiów magisterskich lub wyższych zawodowych w zakresie bibliotekoznawstwa, a nadto mając kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej (w zakresie nauczania języka polskiego), nie ukończyła studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego z zakresu bibliotekoznawstwa, ani też nie legitymuje się dyplomem ukończenia pomaturalnego studium bibliotekarskiego. Niezasadne jest w tym zakresie powoływanie się przez skarżącą na wspomniane zaświadczenie wystawione przez Uniwersytet G., które co najwyżej można by było rozpatrywać w kontekście ewentualnej równorzędności zdobytych w trakcie studiów kwalifikacji, z ukończeniem kursu kwalifikacyjnego z zakresu bibliotekoznawstwa. Jednakże cytowane już rozporządzenie z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli, w § 1 pkt 2 stanowi, że ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kursie kwalifikacyjnym – należy przez to rozumieć kurs kwalifikacyjny prowadzony przez placówkę doskonalenia nauczycieli, zakład kształcenia nauczycieli lub inną jednostkę, zgodnie z przepisami w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli. Natomiast rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie rodzajów, zasad tworzenia, przekształcania i likwidowania oraz zasad działania placówek doskonalenia nauczycieli (Dz. U. Nr 14, poz. 133 ze zm.), możliwości tego typu działalności przez uczelnie wyższe nie przewiduje. Zgodnie z przepisem art. 9b ust. 4 pkt 3 ustawy – Karta Nauczyciela, nauczycielowi mianowanemu, spełniającemu warunki o których mowa w ust. 1 (w tym w szczególności spełniającemu wymagania kwalifikacyjne), stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego nadaje organ sprawujący nadzór pedagogiczny, którym w świetle art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), jest właściwy miejscowo kurator oświaty. Stosownie zaś do treści art. 9b ust. 6 powołanej ustawy – Karta Nauczyciela, w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1, kurator oświaty odmawia nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego. Nie ma więc racji skarżąca twierdząc, że już na etapie formalnego badania wniosku o podjęcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego organ nadzoru pedagogicznego, czyli kurator oświaty, stwierdził, że spełnia ona wymagania kwalifikacyjne. W myśl bowiem § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593 ze zm.), dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego przeprowadza analizę formalną wniosku o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego i dokumentacji, o której mowa w § 9 (ust.1). Jeżeli wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego lub dokumentacja, o której mowa, nie spełniają wymagań formalnych, dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego wskazuje szczegółowo stwierdzone braki i wyznacza termin ich uzupełnienia (ust. 2). Zatem dopiero po stwierdzeniu, że braki formalne nie występują, lub też zostały one uzupełnione na wezwanie, następuje podjęcie postępowania w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, w trakcie którego organ wydający decyzję administracyjną w tym przedmiocie, bada spełnienie przez nauczyciela warunków określonych w art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela, w tym w szczególności wymagań kwalifikacyjnych. Z kolei komisja kwalifikacyjna, stosownie do przepisu art. 9b ust. 2 powołanej ustawy, przeprowadza postępowanie kwalifikacyjne, którego istotą jest w myśl § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie uzyskiwania awansu zawodowego przez nauczycieli, jedynie analiza dorobku zawodowego nauczyciela ubiegającego się o nadanie stopnia awansu zawodowego. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia przez organy pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w G. z dnia [...] września 2006 r., stwierdzającego zbieżność ukończonych przez skarżącą studiów z rodzajem prowadzonych zajęć, należy stwierdzić, że opinia w nim wyrażona nie ma żadnego znaczenia w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem z całą mocą podkreślić, że tak ustawa – Karta Nauczyciela, jak i przede wszystkim rozporządzenie z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, formułując wymagania na stanowisku nauczyciela – bibliotekarza, odmiennie niż w przypadku innych stanowisk, pojęciem zbieżności posiadanego wykształcenia z rodzajem zajęć prowadzonych na zajmowanym stanowisku się nie posługuje. Również z zarzutem nieuprawnionego powołania się przez organ na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007 r. nie sposób się zgodzić, gdyż organ tym orzeczeniem wzmocnił jedynie utrwalone powszechnie stanowisko, iż ocena spełnienia wymagań kwalifikacyjnych winna być dokonana na dzień złożenia wniosku, co też uczynił w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.