II GZ 67/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1599/09 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi H. M. na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie I Postanowieniem objętym zażaleniem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek H. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na pismo Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 747/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę H. M. na pismo Zastępcy Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż w okolicznościach sprawy zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegało pismo z dnia [...] listopada 2008 r. wydane przez Oddział Regionalny ARiMR stanowiące akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Zaznaczył, iż skarżący natomiast wyraźnie wskazał, że przedmiotem jego skargi jest pismo Zastępcy Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2009 r., stanowiące w istocie jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na którą skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Ponadto Sąd zauważył, że w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. dokonano niepełnego pouczenia strony co do dalszego trybu postępowania, informując wyłącznie o możliwości wezwania ARiMR do usunięcia naruszenia prawa bez pouczenia o przysługującej stronie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Natomiast pismo z dnia [...] marca 2009 r. zawierało błędne pouczenie o prawie wniesienia takiej skargi. Sąd podkreślił, iż okoliczności te mogą stanowić podstawę wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który strona może złożyć wraz ze skargą zawierającą oznaczenie pisma podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, za pośrednictwem Prezesa ARiMR. Odpis postanowienia Sądu z dnia 30 lipca 2009 r. został doręczony skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2009 r. Pismem z dnia 4 września 2009 r. (data nadania pocztowego) H. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na pismo [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2008 r. Jednocześnie wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu, jako złożony po terminie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że najpóźniej z dniem otrzymania postanowienia WSA z dnia 30 lipca 2009 r. skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na pismo Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] listopada 2008 r., a tym samym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Zaznaczył, iż termin do złożenia przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 sierpnia 2009 r. W związku z powyższym Sąd uznał wniosek skarżącego złożony w polskim urzędzie pocztowym w dniu 4 września 2009 r., za spóźniony. W dniu 24 listopada 2009 r. skarżący złożył pismo, które określił jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. pouczył go tylko o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, natomiast nie pouczył go o terminie do złożenia tego wniosku. Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. skarżący sprecyzował, że pismo z dnia 24 listopada 2009 r. stanowiło, wniosek o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. podał, że okoliczność wskazana we wniosku nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Sąd nie był bowiem zobowiązany do szczegółowego pouczenia skarżącego o możliwości i trybie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Zasadę wyrażoną w art. 6 p.p.s.a. w zakresie obowiązku informacji stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odczytywać jako dyrektywę generalną przy wszystkich czynnościach procesowych i stosowaniu innych instytucji. Nie można bowiem przyjąć, że sąd zobowiązany jest do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych jej zachowań, w szczególności alternatywnych. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznać należy za spóźniony. Najpóźniej z dniem doręczenia postanowienia WSA z dnia 30 lipca 2009 r. (w dniu 7 sierpnia 2009 r.) skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia skargi na pismo Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] listopada 2008 r., a tym samym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi. W związku z powyższym termin do złożenia przedmiotowego wniosku upłynął w dniu 14 sierpnia 2009 r. W konsekwencji, wniosek skarżącego złożony w polskim urzędzie pocztowym w dniu 24 listopada 2009 r. Sąd uznał za spóźniony i jako taki podlegający odrzuceniu. II Na powyższe postanowienie H. M. złożył zażalenie, w którym podał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ to Sąd dopuścił się zaniedbania nie informując skarżącego o siedmiodniowym terminie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazano, że sąd ma obowiązek pouczyć osobę występującą bez pełnomocnika o wszelkich możliwościach wniesienia odwołania. Sąd w niniejszej sprawie tego nie uczynił, co pozbawiło skarżącego prawa do złożenia skargi i prawa do sądu. Wobec powyższego skarżący wniósł o "odrzucenie postanowienia w całości z jednoczesnym przywróceniem terminu do wniesienia skargi". III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wyraźnie wskazać, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 stycznia 2010 r., którym odrzucono złożony w dniu 24 listopada 2009 r. wniosek H. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z powyższego wynika, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest badanie zgodności z prawem orzeczenia Sądu pierwszej instancji w zakresie określenia dopuszczalności wskazanego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, lecz z przyczyn innych, niż wskazane w uzasadnieniu. Należy bowiem zwrócić uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przez H. M. był już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1599/09, które zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia 12 listopada 2009 r. Na to postanowienie nie zostało złożone zażalenie. H. M. chcąc kwestionować prawidłowość powyższego orzeczenia, powinien złożyć środek odwoławczy, czego nie uczynił. W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2009 r. stało się prawomocne. Prawomocne osądzenie sprawy oznacza, że była już ona przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym, a postępowanie zakończyło się orzeczeniem wywierającym ten skutek, że sprawa stała się osądzoną. W konsekwencji nie może być przedmiotem ponownego postępowania sądowego toczącego się w tej samej sprawie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, czy zachodzi tożsamość sprawy ze sprawą już osądzoną prawomocnie, a więc tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. czy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego, na tle tego samego co uprzednio stanu faktycznego. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. prawomocne orzeczenia wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Skoro więc H. M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, natomiast jego wcześniejszy wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w takich samych okolicznościach sprawy został przez Sąd odrzucony postanowieniem z dnia 12 listopada 2009 r., a prawidłowość tego orzeczenia nie została zakwestionowana, Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. zasadnie odrzucił ponowny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.