II SAB/Ol 56/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 listopada 2009r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie wyrażenia zgody na posiadanie w celi mieszkalnej sprzętu komputerowego odrzucić skargę. W dniu 8 października 2009r. E. D., w oparciu o art. 3 § 2 ust. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego, zarzucając, iż organ ten nie wydał decyzji w trybie art. 110a § 2 kkw wyrażającej zgodę na posiadanie w celi mieszkalnej sprzętu komputerowego. Skarżący zarzucił też organowi brak rzetelnego wyjaśnienia, w tym podania podstawy prawnej i faktycznej odmowy w powyższym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego powołał się na pismo Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych w E. z dnia 27 października 2009r., który wskazał, aby pismo osadzonego zgodnie z jego wolą przekazać do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, na podstawie art. 102 pkt 11 kkw, w celu uniknięcia zarzutu ze strony E. D., iż pozbawiony został należnych mu praw. Dyrektor Aresztu Śledczego wyjaśnił ponadto, iż zgłoszone zarzuty były wielokrotnie rozpatrywane przez sąd penitencjarny w ramach środków odwoławczych przewidzianych w przepisach prawa karnego wykonawczego (art. 7 kkw) oraz przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej i Dyrektora Okręgowego SW w G., zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładzie karnym i areszcie śledczym. Mimo powyższego skarżący nie uznaje negatywnego rozpoznania skarg i wniosków w zakresie zmiany podgrupy klasyfikacyjnej, opinii penitencjarnej, udostępnienia akt skargowych i udzielenia nagród skutkujących opuszczeniem jednostki penitencjarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wskazać należy, iż zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z mocy art. 3 § 3 w/w ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 w/w ustawy rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Podkreślić należy, że działania organów administracji publicznej wymienione w pkt 4 § 2 art. 3 cytowanej ustawy, na który powołuje się skarżący, mają charakter władczy i rozstrzygają o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa administracyjnego materialnego lub ustrojowego (zob. artykuł B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych" Zeszyty Naukowe Sadownictwa Administracyjnego nr 2 (5)/2006, str. 9-19). Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w punktach 1-4a powołanego przepisu. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznawania i rozstrzygania w sprawie skarg na bezczynność organu wykonującego administrację publiczną w takich granicach, w jakich służy skarga, na określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 powołanej ustawy, decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wyjaśnić należy, iż nie jest możliwe wniesienie skargi na bezczynność organu, gdy przepis prawa nie obliguje organu administracji publicznej do wydania rozstrzygnięcia, które byłoby samoistnie zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy nie podejmuje nakazanych prawem administracyjnym (materialnym lub ustrojowym) aktów lub czynności w sprawach indywidualnych w określonym przez prawo terminie. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż rozpatrywanie skarg i wniosków osadzonego nie jest sprawą administracyjną. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.) wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej. W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nie uregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 1 § 2 kkw). Poza tym z przepisów ogólnych tej ustawy: m.in. art. 2, 3, 6 i 7 wynika jednoznacznie, iż osadzony może zaskarżyć postępowanie organów wykonujących orzeczenie o karze, odpowiednio do sądu pierwszej instancji, który je wydał lub sądu penitencjarnego. Zatem sądem właściwym do rozpoznawania wszelkich skarg wiążących się z odbywaniem kary pozbawienia wolności jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Tym samym kwestionowane przez skarżącego postępowanie Dyrektora Aresztu Śledczego, czy też jego brak, nie może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych też względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę, jako niedopuszczalną, należało odrzucić.