II OZ 604/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 944/09 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania w sprawie ze skargi S. K. na uchwałę Rady Miasta Katowice z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Katowice w sprawie usunięcia zanieczyszczenia gleby postanawia oddalić zażalenie Zarządzeniem z dnia 8 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 944/09 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawił wniosek S. K. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od tego zarządzenia. Pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. S. K. wezwany został przez Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach do złożenia wyjaśnień co do stanu majątkowego i rodzinnego. Stronie został przesłany formularz druku PPF celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu. Skarżącego pouczono, że konsekwencją niewykonania tego wezwania będzie pozostawienie złożonego wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 12 kwietnia 2010 r. skarżący oświadczył, że na podstawie Konstytucji jego pisma powinny być wystarczalne i że nie występował o przyznanie prawa pomocy. Do pisma tego dołączony został niewypełniony formularz druku PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 944/09 pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł sprzeciw, jednakże nie udzielił żadnych wyjaśnień odnośnie swojego stanu majątkowego. To zaś uniemożliwia zbadanie tego, czy zaistniały okoliczności warunkujące uwzględnienie złożonego przezeń wniosku. W konsekwencji uznać trzeba, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zawiera braki uniemożliwiające jego rozpoznanie, a wobec tego, na podstawie art. 257 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. K. podał, iż podtrzymuje argumenty zawarte w poprzednio wysyłanych pismach. Wskazał ponadto, że jego żądanie dotyczy ,,doprowadzenia miejsca po zakładzie do stanu właściwego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Odnosząc się do twierdzeń S. K., iż nie wnosił on o przyznanie prawa pomocy wyjaśnić należy, że stosownie do art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a) prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl § 2 tego przepisu, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast § 3 powołanego przepisu stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie S. K. w formularzu PPF (k. 45, rubryka 4) zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie zaznaczył, że rezygnuje z radcy prawnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący następnie potwierdził rezygnację z ubiegania się o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe oznacza, iż Sądowi I instancji pozostał do rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać przy tym należy, że fakt ubiegania się przez skarżącego o zwolnienie od kosztów potwierdza również zawarty w piśmie skarżącego z dnia 28 grudnia 2009 r. (k. 26) i w piśmie z 25 stycznia 2010 r. (k. 53) wniosek w tym zakresie. Podać należy następnie, że w rozpoznawanej sprawie skarżący, zgodnie z art. 260 P.p.s.a. wniósł sprzeciw od zarządzenia z dnia 8 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 944/09 o pozostawieniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania., jednakże nie udzielił żadnych wyjaśnień odnośnie swojego stanu majątkowego. Stosownie do art. 252 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Zgodnie zaś z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wobec powyższego Sąd I instancji zasadnie pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. wezwał S. K. do złożenia wyjaśnień co do jego stanu majątkowego (w szczególności do wskazania wysokości dochodu uzyskiwanego ze świadczenia emerytalnego, imion, nazwisk oraz wysokości dochodów osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, składników majątku, których wartość przekracza 3.000 euro, wysokości oszczędności oraz posiadanych nieruchomości) celem uzyskania informacji o rzeczywistym stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. To umożliwiłoby bowiem dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych - tj. czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wezwanie z załączonym stosownym formularzem PPF zostało skutecznie doręczone skarżącemu wraz z pouczeniem o rygorze pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skoro zaś skarżący nie ustosunkował się do otrzymanego wezwania, tj. w wyznaczonym terminie nie podał żądanych danych uzupełniających wniosek, to tym samym uniemożliwił Sądowi dokonanie powyższej analizy. Zasadnie zatem w takiej sytuacji wniosek S. K. pozostawiono bez rozpoznania. Wskazać należy przy tym, iż podniesione w zażaleniu, a związane z żądaniem ,,doprowadzenia miejsca po zakładzie do stanu właściwego" kwestie, pozostają bez związku z zaskarżonym postanowieniem. Na obecnym etapie postępowania bowiem Naczelny Sąd Administracyjny bada jedynie zasadność postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.