II OZ 177/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-03-03

Skład orzekający: Sędzia Jerzy Bujko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy, dotyczące oceny sytuacji majątkowej skarżącego w momencie wydawania postanowienia, może uwzględniać okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego postanowienia?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli opiera się na okolicznościach, które nastąpiły po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Sąd drugiej instancji ocenia zaskarżone postanowienie według stanu faktycznego istniejącego w momencie jego wydawania. Zmiany w sytuacji majątkowej skarżącego mogą być przedmiotem wniosku o zmianę postanowienia w trybie art. 165 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwolnił skarżącego w ½ części od wpisu sądowego, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący złożył zażalenie, wskazując na dodatkowe koszty i utratę dochodu z nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2010 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Bujko po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 grudnia 2009 roku sygn. akt II SA/Bd 889/09 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2009 roku znak: [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia budynku postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 2 grudnia 2009 r. zwolnił M.W. w ½ części od wpisu sądowego oraz oddalił wniosek w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy M.W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (powyżej kwoty 100 zł) oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką oraz dwiema córkami w wieku 14 i 22 lat, że posiada udziały w dwóch nieruchomościach oraz, że łączny budżet domowy wynosi 2.900,00 zł miesięcznie, na który składa się: świadczenie emerytalne matki w wysokości ok. 1.200,00 zł oraz czynsz z tytułu najmu w wysokości 1.700,00 zł. Wyjaśnił, że miesięcznie ponosi wydatki związane z uiszczaniem alimentów w wysokości 700 zł oraz opieką medyczną i zakupem leków dla niepełnosprawnej matki, którą się opiekuje. Poza tym oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Rozpoznając wniosek Sąd I instancji wskazał, że dochód osiągany przez wnioskodawcę oraz pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym matkę wnioskodawcy wynoszący łączny 2.900,00 zł, nie pozwala na uznanie, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc że zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że wnioskodawca posiada majątek w postaci udziału w dwóch nieruchomościach. Uwzględniając jednakże wysokość ponoszonych przez skarżącego wydatków związanych z comiesięcznym uiszczaniem alimentów w wysokości 700 zł oraz opieką medyczną i zakupem leków dla niepełnosprawnej matki, należało uznać, iż skarżący spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jednakże obejmującym jedynie zwolnienie od połowy wpisu sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wskazał na dodatkowe koszty jakie musi ponieść oraz wskazał, że pozbawiono go dochodu z jednej z nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym może nastąpić jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, w którym szczegółowo wyjaśniono motywy przyznania prawa pomocy w określonym tam zakresie. Na zasadność podjętego rozstrzygnięcia nie mogą też mieć wpływu argumenty podniesione w zażaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie ze stanem faktycznym jaki istniał w momencie jego wydawania. Zmiany w sytuacji majątkowej skarżącego, które nastąpiły po wydaniu kwestionowanego postanowienia mogą być przedmiotem ewentualnego wniosku o zmianę postanowienia z dnia 2 grudnia 2009 r. w trybie art. 165 p.p.s.a., przy czym na tym etapie postępowania Sąd nie jest władny oceniać, czy podniesione przez skarżącego okoliczności uzasadniają podjęcie takiego rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło