II OSK 1805/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-13
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Barbara Adamiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, kontrolując decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu szpitala, może nakładać na organy administracji obowiązek badania wpływu inwestycji na sferę psychiczną pacjentów i funkcjonowanie urządzeń medycznych, wykraczając poza kryterium zgodności z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do kontroli działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie pod względem celowości czy słuszności działań. Sąd nie może nakładać na organy administracji obowiązków wykraczających poza przepisy prawa, w tym analizować wpływu inwestycji na sferę psychiczną pacjentów czy funkcjonowanie urządzeń medycznych, jeśli przepisy prawa tego nie wymagają. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ przekroczyło ustawowy zakres kognicji sądu administracyjnego, odwołując się do emocji społecznych i rzekomego stresu pacjentów, zamiast opierać się na przepisach prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu szpitala. WSA uznał, że organy administracji nie zbadały wystarczająco wpływu inwestycji na zdrowie psychiczne pacjentów i funkcjonowanie urządzeń medycznych. Skarżąca Sp. z o.o. zarzuciła WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przekroczenie zakresu kontroli sądu administracyjnego. NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Zasądza od Stowarzyszenia [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 626/07 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] w S. na rzecz [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] 2007 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] 2007 r. znak: [...] w przedmiocie środowiskowego uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci ERA GSM. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych:
Decyzją z [...] 2007 r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na budowę stacji bazowej sieci ERA GSM. W uzasadnieniu wskazał m.in. że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z [...] 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883) dopuszczalnym poziomem gęstości mocy jest 0,1 W/m2. Powyższa decyzja została zaskarżona przez Stowarzyszenie [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które decyzją z [...] 2007 r. utrzymało ją w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że wbrew twierdzeniom odwołującego się Stowarzyszenia przedstawiony przez wnioskodawcę, [...] Sp. z o.o. w W., raport oddziaływania projektowanej stacji bazowej na środowisko spełnia wymogi art. 52 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627, ze zm.). Wynika z niego, iż anteny umieszczone zostaną w taki sposób, że strefy ich promieniowania pozostaną w obszarach niedostępnych dla ludzi, zaś w miejscach dostępnych nie zostaną przekroczone dopuszczalne natężenia pól elektromagnetycznych określonych w ww. rozporządzeniu. Ustalenia te zostały potwierdzone w uzgodnieniach dokonanych z Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w G. oraz Wojewodą P. jako organem ochrony środowiska. Lokalizacja przedsięwzięcia nie narusza też ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. Odnosząc się do zastrzeżeń podnoszonych przez Stowarzyszenie dotyczących umiejscowienia stacji na dachu szpitala organ odwoławczy wskazał, że art. 38 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz.U. Nr 167, poz. 1399), ustanawiający bezwzględny zakaz lub ograniczenia dla lokalizacji stacji bazowych, nie ma zastosowania do szpitali zlokalizowanych poza uzdrowiskami lub nieobjętych ochroną uzdrowiskową.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez Stowarzyszenie [...] w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze podniesiono, iż organy administracji zarówno I jak i II instancji nie oparły swoich rozstrzygnięć na obowiązujących w Polsce przepisach prawa, ale na dywagacjach i prywatnych opiniach. Według skarżących nie zostało definitywnie wykazane, iż pole elektromagnetyczne nieprzekraczające dopuszczalnej wartości 0,1 W/m2 nie będzie mieć negatywnego wpływu na zdrowie ludzi. Przepisy prawa nie stwierdzają, iż poziomy nieprzekraczające tego natężenia nie mają takiego wpływu. Także przedstawiony raport dotyczący oddziaływania na środowisko nie bada de facto tego oddziaływania a zawiera jedynie obliczenia wykazujące dotrzymanie granicznej wartości dopuszczalnej. Skarżący przytaczają także inne zarzuty co do prawidłowości sporządzenia raportu i jego zgodności z prawem.
W odpowiedzi na skargę SKO w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 maja 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził na rzecz skarżącej od SKO w S. zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż zgodnie z art. 47 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. – dalej p.o.ś.) w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko określa się, ocenia i analizuje bezpośredni wpływ danego przedsięwzięcia m.in. na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi oraz dobra materialne, jak również określa wymagany zakres monitoringu. W ocenie Sądu organy ograniczyły się zaś jedynie do przyjęcia – za raportem o oddziaływaniu na środowisko – że planowana stacja bazowa będzie emitować pole nie wyższe niż 0,1 W/m2. Tym samym organy nie uwzględniły specyfiki planowanej inwestycji w kontekście umieszczenia stacji na budynku szpitala, która to specyfika wymaga zbadania wpływu inwestycji na psychiczną i fizyczna kondycję osób hospitalizowanych. Uwzględnienie to nie może polegać jedynie na odniesieniu się do dopuszczalnej prawem wielkości emisji. Nie można także pominąć kwestii ewentualnego wpływu emisji na działanie urządzeń medycznych. Organ uchybił zatem normom zawartym w art. 47 pkt 1 lit. a/ i b/ p.o.ś.
Sąd wskazał ponadto, że w toku postępowania administracyjnego pominięto przedłożone przez stronę skarżącą dowody m.in. opracowanie mgr inż. M. K., jak również nie odniesiono się do uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem w tym postępowaniu społeczeństwa, czym organ II instancji naruszył własne wytyczne skierowane do Prezydenta Miasta S. na wcześniejszym etapie postępowania. Organy nie wyjaśniły także powodów przyjęcia wskazanego w raporcie oddziaływania na środowisko sposobu monitoringu i nie dokonały analizy prawidłowości raportu w tym zakresie, do czego zobowiązuje art. 47 pkt 3 p.o.ś. Konieczność dokonania takich ustaleń wynikała m.in. z faktu, iż raport nie jest opinią w rozumieniu kpa, a zatem wymaga szczególnie wnikliwej oceny. Sąd podkreślił, że raport ten został skrytykowany przez Stowarzyszenie z uwagi na fakt, iż ograniczył się jedynie do zalecenia pomiarów kontrolnych promieniowania, a zatem dokonywanych jedynie pod kątem przekroczenia norm emisji. Zadaniem monitorowania oddziaływania stacji bazowej ma być natomiast stała obserwacja zmian zachodzących w środowisku i zdrowiu ludzi ze względu na jej oddziaływanie.
Sąd I instancji stwierdził także uchybienia dotyczące zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym mowa w art. 56 ust. 1 p.o.ś. W aktach sprawy brak bowiem wypisu z planu, zaś organ nie przytacza jego treści, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia braku sprzeczności przedsięwzięcia z jego postanowieniami.
W efekcie Sąd uznał, że naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, jak również art. 47 pkt 1 lit. a/, b/ i d/ i pkt 3 oraz art. 56 ust. 2 pkt 8 p.o.ś.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył uczestnik – [...] Sp. z o.o. w W., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 47 pkt 3 p.o.ś. poprzez błędne uznanie, że przepis ten stanowi podstawę nałożenia na [...] obowiązku przeprowadzenia dodatkowych obserwacji zmian w środowisku i zdrowiu ludzi ze względu na działanie stacji bazowej;
2) art. 47 pkt 1 lit. a/ p.o.ś. poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że przepis ten stanowi podstawę do dokonywania przez organy administracji dodatkowych analiz, m.in. w zakresie oddziaływania stacji bazowej na sferę psychiczną pacjentów szpitala. Pomijając dokonaną przez organy w toku postępowania administracyjnego analizę Sąd I instancji naruszył także art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. – dalej p.p.s.a.);
3) art. 47 pkt 1 lit. b/ p.o.ś. poprzez nałożenie na organy administracji obowiązku badania wpływu stacji na urządzenia medyczne;
4) art. 47 pkt 1 lit. d/ p.o.ś. poprzez jego błędne zastosowanie mimo braku podstaw;
5) art. 56 ust. 1 pkt 8 p.o.ś. poprzez błędne przyjęcie, iż został on naruszony, co prowadzi także do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.;
6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez niewskazanie na czym polegało naruszenie przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego;
7) art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione dokonywanie ustaleń faktycznych uzasadniających brak legalności zaskarżonej decyzji;
8) art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.) poprzez niezastosowanie w sprawie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i pominięcie sytuacji prawnej i ekonomicznej [...] działającej w dobrej wierze i zaufaniu do czynności organów administracji;
9) art. 6 k.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie podstawowych zasad prawa, zobowiązujących organy administracji do działania w granicach i na podstawie prawa;
10) art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) z uwagi na wyjście przez Sąd I instancji poza jedyne kryterium kontroli działalności administracji publicznej, tj. kryterium zgodności z prawem.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że brak podstaw do nałożenia na [...] Sp. z o.o. dodatkowych obowiązków tj. dodatkowej i stałej analizy oddziaływania stacji na zdrowie ludzi lub na działanie aparatury medycznej, zaś działanie organów administracji bez podstawy prawnej musiałoby być zakwalifikowane jako działanie niezgodne z prawem. Organy administracji publicznej mogą nakładać obowiązki jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania pełnomocnik [...] wskazał, że uchylenie decyzji mogą uzasadniać jedynie takie naruszenia, które maja istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazywane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku naruszenia, np. niedołączenie do akt sprawy wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub brak odniesienia do niektórych dokumentów przedłożonych przez strony, takich uchybień nie stanowią.
W skardze kasacyjnej podniesiono także, że w związku ze zmianą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu środowiska (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) w chwili obecnej w stosunku do przedmiotowej stacji bazowej w ogóle nie ma obowiązku sporządzania raportu oddziaływania na środowisko, zaś sama stacja nie jest już inwestycją uznawaną za mogącą znacząco wpływać na środowisko. W tym kontekście oceny i ustalenia Sądu I instancji jawią się jako kontrowersyjne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
W pierwszej kolejności należy zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, gdyż to, jak się wydaje, stanowi główny powód wadliwości zaskarżanego orzeczenia. Z § 2 ww. przepisu jasno i jednoznacznie wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej, jest sprawowana wyłącznie pod względem zgodności z prawem, nie zaś pod względem celowości, czy też słuszności działań administracji. Tymczasem jak wynika z uzasadnienia zaskarżanego wyroku, Sąd odwołując się do brzmienia art. 47 Prawa ochrony środowiska, dopatruje się po stronie organów zaniechania przeprowadzenia badań, jaki wpływ może mieć na sferę psychiczną i warunki pobytu w szpitalu pacjentów, fakt umieszczenia na dachu budynku szpitala stacji bazowej telefonii komórkowej. Zdaniem Sądu takie usytuowanie urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej, powoduje niewątpliwie sytuacje stresowe dla części pacjentów szpitala, co wymaga zbadania, czy ma też wpływ na zdrowie i warunki życia ludzi. Ponadto zdaniem Sądu, należało dokonać analizy i oceny oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej na funkcjonowanie urządzeń medycznych będących na wyposażeniu szpitala, czego wymóg wynika (zdaniem Sądu) też z przepisów art. 47 Prawa ochrony środowiska.
Z całym tym tokiem rozumowania Sądu i zakresem merytorycznym rozważań, nie sposób się zgodzić, gdyż przekracza to ustawowy zakres kognicji sądu administracyjnego. Sąd nie może zajmować się sferą psychiczną pacjentów szpitala, przyjmując a priori, że fakt umieszczenia na dachu szpitala urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej, powoduje u nich stres. Troska o prawidłowe warunki pobytu chorych w szpitalu nie należy do sądu administracyjnego i wszystkie te obawy Sądu związane z tym, nie wynikają z brzmienia art. 47 Prawa ochrony środowiska. Jest to przepis typowo blankietowy, jakich wiele w tej ustawie, którego postanowienia nie mają bezpośredniego przełożenia na konkretne obowiązki względem organów. Postanowienia przepisu art. 47 stanowią raczej pewne zalecenia, wytyczne na co powinny organy zwracać uwagę w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko oraz w postępowaniach uzgodnieniowych, prowadzonych w oparciu o przepisy art. 48 Prawa ochrony środowiska.
Sąd odwołując się w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku do emocji społecznych, stresu pacjentów, rzekomo w trosce o nich i warunki pobytu ich w szpitalu, z góry negatywnie ocenił zaskarżaną decyzję, nie analizując treści raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i nie zauważając, że w aktach sprawy znajduje się opracowanie autorskie przygotowane przez pracowników Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. N. w Ł. pt. Analiza oddziaływania stacji bazowych telefonii cyfrowej Era GSM instalowanych na dachach i w pobliżu szpitali na sprzęt i aparaturę medyczną, Łódź, listopad 1999.
W raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (k. 33) na s. 10 i 11 znajdują się odniesienia do postanowień art. 47 Prawa ochrony środowiska. Ponadto na s. 17 stwierdza się, że "przedmiotowa stacja nie stanowi zagrożenia dla środowiska i ludzi...", można się z tym stanowiskiem nie zgadzać ale trzeba przedstawić konkretne zarzuty i dowody, a nie odwoływać się do emocji społecznych towarzyszących budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, czy też rzekomego stresu pacjentów szpitala, wywołanego tym, że na dachu szpitala są zainstalowane anteny nadawcze stacji bazowej. Nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd przyjął, że osoby hospitalizowane interesują się tym, gdzie są umieszczone anteny telefonii komórkowej i że ta sprawa może u nich wywoływać stres. Sąd w swoich ocenach i wskazaniach rzekomych uchybień popełnionych w postępowaniu administracyjnym, nie wskazał w jaki to sposób należało zbadać wpływ przedmiotowej stacji bazowej na zdrowie i warunki pobytu chorych w szpitalu oraz na funkcjonowanie urządzeń medycznych będących na wyposażeniu szpitala, do czego był zobowiązany zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie wskazał też przepisów, które to w sposób szczególny regulują sytuację, kiedy stacja bazowa telefonii komórkowej ma być umieszczana na dachu szpitala i jakie dodatkowe badania oceniające wpływ takiego przedsięwzięcia na zdrowie i warunki życia ludzi, należało przeprowadzić.
Organy administracji publicznej na mocy art. 6 i 7 k.p.a. są zobligowane do działania wyłącznie na podstawie przepisów prawa i w granicach tego prawa, co wynika również i dla Sądu z przepisu art. 7 Konstytucji RP, na co słusznie zwraca się uwagę w skardze kasacyjnej.
Przepisy art. 47 Prawa ochrony środowiska nie są przepisami kompetencyjnymi, które by nakładały na organy jakieś szczególne obowiązki, dlatego należy zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej odnoszącymi się do tych przepisów. Sąd dokonał błędnej wykładni art. 47, w związku z czym błędnie ocenił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Prawdą jest, że w decyzjach uchylonych zaskarżonym wyrokiem, organy nie odniosły się do opracowania M. K. pt. Telefonia komórkowa masowy eksperyment na ludziach, co zdaniem Sądu narusza przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Należy zgodzić się, że opracowanie to nie jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. ale można mieć również wątpliwości, czy jest dowodem w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., bowiem opracowanie to nie odnosi się ani nie dotyczy stanu faktycznego tej sprawy. Jest to opracowanie o charakterze ogólnym odwołujące się do różnych innych opracowań, opinii, artykułów polskich i zagranicznych autorów, którzy na pewno nie są zwolennikami telefonii komórkowej, w której widzą źródło wielu chorób i schorzeń, i zagrożenie dla środowiska naturalnego człowieka. Adresatem tego opracowania powinny więc być ewentualnie organy władzy ustawodawczej, a nie organy władzy wykonawczej i sądowniczej, które stosują, a nie stanowią prawo, jako że tam poddaje się krytyce głównie przepisy prawa już obowiązującego. Opracowanie M. K. powielane zapewne bez wiedzy autora, jest przedstawiane w wielu innych sprawach sądowoadministracyjnych, których przedmiotem postępowania są stacje bazowe telefonii komórkowej. Czy w takim razie może być dowodem w sprawie?
Postępowanie dowodowe i wykorzystywane w nim środki dowodowe (dowody) z istoty swej mają prowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego konkretnej sprawy, zatem tego typu opracowania opisujące pewne zjawiska, ich wpływ na zdrowie ludzi i oddziaływanie na środowisko naturalne, niezależnie od zawartych tam poglądów, nie wnoszą niczego nowego w danej sprawie, gdyż nie zostały przygotowane dla potrzeb konkretnej sprawy. Zaś polemika z poglądami tam zawartymi mija się z celem postępowania dowodowego. Generalnie wszelkiego rodzaju książki, artykuły, opracowania o charakterze naukowym czy też publicystycznym, jeżeli nie dotyczą konkretnej sprawy, nie mogą być zaliczane do dowodów (środków dowodowych) w postępowaniu administracyjnym, co nie znaczy, że nie można się na nie powoływać bądź ich cytować.
Wyraźnie poglądom tam przedstawianym uległ Sąd, dla którego niewystarczające jest, że organy stwierdziły w trakcie postępowania, iż pole elektromagnetyczne emitowane przez anteny, nie przekroczy dopuszczalnej wartości 0,1 W/m2, która jest przewidziana przez przepisy obowiązującego prawa, ale należy jeszcze zbadać, czy ma to wpływ na zdrowie i warunki życia ludzi. Bowiem zdaniem autora ww. opracowania, dopuszczalny poziom gęstości mocy pola elektromagnetycznego w Polsce 0,1 W/m2 nie oznacza, że jest to poziom nieszkodliwy, ani nie oznacza braku zagrożenia dla zdrowia. W tym samym duchu, czerpiąc inspiracje z tego samego źródła, Sąd odniósł się do monitoringu (s. 7-8 uzasadnienia wyroku), chociaż przepis art. 56 ust. 2 pkt 4 Prawa ochrony środowiska, jak sam przyznaje, nie nakłada na inwestora obligatoryjnego obowiązku określenia w decyzji zakresu monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w tym zdrowie ludzi), jeżeli jednak organ "akceptuje wskazane w raporcie rozwiązanie musi dać temu wyraz w uzasadnieniu, gdyż w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań wymogi takie muszą być ustalone (art. 47 pkt 3 p.o.ś. i art. 107 § 3 k.p.a.)". Trudno zrozumieć o co Sądowi w tej części uzasadnienia wyroku chodziło, bowiem brzmienie powołanego art. 56 ust. 2 pkt 4 p.o.ś. nie koresponduje z relacją Sądu, podobnie w dalszej części uzasadnienia (s. 7) gdzie Sąd odwołuje się do art. 56 ust. 2 pkt 8 p.o.ś., takiego przepisu jednak nie ma w ustawie – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. są również uzasadnione. Sąd w zaskarżanym wyroku, jak wynika z powyższych rozważań, nie wykazał, aby w postępowaniu administracyjnym zostały naruszone przepisy art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisy art. 47 i art. 56 ust. 2 pkt 8 Prawa ochrony środowiska, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, bowiem do takiego wniosku nie można dojść w oparciu o uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Sąd I instancji kontrolując decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie może przyjmować własnych kryteriów ocennych, odmiennych od tych, które wyznaczają przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska i akty wykonawcze do tej ustawy [rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.)].
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, powinien przeanalizować zaskarżaną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z [...] 2007 r. też pod kątem zmian przepisów wprowadzonych: ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 88, poz. 587) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 158, poz. 1105) ewentualnie innych zmian, które weszły w życie przed datą wydania zaskarżanej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło