II OSK 364/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1146/09 w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dopuszczenia do pracy z bronią palną 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz K. Ł. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2009 r., sygn. II SA/Wa 1146/09, po rozpoznaniu skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dopuszczenia do pracy z bronią palną – uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 1 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 525 ze zm.), którą odmówiono K. Ł. dopuszczenia do pracy z bronią palną w czasie wykonywania zadań w Śląskim Klubie Strzeleckim. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że K. Ł., mimo dwukrotnych wezwań, nie przystąpił do egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej oraz umiejętności posługiwania się bronią, wymaganego postanowieniami art. 16 ust. 1 powołanej ustawy o broni i amunicji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. Ł. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach zarzucając, iż jako posiadacz pozwolenia na broń bojową i myśliwską (z zaliczonym egzaminem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), jak również posiadacz licencji PZSS i patentu strzeleckiego oraz uprawnień instruktorskich i sędziowskich w strzelectwie myśliwskim, winien zostać zaliczony do osób zwolnionych z egzaminu z broni sportowej. Podkreślił, że egzamin o którym mowa w powołanym art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zdał trzy razy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na treść art. 16 ust. 1, zgodnie z którym osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń jest zobowiązana zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni, oraz umiejętności posługiwania się tą bronią. Poza sporem jest przy tym, że skarżący nie należy do osób, którym w świetle postanowień art. 15 ust. 1 nie wydaje się pozwolenia na broń. Bezspornym jest także, że skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę przez podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji – Śląskim Klubie Strzeleckim w S. ul. Zwycięstwa [...], od dnia 2 listopada 2005 r. na czas nieokreślony, na stanowisku instruktora strzelectwa sportowego, magazyniera w wymiarze – etatu. Klub strzelecki posiada zezwolenie na broń do celów sportowych, w celu prowadzenia strzelnicy sportowej, wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 cytowanej ustawy. K. Ł. posiada zezwolenie na broń palną bojową, na broń myśliwską i dla uzyskania takich zezwoleń każdorazowo zdawał egzamin, o którym mowa w art. 16 ust 1 ustawy. Posiada także licencję na uprawianie strzelectwa sportowego wydaną przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego w Warszawie, oraz uprawnienia instruktorskie i sędziowskie w strzelectwie myśliwskim. Ponadto legitymuje wysokimi lokatami w strzelectwie sportowym. Sąd I instancji podkreślił także, że zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego, posiadający licencję na uprawianie strzelectwa sportowego zwolnieni są od zdawania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Egzamin ten dotyczy sprawdzenia, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń, legitymuje się znajomością przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni, oraz umiejętnością posługiwania się tą bronią. Tryb przeprowadzania takiego egzaminu oraz jego zakres przedmiotowy określa wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r., w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze. zm.). Skarżący twierdził, że egzamin wymagany postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, zdawał dwukrotnie starając się o zezwolenie na posiadanie broni palnej bojowej, oraz broni myśliwskiej i zdawanie "po raz trzeci takiego samego egzaminu" naraża go na ponoszenie dodatkowych kosztów i stratę czasu. Sąd wojewódzki podzielił stanowisko organu, że egzamin z art. 16 ust. 1 obowiązana jest zdać każdorazowo osoba przy ubieganiu się o pozwolenie na posiadanie danego rodzaju broni, gdyż wynika to z powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. Rozporządzenie to szczegółowo reguluje zakres przedmiotowy oraz tryb przeprowadzania tego egzaminu dla poszczególnych rodzajów broni. W niniejszej sprawie jednak o pozwolenie wymagane postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy, ubiega się skarżący, jako osoba zatrudniona w Śląskim Klubie Strzeleckim, na stanowisku instruktora strzelectwa sportowego, magazyniera – na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy. Trybu przeprowadzania oraz zakresu przedmiotowego takiego egzaminu, dla osoby o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy, nie określają postanowienia rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią. Organ nie wyjaśnił w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia, w trybie określonym w art. 30 ust. 1 ustawy. Te kwestie nie zostały zdaniem Sądu I instancji wyjaśnione, mimo iż mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Pozwolą bowiem na ustosunkowanie się do zasadności zarzutów skarżącego, w których twierdził, że z uwagi na posiadaną przez niego licencję Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego zezwalającą na uprawianie strzelectwa sportowego, jest on w świetle postanowień art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, w tej konkretnej sprawie zwolniony od zdawania takiego egzaminu, względnie zasadności zarzutu, że z uwagi na fakt dwukrotnie zdanych egzaminów wymaganych postanowieniami art. 16 ust. 1 ustawy, po raz trzeci zdawałby "taki sam egzamin". Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), poprzez przyjęcie, że Skarżący spełnił przesłanki niezbędne do zwolnienia go od zdawania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania broni palnej oraz umiejętności posługiwania się tą bronią, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, iż Skarżący może zostać dopuszczony do posiadania broni w czasie wykonywania zadań W Śląskim Klubie Strzeleckim, 3) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca. 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), które mogło mieć wpływ ma wynik sprawy, polegające na przyjęciu, ż organy Policji nie wyjaśniły, w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności Skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że zgodnie z art. 30 ust. 1, dopuszczenie do posiadania broni w czasie wykonywania zadań może jedynie nastąpić pod warunkiem zachowania zasad określonych m.in. w art. 16 ust. 1, tj. wywiązania się z obowiązku zdania egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz umiejętności posługiwania się tą bronią, natomiast ustęp 2 tego przepisu, w którym określono kategorie osób zwolnionych z egzaminu został pominięty. Oznacza to, że z woli ustawodawcy wszystkie osoby ubiegające się o dopuszczenie do posiadania broni – niezależnie od posiadanych przez nie kwalifikacji, uprawnień, ewentualnie indywidualnych pozwoleń na broń do jakichkolwiek celów – muszą zdać egzamin, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Ustawodawca nie przewidział, bowiem w odniesieniu do tych osób żadnych zwolnień. Dlatego też oczekiwania Strony, iż powinna ona zostać zwolniona z egzaminu w postępowaniu dotyczącym dopuszczenia jej do posiadania broni palnej, nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Dlatego nie sposób zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż już sama przynależność Skarżącego do PZSS oraz posiadanie przez niego licencji oraz uprawnień instruktora strzelectwa sportowego -zwalniają go od zdawania egzaminu. W odniesieniu do stwierdzenia sądu wojewódzkiego, że organy Policji nie wyjaśniły, w jakim zakresie będą sprawdzane wiadomości i umiejętności Skarżącego dla uzyskania przez niego pozwolenia, w trybie art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że tryb takiego egzaminu oraz jego zakres przedmiotowy określa wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie egzaminu ze znajomości przepisów dotyczących posiadania broni oraz umiejętności posługiwania się bronią (Dz. U. Nr 19, poz. 241 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej będąc związany jej zarzutami. Oceniając zarzuty podniesione w niniejszej skardze kasacyjnej Sąd stwierdził, iż nie mają usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim za niezasadne należy uznać zarzuty podnoszące naruszenie prawa materialnego art. 16 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz art. 30 ust. 1 w zw. art. 29 ust. 1 tejże ustawy. Wbrew stanowisku skarżącego organu należy stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia powyższych przepisów. To stanowisko organów Policji uznające, iż skarżący Ł. starając się o pozwolenie na posiadanie broni sportowej w czasie wykonywania zadań podczas pracy w Klubie strzeleckim, winien poddać się egzaminowi w trybie art. 16 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jest nieprawidłowe. Wniosek taki organ wyprowadził tylko opierając się na gramatycznej wykładni art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, która w niniejszej sprawie jest myląca i niewystarczająca do prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżącego. Zakładając, iż racjonalny prawodawca w sposób kompleksowy uregulował kwestie uzyskania pozwolenia na broń wskazując warunki jakie winna spełniać osoba ubiegająca się o takie pozwolenie – przepisy regulujące wszystkie te kwestie należy rozpatrywać przy zastosowaniu wykładni systemowej i celowościowej. Podstawowe warunki dotyczące prawa uzyskania pozwolenia na broń oraz przyczyny wykluczające wydanie takiego pozwolenia określa art. 15 ww. ustawy. Zaś art. 16 ust. 1 tej ustawy reguluje wymogi proceduralne warunkujące uzyskanie pozwolenia na broń – stanowiąc, że osoba starająca się o wydanie jej pozwolenia na broń obowiązana jest zdać egzamin przed komisją powołaną przez właściwy organ Policji, ze znajomości przepisów dotyczących posiadania i używania danej broni oraz z umiejętności posługiwania się tą bronią. Ust. 2. Od egzaminu, o którym mowa w ust. 1 zwolnieni są (...) oraz członkowie Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadający licencję na uprawianie strzelectwa sportowego – w zakresie broni sportowej, jeżeli zdali taki egzamin na podstawie odrębnych przepisów. Art. 17 ust. 3 ustawy stanowi, że organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie zdała egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1. Art. 29 ust. 1 pkt 3 przewiduje wydanie świadectwa broni podmiotom prowadzącym strzelnicę. Art. 30 ust. 1 ustawy o broni i amunicji stanowi: iż osoby fizyczne zatrudnione przez podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 1, przy wykonywaniu zadań wymienionych w tym przepisie, z zachowaniem zasad określonych w art. 15 ust. 1-5 i art. 16 ust. 1, mogą zostać dopuszczone do posiadania broni w czasie wykonywania tych zadań. Podstawę materialnoprawną decyzji organu Policji odmawiającej wydania pozwolenia na dopuszczenie do pracy z bronią w Śląskim Klubie Sportowym K. Ł. stanowiły przepisy art. 30 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, czyli brak zdania egzaminu, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy. Z akt sprawy wynika, iż skarżący Ł. jest pracownikiem Klubu Strzeleckiego. Posiada uprawnienia instruktora strzeleckiego po ukończeniu Kursu instruktorów w Wojewódzkim Ośrodku Metodycznym w B. W ramach studiów podyplomowych Akademii Wychowania Fizycznego w G. ukończył Kurs Instruktorów Sportu w Strzelectwie Sportowym – zdając egzamin końcowy dnia 27 czerwca 2003 r. Posiada Licencję na uprawianie strzelectwa sportowego Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz Patent Strzelecki uprawniający do uprawniania strzelectwa w dyscyplinach s. pneumatyczne, s. kulowe i s śrutowe (decyzja Nr [...]/. Powyższe uprawnienia i zdane egzaminy na posiadanie broni – w pełni odpowiadają wymogom, o których stanowi art. 16 ust. 2 ustawy o broni i amunicji zwalniający z obowiązku egzaminu określonego w art. 16 ust. 1 ustawy. Tych uprawnień nie został pozbawiony w momencie starań o pozwolenie na posiadanie broni w czasie pracy w Klubie Strzeleckim [...]. Nadal jest członkiem Polskiego Związku Strzelectwa Sportowego posiadającym licencję na uprawianie strzelectwa sportowego w zakresie broni sportowej. Skoro tak, to służy mu prawo skorzystania z uprawnień, o których mówi art. 16 ust. 2 również w odniesieniu do starań o posiadanie broni w czasie wykonywania zadań w zakresie prowadzonej strzelnicy sportowej w Klubie [...], nawet jeśli w treści art. 30 ust. 1 ustawy ust. 2 art. 16 nie wymienia się. Nie wymaga bowiem powtórzenie treści art. 16 ust. 2 w art. 30 skoro regulacja prawna pozostaje niezmieniona w art. 16 ust. 2, co do zwolnienia z obowiązku egzaminu, osób posiadających wymagane tym przepisem uprawnienia. Wykładnia gramatyczna dokonana przez organ, pomijająca uprawnienia skarżącego zagwarantowane przepisem prawnym art. 16 ust. 2 ustawy i posiadająca wymóg egzaminu wbrew treści ust. 2 art. 16 tylko dlatego, że nie został wskazany w art. 30 ust. 1 ustawy – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiłoby bezpodstawne naruszenie praw nabytych skarżącego Ł. Nie mógł zatem organ powołać jako podstawę negatywnej decyzji art. 30 ust. 1 ustawy w zw. z art. 17 ust. 3 tejże ustawy o broni i amunicji – nie wskazując przyczyn braku uwzględnienia uprawnień skarżącego gwarantowanych w art. 16 ust. 2 ustawy i zachowaniem ich w dacie orzekania. Słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż organ nie stwierdził ani nie wskazał żadnych innych wymogów egzaminacyjnych od tych, które zawiera rozporządzenie wykonawcze Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2000 r. Oznacza to, że ani ustawa o broni i amunicji, ani rozporządzenie wykonawcze nie uległy zmianie pod względem wymogów regulujących wydawanie decyzji o pozwoleniu na posiadanie broni w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych rozważań brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Z mocy art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, której zarzuty nie podważyły wyroku Sądu pierwszej instancji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.