II OW 48/09
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-13
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Barbara Adamiak, Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Kto jest właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, wydanej na podstawie uchylonego przepisu prawa?Ratio decidendi
Właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa, wydanej na podstawie uchylonego przepisu, jest wojewoda. Wynika to z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, które określają starostę jako organ I instancji, a wojewodę jako organ wyższego stopnia w sprawach dotyczących nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa.Stan faktyczny
Wojewoda W. wniósł do NSA o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z 1988 r. dotyczącej nabycia nieruchomości Skarbu Państwa. Wójt Gminy L. skierował wniosek do SKO, które przekazało sprawę Wojewodzie, uznając, że dotyczy ona nieruchomości Skarbu Państwa i została wydana na podstawie uchylonego przepisu. SKO podtrzymało swoje stanowisko, natomiast pełnomocnik Wójta wniósł o wskazanie SKO jako organu właściwego.Rozstrzygnięcie
Wskazano Wojewodę W. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z 1988 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wojewody W. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Wojewodą W. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w przedmiocie wskazania właściwego organu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r. nr [...] postanawia: wskazać jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji nr [...] Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r. Wojewodę W.
Pismem z [...] 2009 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda W. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jaki zaistniał pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Nr [...] Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r., ustalającej na podstawie art. 274 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. Nr 30, poz. 210) Rolniczą Spółdzielnię [...] jako nabywcę nieruchomości Skarbu Państwa w części dotyczącej nieruchomości położonej w obrębie wsi G. D. – działka nr[...], a stanowiącej tereny zabudowy mieszkaniowej, tj. pałac, w którym mieści się Szkoła Podstawowa wraz z mieszkaniami komunalnymi, teren boiska szkolnego oraz park pałacowy.
Powyższy wniosek Wójt Gminy L. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które postanowieniem z [...] 2004 r., wydanym na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazało sprawę Wojewodzie W. według właściwości. Swoje stanowisko o przekazaniu wniosku Wojewodzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniało tym, że w przedmiotowej sprawie decyzja została wydana przez Naczelnika Gminy L. i dotyczyła gruntów należących do Skarbu Państwa. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 274 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ze zm.), który ustawą z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 1990 r. Nr 6, poz. 37) został uchylony. Obecnie – zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – organem I instancji właściwym w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa jest starosta. Organem wyższego stopnia zaś w stosunku do starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej w sprawach dotyczących nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa jest Wojewoda.
Powierzając generalnie wymienionym organom samorządu terytorialnego – starostom – wydawanie decyzji w sprawach indywidualnych dotyczących nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa ustawodawca nadzoru nad realizacja tych zadań nie powierzył samorządowym kolegiom odwoławczym, mimo iż zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. są one organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Ustawodawca bowiem uznał, że mimo iż na szczeblu I instancji decyzje wydaje organ samorządowy – starosta – wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w dziedzinie gospodarki nieruchomościami, to jednak odwołania od tych decyzji powinien rozpatrywać właściwy miejscowo wojewoda, a nie samorządowe kolegium odwoławcze. Wojewoda, któremu ustawa o gospodarce nieruchomościami powierzyła rozpatrywanie odwołań od decyzji starosty, jest w każdym przypadku, kiedy działa w postępowaniu administracyjnym jako organ odwoławczy, również organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.
Wskazanie w art. 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami Wojewody jako organu odwoławczego w sprawach z zakresu gospodarki nieruchomościami należy traktować nie jako upoważnienie szczególne wyłącznie do załatwiania odwołań od decyzji starostów, ale jako uznanie go – wojewody – jako organu wyższego stopnia umocowanego do rozpatrywania odwołań, ale także i sprawowania przewidzianego prawem nadzoru nad realizacją przez organy samorządowe zadań z zakresu administracji rządowej, czyli umożliwienie wojewodzie podejmowania wszelkich działań w trybie przysługującym organowi wyższego stopnia, np. z art. 156 k.p.a. umożliwiających weryfikację decyzji organu niższego szczebla (post. NSA z 16 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1458/00).
Wojewoda Wielkopolski jak wynika z wniosku nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiotowej sprawie. Kluczowym zagadnieniem dla sprawy jest bowiem rozstrzygnięcie kwestii jaki organ jest organem wyższego stopnia, tym samym zgodnie z treścią art. 157 k.p.a. będąc właściwym do rozpatrzenia sprawy objętej wnioskiem Wójta Gminy L.
Decyzja będąca przedmiotem postępowania została wydała na podstawie art. 274 § 2 Prawa spółdzielczego (Dz.U. z 1982 r. Nr 30, poz. 210 ze zm.) który na mocy ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. Nr 6, poz. 37) został uchylony w konsekwencji tracąc moc. Nowelizacja ta weszła w życie w dniu ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. dnia 7 lutego 1990 r. Tymczasem przepis, na podstawie którego przesądzono o rozdziale zadań pomiędzy organy administracji rządowej, a organy gminy m.in. w zakresie objętym art. 274 § 2 Prawa spółdzielczego, został uchwalony później – ustawą z 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy, a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 34, poz. 198 ze zm.). Przywołana wyżej ustawa w art. 1 ustanowiła generalną zasadę, iż na organy gmin przechodzą zadania i kompetencje uprzednio zarezerwowane dla terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. W konsekwencji na podstawie art. 17 ust. 1 k.p.a, organem wyższego stopnia staje się w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Właściwość Wojewody byłaby możliwa tylko w sytuacji, w której wskazywałby na ten organ przepis szczególny. Tymczasem, brak jest w prawie materialnym przepisu, który wskazywały wojewodę jako organ wyższego stopnia w stosunku do naczelników gmin.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na wniosek Wojewody W. podtrzymuje swoje stanowisko, zajęte wcześniej w postanowieniu z [...] 2004 r.
Pełnomocnik Wójta Gminy L. w piśmie procesowym z [...] 2009 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi o wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku Wójta Gminy L.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Spór kompetencyjny pomiędzy Wojewodą W. – organem administracji rządowej a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. (organ samorządu terytorialnego – art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a.) podlega zgodnie z art. 22 § 2 k.p.a. i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na wstępie należy stwierdzić, że przepis art. 274 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze, na podstawie którego została wydana decyzja Naczelnika Gminy L. z [...] 1988 r., kwestionowana obecnie przez Wójta Gminy L., został skreślony art. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1990 r. o zmianie ustawy – Prawo spółdzielcze (Dz.U. Nr 6, poz. 37), która weszła w życie z [...] 1990 r.
Organ, który wydał kwestionowaną decyzję – Naczelnik Gminy L. – nie istnieje obecnie w związku z wprowadzaną w 1990 r. reformą ustrojową państwa i zgodnie z art. 1, 5 i 7 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustawy (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) zadania i kompetencje należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego przeszły do właściwości organów gminy, rejonowych organów rządowej administracji ogólnej oraz wojewodów. Przepisy art. 5-7 ww. ustawy mówiące o przejściu zadań i kompetencji do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej i wojewodów – zostały skreślone art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz.U. Nr 162, poz. 1126 ze zm.), o czym często się zapomina, jak np. w stanowisku Wojewody W.
Ponieważ przepis art. 274 Prawa spółdzielczego został uchylony wcześniej niż została uchwalona i weszła w życie ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji, uprawnienia i kompetencje wynikające z tego przepisu, nie znalazły odzwierciedlenia w żadnym z przepisów tej ustawy.
W sytuacji takiej kiedy nie istnieje już organ, który wydał decyzję, ani przepis, w oparciu o który wydano tę decyzję, nie można też ustalić przejścia kompetencji na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1990 r. tzw. kompetencyjnej, należy określić przedmiot kwestionowanej decyzji, czyli co było przedmiotem kompetencji organu, co wynika z analizy przepisów prawa materialnego, w oparciu o które została wydana decyzja. W niniejszej sprawie z brzmienia uchylonego art. 274 Prawa spółdzielczego wynika, że przedmiotem regulacji było przejście nieruchomości rolnej stanowiącej własność Państwa na własność rolniczej spółdzielni produkcyjnej, czyli jest to sprawa dotycząca (z zakresu) gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Sprawy z zakresu gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa nigdy nie były przekazane jako zadania własne do właściwości organów samorządu terytorialnego, o czym może świadczyć art. 5 wcześniej powołanej ustawy kompetencyjnej z dnia 17 maja 1990 r., a w szczególności pkt 12 lit. a/ tego przepisu, odnoszący się do art. 160 § 2 k.c., zgodnie z którym "Własność nieruchomości rolnej lub jej części może być przeniesiona na rzecz osoby prawnej tylko za zezwoleniem właściwego organu państwowego", tj. od 27 maja 1990 r. rejonowego organu rządowej administracji ogólnej. Poza tym należałoby zwrócić uwagę na pkt 21 art. 5 ww. ustawy kompetencyjnej, który dotyczy przekazania do właściwości rejonowych organów rządowej administracji ogólnej zadań i kompetencji z zakresu ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), która miała w omawianym zakresie spraw podstawowe znaczenie.
Zgodnie z art. 3 powyższej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu obowiązującym od 5 grudnia 1990 r.) "Gospodarka gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należy do właściwości wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami stanowiącymi własność gminy – do właściwości rad gmin i zarządów gmin".
Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 115, poz. 741) i na podstawie art. 241 pkt 1 tej ustawy utraciła moc ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Przepis art. 11 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowił: "Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest kierownik urzędu rejonowego, a organem reprezentującym w tych sprawach gminę jest zarząd gminy". Przepisem art. 137 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., powyżej cytowanemu art. 11 nadano nowe brzmienie: "Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi jednostki samorządu terytorialnego są ich zarządy".
Ponadto tą samą ustawą z dnia 24 lipca 1998 r. dodano w ustawie o gospodarce nieruchomościami przepis art. 9 lit. a/ w brzmieniu: "Od decyzji wydanych przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa przysługuje stronie odwołanie do wojewody", który obecnie obowiązuje (od 22 września 2004 r.) w brzmieniu: "Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest wojewoda".
Z dniem 27 października 2002 r. przepisem art. 77 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984) zmieniono po raz kolejny brzmienie omawianego art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez zastąpienie wyrazu "zarządy" wyrazami "organy wykonawcze" i w tym brzmieniu pozostaje ten przepis do chwili obecnej.
Ponieważ kwestionowana decyzja z [...] 1988 r. była wydana na podstawie przepisu art. 274 Prawa spółdzielczego, a przepis ten dotyczył nieruchomości rolnych stanowiących własność Państwa, ustalając organ rzeczowo właściwy w tej sprawie, należy wziąć również pod uwagę przepisy ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.). Na podstawie przepisów tej ustawy Agencji Nieruchomości Rolnych zostały przekazane nieruchomości rolne położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, stanowiące własność Skarbu Państwa, niezależnie od tego, czy należały do Państwowego Funduszu Ziemi, czy też były w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych, czy w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych lub prawnych albo w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych, prawnych lub innych jednostek organizacyjnych. Nieruchomości przekazane Agencji wchodzą w skład tzw. Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, którym dysponuje i gospodaruje w imieniu Skarbu Państwa Agencja Nieruchomości Rolnych, będąca państwową osobą prawną.
Utworzenie Agencji Nieruchomości Rolnych a wcześniej Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i przekazanie jej nieruchomości rolnych Skarbu Państwa nie oznacza jednak, że całość zadań i kompetencji związanych z gospodarowaniem nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, została przekazana ww. Agencji i że jedynym aktem prawnym regulującym te sprawy jest ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Gospodarowanie nieruchomościami w Polsce odbywało się zawsze metodami administracyjnoprawnymi i cywilnoprawnymi, w których przejawiały się działania władcze państwa (imperium) i działania oparte na instrumentach cywilnoprawnych wyrażających uprawnienia właścicielskie (dominium). Po wejściu w życie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) w gospodarce nieruchomościami Skarbu Państwa i nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego, znacznie zmalała ilość spraw regulowanych instrumentami administracyjnoprawnymi na rzecz procedur cywilnoprawnych realizowanych w drodze umów regulowanych przepisami Kodeksu cywilnego. Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jako ustawa mająca podstawowe znaczenie w tym zakresie, określająca zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego, zawiera postanowienia określające uprawnienia właścicielskie realizowane metodą cywilnoprawną oraz postanowienia określające kompetencje władcze realizowane w trybie administracyjnoprawnym. "Zarówno Skarb Państwa, jak i jednostki samorządu terytorialnego łączą dwa atrybuty, a mianowicie władczy (imperium) oraz właścicielski (dominium), przy czym oba te atrybuty zazwyczaj skupiają się w tych samych organach administracji rządowej i samorządowej.
Należy zauważyć, że o ile w zakresie takich czynności prawnych jak: sprzedaż, zamiana, darowizna, oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, wniesienie nieruchomości jako aportu do spółki, obciążenie nieruchomości ograniczonymi prawami rzeczowymi, oddanie w najem, dzierżawę czy użyczenie oraz wyposażenie państwowych lub samorządowych osób prawnych – zastosowano cywilnoprawną metodę regulacji (umowa), o tyle, gdy chodzi o podział nieruchomości, scalenie i podział, wywłaszczenie, zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oddanie nieruchomości w trwały zarząd, ustalenie opłat adiacenckich – zastosowano administracyjnoprawną metodę regulacji" (G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2005, s. 40-41; S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, wydanie 6, Warszawa 2005, s. 19).
Agencji Nieruchomości Rolnych przekazano gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w zasadzie tylko w zakresie uprawnień właścicielskich (dominium) realizowanych metodami cywilnoprawnymi z nielicznymi wyjątkami, kiedy upoważniono Prezesa Agencji do wydawania decyzji administracyjnych (art. 24 ust. 7 lit. b/, art. 35 ust. 1 i art. 36 ust. 1). W innych przypadkach przewidzianych w przepisach art. 13 ust. 4, art. 16 ust. 3 i art. 24 ust. 4, ust. 7 orzekają w drodze decyzji: starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej lub wojewoda. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, Skarb Państwa powierzył Agencji Nieruchomości Rolnych wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, co znajduje swoje uzasadnienie w art. 6 ustawy określającym zakres zadań Agencji i w art. 24 określającym formy gospodarowania i dysponowania przejętym mieniem Skarbu Państwa. Powierzenie Agencji "wykonywania prawa własności i innych praw rzeczonych" w stosunku do przekazanego mienia, oznacza przekazanie uprawnień ze sfery dominium, a nie uprawnień władczych, regulowanych metodami administracyjnoprawnymi w drodze decyzji.
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie określa wszystkich działań, jakie mogą mieć miejsce w odniesieniu do nieruchomości rolnych Skarbu Państwa i w tym zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co wynika z art. 2 pkt 4 tej ustawy (G. Bieniek, A. Hopfer, Z Marmaj, E. Mzyk, R. Źróbek, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, t. I, Warszawa–Zielona Góra 1998, s. 13). Użyty w art. 2 ww. ustawy zwrot: "ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami", należy rozumieć, że przepisy tej ustawy należy stosować równolegle z przepisami ustaw tam wymienionych (odrębnych), przy czym w kwestiach regulowanych tymi ustawami ich przepisy mają pierwszeństwo w stosowaniu (G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, op. cit., s. 52).
J. Szachułowicz ze względu, że ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa dotyczy tylko nieruchomości rolnych będących własnością Państwa, kwalifikuje tę ustawę jako lex specialis w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą należy w tej relacji zakwalifikować jako lex generalia (J. Szachułowicz, M. Krassowska, A. Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami. Przepisy i Komentarz, Warszawa 1999, s.13).
Ustawa o gospodarce nieruchomościami spełnia funkcję uzupełniającą w stosunku do ustaw tam wymienionych w art. 2. Błędne natomiast byłoby takie rozumienie art. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które by całkowicie wykluczało stosowanie jej przepisów w przypadkach, kiedy mają zastosowanie ustawy wymienione w pkt 1-12, w tym również ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.
Nieruchomości rolne przekazane Agencji Nieruchomości Rolnych i wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, nie przestają przez to być nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa. Mają więc do nich również zastosowanie, w kwestiach nieuregulowanych przepisami ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Powyższe ustalenia należy odnieść do sprawy, która stała się powodem złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.
Decyzja Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r., którą kwestionuje w postępowaniu nieważnościowym wójt Gminy L., z uwagi na jej przedmiot obecnie należy przyjąć, że mieści się w przedmiocie regulacji powyżej omawianych ustaw (o gospodarce nieruchomościami i o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa).
Ponieważ wniosek Wójta Gminy L. z [...] 2004 r. zmierza do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r., należy w pierwszej kolejności ustalić, zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, organ I instancji właściwy do orzekania w drodze decyzji administracyjnej w sprawach gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Organem takim, jak wynika z wcześniejszych rozważań, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest starosta wykonujący zasadnie z zakresu administracji rządowej. Organem zaś wyższe stopnia w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stosownie do art. 9 lit. a/ ww. ustawy, jest wojewoda.
W związku z powyższym, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., należy wskazać Wojewodę Wielkopolskiego jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy L. z [...] 2004 r. ([...]) w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Naczelnika Gminy L. z [...]1988 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło